ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

اتفاقی زیر پوست بازار بورس!

تاریخ درج : دوشنبه ۲۰ آبان ۱۳۹۸

برای کسانی که بازار سرمایه را محیط کار خود می‌دانند می‌نویسم. به‌نظر می‌رسد اتفاقی به مرور در شرکت‌های ایرانی و به‌خصوص شرکت‌های بورسی افتاده است که می‌تواند در آینده مشکل جدی برای تحلیلگران و سرمایه‌گذاران ایجاد کند. در اثر تورم‌های مستمر و نیز افزایش نرخ ارز طی سال‌های متمادی در ایران، قیمت اسمی کالاهای سرمایه ای هم بالا رفته و این در شرایطی است که شرکت‌ها توان سرمایه‌گذاری ندارند. برای واکاوی این موضوع باید در نظر بگیرید که  درآمد یک شرکت، صرف پرداخت هزینه‌های زیر ‌می‌شود:

مواد اولیه

 حقوق و دستمزد

 مالیات

 سود سهام‌داران

کنار گذاشتن بخشی از درآمد شرکت به‌عنوان استهلاک با هدف تامین مالی سرمایه‌گذاری‌های آینده.

فلسفه کسر هزینه استهلاک از درآمدها این هست که شرکت هر سال بخشی از درآمد را کنار بگذارد تا بعد از اتمام عمر مفید دارایی ، به واسطه آن مبالغ کنار گذاشته‌شده بتواند دارایی‌های شرکت را جایگزین کند. به‌عنوان مثال اگر شرکتی در سال 1380 یک خط تولید به ارزش دو میلیارد دلار خریداری کرده  باشد، در واقع با دلار 1000 تومانی معادل 2000 میلیارد تومان سرمایه‌گذاری کرده است. اگر فرض کنیم عمر مفید این دارایی 20 سال است و ارزش اسقاط دارایی تقریبا صفر باشد، آنگاه هر سال 100 میلیارد تومان استهلاک دارایی خواهد بود که از درآمد شرکت کسر می‌شود و در شرکت باقی می‌ماند. اما این میزان از استهلاک مادا‌می که تجدید ارزیابی دارایی‌ها صورت نگرفته باشد، ثابت است؛ ولی هر سال نرخ دلار و تورم در حال افزایش هست؛ بنابراین سود اسمی شرکت هم رشد خواهد کرد. در نتیجه سود اسمی بیشتری تقسیم می‌کنند و دولت هم مالیات بیشتری را برمی‌دارد؛ در حالی که استهلاک ثابت است. اگر فرض کنیم بیست سال بعد یعنی سال 1400 شرکت نیاز به خرید دارایی سرمایه ای و جایگزین کردن خط تولید داشته باشد، باید همان خط تولید سابق را با فرض ثبات قیمت دلاری، دو میلیارد دلار بخرد؛ ولی در سال 1400 نرخ دلار به‌طور مثال 15 هزار تومان است، یعنی باید 30 هزار میلیارد تومان برای همان خط تولید صرف کند.در حالی که مجموع استهلاک انباشته این دارایی فقط دو هزار میلیارد تومان است.شاید شما فرض کنید یک دارایی با عمر مفید 20 سال، پس از سپری شدن همان 20 سال نیاز به جایگزینی کامل نداشته و می‌تواند عمر مفید بیشتری داشته باشد؛ اما در مقابل باید این مسئله را هم در نظر بگیرید که یک دارایی در سال‌های بعد از عمر مفید نیاز به هزینه‌های تعمیر و نگهداری به مراتب بیشتر از هزینه استهلاک خواهد داشت. اگر هم فرض دلاری بودن دارایی را اشتباه ‌می‌دانید باید در نظر بگیرید که دارایی ریالی هم در طول سالیان متمادی در اثر تورم مستمر افزایش قیمت خواهد داشت.با این تفاسیر با وجود تورم و افزایش نرخ ارز مستمر در اقتصاد ایران به‌نظر می‌رسد طی سال‌های گذشته بخش زیادی از سود شرکت‌ها و مالیاتی که پرداخت کردند واقعی نبوده و در واقع هر سال سهام‌داران و اداره مالیاتی بخشی از شرکت رو کنده و با خود برده اند!این روند نمی‌تواند ادامه داشته باشد و شرکت‌هایی که نیاز به سرمایه‌گذاری جدید برای حفظ ظرفیت تولیدی دارند، مجبور هستند سود کمتری تقسیم کنند و برای سال‌ها، سودهایشان را صرف سرمایه‌گذاری‌هایی برای حفظ ظرفیت موجود کنند. این موضوع باعث می‌شود که ما با فرض ثبات سایر عوامل صرفا انتظار افزایش سود شرکت‌ها و در نتیجه رشد تورم یا نرخ دلار را داشته باشیم و انتظاری برای افزایش سودآوری شرکت‌ها در نتیجه افزایش تولید نداشته باشیم؛ مگر از محل آورده نقدی سهام‌داران و این یعنی تقسیم سود کمتر و در عین حال رشد واقعی با سودآوری کمتر.

 

url : http://www.isfahanziba.ir/node/103148

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی