ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

آب، آلودگی، فرونشست

تاریخ درج : سه شنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۷
شماره روزنامه: 
نگاهی به مهم ترین مشکلات زیست محیطی استان در گفت‌وگو با عضو انجمن متخصصان محیط زیست ایران

سمیه سهرابی

 مهم‌ترین اولویت و مشکل زیست محیطی استان اصفهان، در حاضر حاضر بحران آب و پیامدهای ناشی از آن است.خشک شدن بستر رودخانه، افت شدید زمین های زیر سطح کشت به دلیل خشک‌سالی در بستر زاینده رود، تغییرات اقلیمی و آب و هوایی، کاهش میزان بارندگی و رطوبت مطلوب، افت شدید ورودی های آب به پشت سد زاینده رود و موارد مختلف دیگر، از مهم ترین پارامترهای بحران آب در استان هستند که پیامدهای جبران ناپذیر زیست محیطی و غیر زیست محیطی بسیاری را در پی خواهند داشت.

دکتر امیر فرح نسب مدرس دانشگاه و عضو انجمن متخصصان محیط زیست از پیامدهای بحران آب در استان را خشک‌سالی های پی در پی و خشک شدن تعداد زیادی از گیاهان حاشیه زاینده رود از سرچشمه تا پایاب (که بسیاری از این گیاهان تثبیت کننده خاک بوده و بسیار ارزشمند هستند)دانست. علاوه بر تمام مواردی که اشاره شد، از پیامدهای خشکی در بستر رودخانه می توان به افسردگی حاشیه نشینان، مسافران و گردشگران داخلی و خارجی و حس تاسف و ناراحتی آنها، مهاجرت نکردن پرندگان به بستر بزرگ‌ترین رودخانه فلات مرکزی ایران به علت نبود سلامت در اکوسیستم به واسطه نبود آب و دلایل بسیار دیگری، اشاره کرد.از پیامدهای دیگر بحران آب می توان به نبود رطوبت کافی در سطح اکوسیستم شهر و در نتیجه تشدید خشکی و نبود بارندگی‌های مطلوب اشاره کرد. بحران آب، افت شدید زمین‌های زیر سطح کشت در اقلیمی را که یکی از مهدهای کشاورزی بوده، در پی دارد. حقابه ای که حق کشاورزان شرق اصفهان بوده و مستندات آن نیز از گذشته های دور در طومار شیخ بهایی موجود است. این حقابه به همراه هزینه‌هایی که آنها جهت ساخت یکی از تونل های انتقال آب پرداخت کرده‌اند، در اختیار آنها قرار نمی گیرد که از پیامدهای آن، مهاجرت کشاورزان از روستاها به شهرها خواهد بود.

 

 

   وضعیت اسفناک تالاب گاوخونی
از مشکلات زیست محیطی دیگر استان، باید به بحران در تالاب بین المللی گاوخونی و وضعیت فعلی آن اشاره کرد. دکتر فرح نسب در این باره گفت: اگر تالاب گاوخونی احیا نشود، علاوه بر خروج آن از کنوانسیون بین المللی تالاب‌ها (رامسر) به طور قطع بحران جبران ناپذیر دیگری تعداد زیادی از مردم روستاهای اطراف تالاب و کلان شهر اصفهان را در برخواهد گرفت که آن بحران ریزگردهای آلوده به انواع آلاینده های مضر خواهد بود. تالاب بین المللی گاوخونی در یک اکوسیستم خشک و شکننده قرار دارد که به راحتی می تواند از گسترش کویر و بیابان جلوگیری کند .البته در حال حاضر حال خوشی ندارد و یک مشکل اولویت دار جهت احیای آن، در استان مطرح است. بیشترین مصرف آب در استان و حتی در کشور، مربوط به بخش کشاورزی است. صنایع و سایر مصارف دیگر نیز در اولویت‌های بعد قرار می گیرند. یکی از دلایل بالاترین درصد مصرف آب در بخش کشاورزی در استان، می تواند استفاده از محصولاتی مانند برنج باشد که نباید در این اقلیم کشت شوند، زیرا نیاز آبی زیادی دارند و حتی برای کشت، نیاز به روش غرقابی دارند.فرح نسب  راهکارهای مقابله با این موضوع را حذف کشت های نامناسب و رعایت الگوی کشت متناسب با اقلیم اصفهان، وضعیت آب و هوایی و ظرفیت آبی هر منطقه و تغییر روش های کشت، الگوهای مصرف و ایجاد محدودیت‌ها در عرصه کشاورزی و همچنین بهره گیری از فناوری هایی که به افزایش بهره وری آب در مزرعه یا باغ می‌انجامد از قبیل آبیاری قطره‌ای و تحت فشار دانست که همگی این دلایل نیاز به آگاه سازی و آموزش کشاورزان توسط مسئولان وفعالان در این حوزه دارد.

 

 

  واحد ضربتی به نام پلیس آب
از راهکارهای دیگری که عضو انجمن متخصصان ایران در حوزه بحران آب در استان و کلانشهر اصفهان ارائه کرد، تشکیل واحد ضربتی صرفه جویی آب با نام پلیس آب است. پلیس آب می تواند با هدف آموزش عموم نسبت به اهمیت آب و نحوه صرفه جویی در مصرف آن و همچـنین نـظارت بر روند اجرای مـصوبـات محدود کننده آب توسط عموم مردم، فعالیت کند.اعمال و افزایش جریمه روزانه مشترکان پرمصرف که بیش از حد مجاز از آب برای مصارفی چون آبیاری یا شستن خودروها و سطح کوچه های خود استفاده می‌کــننـد، فـرهنـگ استفاده از آب خاکستری که از بقایای شستـن میوه ها، سبزیجات، شستن ظروف، حمام و... جـهت آبیاری استفاده شود و حتی در صنایع نیز، آبیاری های فضای سبز را پساب تصفیه شده کارخانه در حوضچه های تصفیه انجام می دهد (که البته تعدادی از صنایع استان به این شکل عمل می‌کنند)، از موارد دیگر است.دکتر فرح نسب افزود: راهکار مهم و قابل تعمق دیگری که می توان به آن اشاره و تاکید کرد، خـشک کردن چمن‌هــایی با نیاز آبی بالا در سطح شـهــر و جایـگــزیـن کردن چــمـن‌هـای مصنوعی یا جایگزین کردن رقومی از چمن های طبیعی و گیاهان با مقاومت بیشتر به کم آبی است.آبــیاری چــمن‌های سطــح شهر استــان و نــیاز آبی زیاد آنـهـا، می‌تــواند در آیــنده‌ای نــزدیــک به شــدت بـحــران آب در استـان بیفزاید.برای مثال یک دقیقه کاهش مصرف آب در زیر دوش، باعث صرفه جویی 600 لیتر آب در یک ماه می شود. حال با این عدد، جمعیت استان را در نظر بگیرید، اگر هر فرد برای هر بار، زمان استفاده از دوش را یک دقیقه کاهش دهد، میزان صرفه جویی آب در یک ماه، بیش از چند میلیارد لیتر آب خواهد بود که این میزان معادل چند میلیارد بطری آب معدنی یک و نیم لیتری و همچنین حدود 2000 حلقه چاه با آبدهی دبی 20 لیتر در ثانیه خواهد بود که این نمونه ای از مدیریت بحران آب توسط ابزار آموزش برای عموم است.

 

 

   وضعیت اسفناک تالاب گاوخونی
از مشکلات زیست محیطی دیگر استان، باید به بحران در تالاب بین المللی گاوخونی و وضعیت فعلی آن اشاره کرد.  تالاب بین المللی گاوخونی در یک اکوسیستم خشک و شکننده قرار دارد که به راحتی می تواند از گسترش کویر و بیابان جلـوگیری کند که در حال حاضر حال خوشی ندارد و یک مشکل اولویت دار جهت احیای آن، در استان مطرح است.

 

 

   آلودگی هوا بحرانی دیگر
آلـودگی هوا، آب، خاک، آلـودگـی‌هـای نوری، الـکـتـرومغـنـاطـیـسـی، صـوتــی، دیداری و... در سطح استان قابل مـشاهده است که از بین هـمه  این موارد که بـحران هایی بزرگ را به بار آورده اند، آلودگی هوا از همه قابل لمس تر است.با توجه به نظارت ها و پایش های مداوم سازمان حفاظت محیط زیست و اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان و آزمایشگاه های معتمد وابسته به سازمان مذکور بر روند خروجی های صنایع آلاینده در قالب نظارت و بازدیدهای مکرر فصلی از صنایعی که طرح خوداظهاری دارند و همچنین وسایل نقلیه عمومی، باز هم شاهد آلودگی های عظیمی در استان هستیم. این استاد دانشگاه خاطر نشان کرد: متاسفانه هستند صنایعی که شبانه دستـگــاه‌هــای خود را روشـن کـرده و آلاینـده‌های بـسیـاری را از طـریـق خروجی های خود، وارد جو می کنند که باید در این خصوص نظارت‌های بـیشتـری از جـانـب مسئولان صورت پذیرد. الکتروفیلترها، بگ فیلترها، اسکرابرها، سایکلون‌ها و... در صنایع باید مورد نظارت و پایش دقیق‌تری قرار بگیرند. از طرفی آلاینده هایی از جمله: بنزن، تولوئن، زایلن، آزبست، سرب و ... که گاه درصد آنها را در روزهایی که در رسانه ملی روز هوای ناسالم اعلام می شود، بر روی ایستگاه‌های ترافیکی سطح شهر و اطراف میادین بزرگ دیده ایم.در این حوزه نیز می توان به راهـکـارهای قــابــل اجرای مـسئـولان که از جـمـله آنــهــــا می‌توان به آموزش، جایـگـزیـنـی موتورسیکلت های برقی و جمع آوری موتورسیکلت های دودزا، جمع آوری خودروهای فرسوده و دودزا و انجام معاینات فنی به طور کامل و تبیین و تعریف خودروهایی با بالاترین استانداردها و سازگار با محیط زیست و استفاده از سوخت‌های سبز، ترویج فرهنگ دوچرخه سواری و آموزش های راهبردی به عموم مردم و نهادها و ایــمن سازی مسیـرهــای تردد دوچــرخه سواران، احداث و اتمام قطار شهری، توسعه اتوبوسرانی در استان و شناسایی و جمع آوری اتوبوس های فرسوده و دودزای شهری و بین شهری، ایجاد کمربندهای سبز در شهر اصفهان و حاشیه آن، آموزش به معماران و طراحان و در نتیجه طراحی سازه هایی همگام با طبیعت و محیط زیست با استفاده از بام های سبز، دیوارهای سبز و تراس سبز با در نظر گرفتن رقوم متنوع گیاهی، مقاوم به کم آبی و...اشاره داشت.

 

 

    فرونشست های زیاد، بحرانی دیگر
از دیگر اولویت ها و مشکلات زیست محیطی در استان می توان به بافت های فرسوده و فرونشست‌های بسیار زیاد که در اثر افت سفره‌های آب زیر زمینی که یکی از علت های عمده آن می‌تواند حفر چاه های غیر مجاز و برداشت های آب بیش از ظرفیت قابل تحمل محیط باشد، اشاره کرد. همچنین می توان به بـحــران سـلامـت و فرسودگی شبکه فاضلاب شهری اصفهان اشاره داشت.دکتر فرح نسب به بحران زباله نیز اشاره کرد و گفت: روند رشد جمعیت رو به افزایش است و در نتیجه تولید، مصرف و مدیریت پسماندها نیز سخت‌تراست. از طرفی باید فرهنگ حفاظت از محیط زیست در جامعه دقیق تر تعریف شود.

 

 

 ارائه  تعریفی درست از فرهنگ
از راهکارهایی که در این خصوص دکتر فرح نسب آن را بیان کرد: بالا بردن سطح فرهنگ جامعه و قرار دادن جریمه به خاطر ریختن زباله توسط مردم در طبیعت، در اختیار قرار دادن کیسه های زباله تجزیه پذیر توسط مسئولان به مردم و تعریف این کیسه ها در فروشگاه ها، میوه فروشی ها و...،کاهش یا حتی استفاده نکردن از ظروف یکبار مصرف پلاستیکی، تولید شده از مواد اولیه  نفتی و...،آموزش عموم مردم به فرهنگ تفکیک زباله، کاهش مصرف و بازیافت که این کار به طور مستقیم و غیر مستقیم موجب صرفه جویی در مصرف انرژی، کاهش آلودگی هوا و جلوگیری از پراکنده شدن موادی چون پلاستیک در طبیعت و زیان های جبران ناپذیری که بر آب، خاک و موجودات زنده خواهد گذاشت، است.جـالـب است بـدانـیـد ســالانـه در حدود 130 میلیون کتاب توسط دانش آموزان ایرانی استفاده می شود که با بازیافت این تعداد کتاب می توان باعث حفظ منابع طبیعی شد، زیرا با بازیافت یک تن کاغذ می توان در موارد زیر محافظت و صرفه جویی کرد: قطع 13 درخت،4100 کیلووات ساعت برق،31780 لیتر آب، 5/2 بشکه نفت و4 هکتار زمین قابل کشت. تعداد زیادی از مخاطرات طبیعی که در جهان آنها را جزو مخاطرات جدی می پندارند، در استان ما نیز وجود دارند. چراغ های سبز بحران‌های زیست محیطی در این کلانشهر، بیش از پیش روشن شده‌اند، پس باید جدی تر به این بحران‌ها و آینده آنها اندیشید. 

url : http://www.isfahanziba.ir/node/71881

دیدگاه جدیدی بگذارید

Plain text

  • هیچ تگ HTML ی مجاز نیست.
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی