ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

اشتباه کوهن در مصداق یابی انقلاب علمی

تاریخ درج : سه شنبه ۲۴ بهمن ۱۳۹۶
شماره روزنامه: 
امیر احسان کرباسی زاده ، استاد فلسفه دانشگاه اصفهان مطرح کرد:

کوهن مفهموم کلیدی در کتاب خود را انقلاب علمی معرفی می کند و معتقد است وقتی انقلاب رخ می دهد اولا  این انقلاب به صورت دفعی است، ثانیا کامل است و ثالثا انقلاب  با سنت  قبل  گسست کاملی ایجاد می کند، یعنی این سه ویژگی تمامیت، گسست و تفاوت بنیادین باعث می شود کوهن به انقلاب هایی که در علم رخ داده توجه کند. در اغلب ادعاهای توماس کوهن در مورد انقلاب های علمی سه خاصیت مربوط به انقلاب علمی وجود ندارند؛ یعنی کمتر انقلابی سراغ داریم که  دفعی و تمام باشد و یک گسست بنیادی با سایر حوزه ها داشته باشد. اگر نمونه داروینی را هم در نظر بگیریم از ۱۸۵۸ که کتاب منشأ انواع چاپ می شود تا ۱۸۹۰ هست که به واسطه همکاران داروین این نظریه فراگیر می شود و نکته جالب این است که در آن زمان نظریه ای ترویج می شود که کاملا الهیاتی است یعنی برخلاف ادعای داروین اعتقاد بر این است که فرایند تکامل کاملا هوشمندانه است. پس متوجه می شویم انقلاب خصایصی که توماس کوهن گفته است را ندارد. نکته دیگری هم که باعث می شود ما شک کنیم به اینکه آیا این مفهوم یک مفهوم کاملا مجازی است، یک مسئله روش شناسی است که برای تاریخ نگاران علم از اهمیت ویژه ای برخوردار است و آن این است که «کوینتر اسکنر مقاله معروفی دارد تحت عنوان " معنا و فهم در تاریخ اندیشه" آنجا به این نکته اشاره می کند که اگر به عنوان مورخ به پدیده ای نگاه می کنید باید برای آن پدیده مقولاتی استفاده کنید که برای بازیگران آن رخداد مقولات بیگانه ای نباشد. به نظر می رسد که مفهوم انقلاب یک مفهومی است که برای بازیگرانی مثل نیوتون، کپلر و دکارت مفهوم ناآشنایی است در هیج جای کارهای نیوتون یا بیکن این مفهوم انقلابی بودن را پیدا نمی کنیم.»اگر به توصیف هایی که از مفهوم انقلاب شده نگاه کنیم، متوجه می شویم که مورخان و فیلسوفان برای مفهوم انقلاب مانند مفهوم پارادایم تقریبا حدود ۲۵ معنا ذکر کرده اند. اگر مفهومی تا این حد متنوع باشد این شک به وجود می آید که آیا این مفهوم برای توصیف مفهوم مجازی است یا نه. هرچند در عین حال این یک مفهوم مجازی نیست؛ اما می شود از این مفهوم به مثابه یک استعاره در توصیف وضعیتی که از قرن  شانزدهم و هفدهم به بعد رخ داد، استفاده کرد. هرچند مفهوم انقلاب را برای آن تداعی‌هایی که کوهن ذکر می کند، نداریم؛  اما یک مفهوم نوگرایی که مستلزم یک گسست نسبی با گذشته است را در آثار افرادی مانند نیوتون و بیکن می بینیم.

url : http://www.isfahanziba.ir/node/68479

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی