ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

از ایده های اهل فرهنگ و هنر استقبال می کنیم

تاریخ درج : سه شنبه ۱۷ بهمن ۱۳۹۶
شماره روزنامه: 

در دولت یازدهم و با تغییر وزیر راه و شهرسازی و سیاست های دولت سیاست های وزارت خانه به سمت احیا هویت شهرها و‌ بافت های تاریخی شان و پرورش «اندیشه ایران شهری» و توسعه درونی رفت.دبیر دبیرخانه بازآفرینی میراث صنعتی ریسباف در گفت و گو با خبرنگار اصفهان زیبا درباره اقدام وزارت راه و شهرسازی برای خرید یک فضای تاریخی که به عنوان فضای  فرهنگی ثبت شده می گوید: یکی از مصادیق  توسعه درونی  نیز نجات اراضی متروک و ناهمگون با کاربری شهری امروز و بازآفرینی شان است. از فضاهایی مثل کارخانه های صنعتی که در دوران فعالیت، دوره ای از خاطرات و زیست شهری  را رقم زده اند و بعدا خالی و خاموش شده اند به عنوان میراث صنعتی که بخشی از میراث فرهنگی است یاد می شود.رضا فیضی ادامه می دهد: کارخانه ریسباف اصفهان  که در سال 1311 ساخته شده و از نسل آخرین بازمانده های کارخانه های اصفهان است،یکی از بارزترین و خوشبختانه کامل ترین این موارد است که حاوی خاطرات تاریخ شهر و بخشی از حافظه جمعی مردم است و معماری زیبایی از تلفیق معماری مدرن و سنتی دارد.علاوه بر اینکه در موقعیت کانونی و جغرافیایی فوق العاده ای قرار گرفته است. روی پلاکی از باغ های صفوی و در تقاطع رودخانه و سی و سه پل که مهم ترین و کانونی ترین نقطه شهر است.او این ویژگی ها را دلیل پر رنگی برای ارزش چندین برابر فضا در شهر وهمین طور در نظر گرفتن کاربری فرهنگی هنری برای آن می داند و اضافه می کند: البته که ما اولین کشوری نیستیم که می خواهیم چنین تجربه ای را عملی کنیم و خوشبختانه تجارب زیادی در دنیا از موارد این چنینی موجود است. از این موارد حدود 50 نمونه را در دبیرخانه مستند کرده و حدود 12 نمونه را در نشستی در تهران ارائه داده ایم.فیضی پروسه خرید این کارخانه را  از بانک ملی پروسه ای سخت و پیچیده و مدیون تلاش های محمد سعید ایزدی، معاون وزیر راه و مدیرعامل شرکت عمران و بهسازی شهری در دولت دهم می داند و می گوید: متاسفانه نگاه بانک ملی به ماجرا اصلا مثبت نبود. آنها ریسباف را نه یک فضای تاریخی و فرهنگی که یک زمین هفت هکتاری بر چهارباغ  بالا می دیدند و قصد داشتند با کاربری تجاری آن را بفروشند همان طور که کارخانه روبه رویی آن فروخته شد و از بین رفت. در حالیکه ثبت ملی این فضا باعث می شد قیمتش برمبنای کاربری فرهنگی محاسبه شود و تفاوت خرید آن رقمی نزدیک به 200 میلیارد تومان باشد. در نهایت رایزنی برای خرید این فضا از سال 92 آغاز و سرانجام در سال 95  با دخالت مستقیم دکتر آخوندی به نتیجه رسید. او همچنین دبیرخانه بازآفرینی میراث صنعتی ریسباف را که عمری چند ماهه دارد حاصل تلاش برای رسیدن به یک جریان علمی در حوزه احیای این کارخانه با در نظر گرفتن کاربری فرهنگی هنری می داند و ادامه می دهد: این دبیرخانه مشغول کار در بخش های مختلف است. جمع آوری و بررسی نمونه های خارجی و ایرانی،‌ تهیه و چاپ کتاب این کارخانه،‌ تهیه برشورهای معرفی، تدارک برنامه های فرهنگی هنری مثل مسابقات نقاشی عکاسی، معماری، برگزاری نمایشگاه و انواع ایونت های فرهنگی و هنری از این جمله است. علاوه بر اینکه قصد داریم برای طراحی و آماده سازی این فضا یک مسابقه ایده در سطح عمومی و ملی برگزار کنیم و از ایده های رسیده در هنگام مشاوره برای طراحی استفاده کنیم.او از مجموع 69 هزار متر مربع وسعت این کارخانه به نزدیک به 35 هزار متر مربع زیر بنا اشاره می کند و می گوید: یک سرمایه‌گذار آلمانی با نام «شونه‌مان» کار سرمایه‌گذاری این کارخانه را انجام داد، او در ایران طرح‌های مختلفی دارد و در واقع دستگاه‌های کارخانه را نیز وارد ایران کرد، اما معماری سنتی بنا بر عهده «معتمدی» یکی از معماران سنتی اصفهان در آن دوره است. این کارخانه دارای دو بخش ساختمان است. ساختمان هایی با معماری سنتی ایرانی و ساختمان هایی با تیرهای فولادی و سقف های خرپایی که وارداتی است و قبلا سالن های تولید و تکمیل کارخانه بوده است. پنج سالن بزرگ و کشیده که یکی اش ال مانند است و چهار  ساختمان تقریبا با همین شکل  و فرم در اشل کوچک تر. هفت سالن هم با معماری سنتی داریم که اکثرا انبارها و دور بنا هستند. بخشی که در کنار در ورودی است حیاط مرکزی کوچکی دارد و ساختمانی اداری است و یک فضا که قبلا خانه مدیر کارخانه بوده است. نکته مهم درباره معماری این بنا این است که طراحی و سازه سالن های آن وارداتی است؛ اما تزئیناتش کاملا ایرانی است و آجرکاری های زیبای معماری ایرانی،‌ کاشی معرق در سردرها و ... با اندکی تفاوت برای فضای صنعتی استفاده شده به طوری که این فضای خشک هم دلنشین شود. تاثیر معماری غنی اصفهان نیز در این فضا واقعا قابل توجه است. معماری اصیل و بومی که به جای استفاده خام و کپی معماری غربی آن را مال خود کرده است. وی درباره نگاه به اداره و سرمایه گذاری این مجموعه می گوید:  بر مبنای بررسی ما اگر دولت بخواهد بهره بردار این فضا باشد نتیجه موفقیت آمیز نخواهد بود و با فضایی خمود و رخوت آلود مواجه خواهیم شد که بعد از مدتی مسیرش تغییر می کند؛ اما حضور و بهره برداری بخش خصوصی از این فضا  هم ملاحظات خودش را دارد و می تواند آفتی در کار باشد؛ زیرا صرفا با نگاه سودآور بخش خصوصی ممکن است مسیر کار از شأنیت مورد نظر خارج شود. در واقع نباید اجازه داد این فضا به بازار مکاره تبدیل شود. متاسفانه اقتصاد همیشه در برابر فضاهای فرهنگی یک شمشیر دو لبه است و همان طور که ممکن است مدیریت دولتی فضایی سرد و خمود از این جا بسازد، بخش خصوصی نیز ممکن است به جای محلی فرهنگی آن را به بازارمکاره ای سود آور تبدیل کند. شاید بهترین راه پیدا کردن بخش خصوصی آگاه به مسئله اقتصاد فرهنگ و هنر با سطح قابل قبول باشد.دبیر دبیرخانه بازآفرینی ریسباف در پاسخ به این پرسش که مالکان فعلی چه تدبیری برای جلوگیری از تغییر در برنامه ریسباف به عنوان فضای فرهنگی با تغییر دولت اندیشیده اند، گفت: نوشتن برنامه پنج ساله برای همین است که دولت ها نتوانند تغییر عمده ای در برنامه ها بدهند و زیر مجموعه آنها باشند؛ اما به جز این ما در پی تنظیم و مصوب کردن سندی در شورای عالی معماری و شهرسازی صرفا برای کارخانه ریسباف هستیم که برنامه و رویکرد آن قابل تغییر نباشد. البته ما امیدواریم که در همین دولت حداقل بخشی از مسیر عملیاتی طرح را محقق کنیم . علاوه براینکه تلاش می کنیم برنامه راهبردی این مجموعه را در مقیاس ملی در شورای عالی که بالاترین نهاد شهرسازی کشور است،‌ مصوب کنیم تا نشود کاربری فرهنگی این فضا را تغییر داد.  فیضی همچنین در پاسخ  به عملکرد ضعیف دبیرخانه نسبت به ایجاد  حلقه اتصال بین هنرمندان شهر و کارشناسان فرهنگی هنری اصفهان  برای ایده پردازی این پروژه گفت:‌ ما تازه شروع به کار کرده ایم و از همین تربیون اعلام می کنیم که دبیرخانه بازآفرینی با کمال میل از نگاه  نظر و طرح های سندیکاها و اهالی هنر اصفهان برای اینکه این مجموعه پاتوق فرهنگ و هنر اصفهان در سطح ملی شود؛‌ استقبال می  کند تا نهاد بهره بردار از میان همین اعضا تشکیل شود. البته هنوز سیاست مشخصی برای برنامه ریزی ایده های این فضا اتخاذ نشده است؛ اما مسابقه ایده  و جمع آوری ایده ها می تواند گزینه خوبی در این مسیر باشد. نکته مسلم این است که قطعا وزارت راه و شهرسازی نمی تواند بهره بردار این پروژه خصوصا با اولویت کاربری فرهنگی باشد و همان قدر که خود پروژه اهمیت دارد سازمان بهره بردار و نگاه بهره بردار به آن هم دارای اهمیت است. متاسفانه نمونه موفقی در این زمینه در ایران وجود ندارد . شاید تنها نمونه تا حدودی موفق خانه هنرمندان تهران باشد که به سمت ساز و کاری قانونی از سندیکای هنرمندان رفت هر چند آن فضا هم داستان های طولانی خودش را دارد؛ اما ما امیداوریم با یک بررسی و طرح اصولی، کم کم  نقش وزارت کمرنگ و این فضا به مردم  تحویل شود. وی درباره ابراز نگرانی هنرمندان و اهل فرهنگ اصفهان نسبت به سرنوشت ریسباف و طی مسیری متفاوت با توجه به دیگر تجربه های ناموفق و از دست رفته فرهنگی اصفهان گفت: متاسفانه با وجود وقایع تلخ  در نابودی و خمودگی فضاهای فرهنگی در تاریخ معاصر شهر اصفهان و حتی ایران این نگرانی طبیعی است؛ اما همین حرکت شما به عنوان نماینده ای از فضای رسانه برای آگاهی بخشی به بدنه اجتماعی و ایجاد روحیه مطالبه گری  در مردم و اهل فرهنگ اتفاق خوبی است؛ زیرا همیشه تصمیم ها در وزارت خانه های مختلف ما پشت درهای بسته گرفته شده است و تا مطالبه ایجاد نشود این جریان تغییری نمی کند.  او در پایان با قول بازگشایی دائمی در کارخانه ریسباف پس از تحویل کامل برای بازدید عمومی گفت:‌ بالافاصله پس از تسویه بدهی به بانک ملی و تحویل کامل محل و همین طور تعمیر و ترمیم بخش های تخریب شده و ایجاد حفاظت اضطراری درهای ریسباف را به روی مردم و علاقه مندان شهر می گشاییم./ گروه فرهنگ و هنر

url : http://www.isfahanziba.ir/node/68246

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی