ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

آئینه وند تاریخ‌نگاری ایدئولوژیک نبود

تاریخ درج : سه شنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۷
شماره روزنامه: 

مراسم سومین سالگرد درگذشت صادق آینه‌وند، چهره ماندگار در رشته تاریخ اسلام برگزار شد.داوود فیرحی در این مراسم «آئینه‌وند و اخلاق تاریخ‌پژوهی» به ایراد سخن پرداخت و گـفت:یکی از تجربه‌هایی که من از مرحوم دکتر آئینه‌وند داشتم تغییر پارادایم تاریخ‌پژوهی بود. در حوزه‌های علمیه، تاریخ به طور سنتی روایی بود و بیشترین دقتی که در تاریخ‌نگاری می‌کردند در بخش رجالی تاریخ بود و اعتماد به راوی، روایت را محکم می‌کرد، برخی مواقع که تاریخ‌ نگاری ترقی می‌کرد با تامل بیشتر به درایه یا محتوای روایت هم می‌پرداختند، این تاریخ نگاری سنتی و کلاسیک است.اما مرحوم دکتر آئینه‌وند با اینکه اشاره شد ریشه در سنت تاریخ نگاری اسلامی داشت یک نگاه جدیدی به تاریخ داشت و آن را علمی می‌دید که ناظر به داده‌هایی از واقعیت است و از روایت واقعیت‌ها این تاریخ ساخته می‌شود. یعنی در ادبیات ایشان دو نگاه به تاریخ بسیار مهم است، یکی مواجهه با واقعیت به‌جای روایت و دوم تحلیل عقلانی به جای تحلیل رجالی، در ادبیات دکتر این دو بسیار مهم بود یعنی به‌جای من قال‌ها به دنبال چیستی تاریخ بودند.فیرحی تصریح کرد: تاریخ نگاری جدید ویژگی‌هایی دارد به جای اینکه از باب تفنن تاریخ را بخوانیم یعنی حرفه‌ای این کار را می‌کند و تاریخ به تخصص و به یک رشته بنیادین تبدیل می‌شود و بقیه رشته‌ها را نیز تغذیه می‌کند. این تاریخی دیدن تاریخ بسیار مهم است که برای ما هم اتفاق افتاده است.آنچه از اخلاق تاریخ‌نگاری مرحوم استاد آئینه‌وند می‌شناسیم روبناست، زیربنایش این نگاه معرفتی و تغییریافته است، تغییری در ذهن ایشان اتفاق افتاده بود. از نظر ایشان تاریخ چیزی صرف آگاهی از گذشته نیست بلکه کشف قاعده برای شناخت امروز است، یعنی تاریخ، تاریخ امروز است و اگر از گذشته هم صحبت می‌کنیم، گذشته امروز است نه اینکه امروز گذشته باشد. این در حال بودن موضوعی بود که در ادبیات دکتر آئینه‌وند وجود داشت. جزئیات اخلاق تــاریـــــخ‌نــــگاری از این مسئله ناشی می‌شود.استاد دانشگاه تهران گفت: برای مثال وقتی کسی به رجـــال کمتر اهمیت می‌دهد تا به داده‌های تاریخی و به تحلیل عقلانی روابط پدیده‌ها بیشتر اهمیت می‌دهــــد، خیلـــی زود حکم نمی‌کنــــد چون همیشه تردید دارد که شاید بخشـــی از داده هنوز در دستش نباشــد یا بخشی از آن هنوز به دست نیامده باشد. بنابراین تاریخ‌نگاری جدید که دکتر هم دنبال آن بودند، تاریخی متواضع است و به دنبال داده‌هایی است که هنوز بخشی از آن ناشناخته مانده است، احکامی هم که صادر می‌کند با احتیاط است و هیچ وقت نمی‌تواند قضاوت‌های ایدئولوژیک داشته باشد.بسیاری از ویژگی‌های ایشان را در همین باقرالعلوم قم دریافت کردم، حتی کاراکترهای رفتاری ایشان را به خاطر دارم و همیشه وقتی فکر می‌کرد و راجع به چیزی تردید داشت انگشت‌ها را به هم فشار می‌داد، به نظر من یعنی یک طرفه نباید قضاوت کرد و باید از دست دیگر هم مشورت خواست.وی اضافه کرد: دکتر آئینه‌وند تاریخ‌نگار متعهد است، اما تاریخ‌نگاری ایدئولوژیک نبود. او متعهد به کرامت انسان‌ها و ارزش علم بود و به این دو اعتماد کامل داشت. بنابراین او می‌گوید تاریخ‌نگار حق ندارد شخصیت تاریخی مورد مطالعه خود یا ملت و قومی را تحقیر کند یا از بدی‌های آن بگوید بلکه بیشتر باید جنبه‌های مثبت موضوع را در نظر بگیرد. چون تاریخ دو قسمت است و یک قسمت آن نوشته‌هایی است که حرف می‌زنند و قسمت دیگر هم سکوت‌هایی است که فریاد می‌زنند. یعنی برخی مواقع مورخ مسئله‌ای را نمی‌نویسد اما برای اهل آن فریاد می‌زند. بنابراین ایشان به کرامت انسان‌ها و علم تعهد داشت.

 

 

 

    برگزاری جایزه علمی دکتر صادق آئینه‌وند
همچنین فیروزان مدیرعامل موسسه شهرکتاب در این مراسم گفت: همه بزرگان عالم علم و اخلاق یک مفهوم وجودی دارند، اگر بزرگان بتوانند این مفهوم وجودی را پیدا کنند قابل توسعه هستند. این مسئله با اخلاق و صفت فرق می‌کند.
 برای مثال حاتم طایی سخی است، فارابی استاد اول است و ابن سینا تلاشگر است. من مرحوم آئینه‌وند را یک عصاره یادگـیری به معنای توسعه‌ای آن می‌شناسم. یادگیری مدام و دقیق، یادگیری که هر روز شما را متفاوت از دیروز می‌کند چون قدرت گمانه‌زنی شما را نسبت به تـحولاتی که پیش می‌آید، بیشتر می‌کند.وی تصریح کرد: چندی پیش جلسه‌ای خدمت همسر آقای دکتر آئینه‌وند داشتیم و پــــس از بحث‌های فراوان قرار شد از امسال جایزه علمی استاد آئینه‌وند برای بهترین پایان نامه دکتری تاریخ اسلام  را با همکاری بنیاد دکتر آئینه‌وند و موسسه شهر کتاب برگزار کنیم.

url : http://www.isfahanziba.ir/node/73489

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی