ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

اطلاع‌رسانی عدد و رقمی نادرست است

تاریخ درج : چهارشنبه ۷ اسفند ۱۳۹۸
شماره روزنامه: 
حسینعلی افخمی، استاد ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی: جنبه آموزشی در حوزه کرونا باید همراه با هشدار و آموزش باشد

گروه  رسانه  

ضعف اطلاع رسانی در بحران، موضوع امروز و دیروز نیست، بلکه سالیان سال است در مواقع بحرانی شاهد «بحران» اطلاع رسانی هستیم؛ به گونه‌ای که این ضعف، موجب قوت‌گرفتن شایعه‌ها و همچنین به حاشیه رفتن خبرهای درست و واقعی و بی‌اعتمادی مردم به مسئولان و منابع خبری می‌شود. حالا و با بروز بحران کرونا در ایران نیز ضعف اطلاع‌رسانی را شاهد هستیم. در این باره با حسینعلی افخمی، استاد ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی، به گفت‌وگو نشسته‌ایم.

 

نحوه اطلاع رسانی درباره کرونا تــا بــه اکــنـــون را چــگـــونـــه ارزیـــابــــی می‌کنید؟

در حال حاضر در شرایط خطر هستیم و ایـــن بــیــمــاری نــوپدیــد می‌تواند بر زندگی انسان‌ها تأثیر سویی بگذارد و به‌دلیل دانش اندک جامعه، آنها را دچار ترس و واهمه کند. آنچه تا به الان درباره اطلاع‌رسانی درزمینه کرونا دیده‌ایم، نوعی اطلاع رسانی با اعداد و ارقام است و هیچ بعد آموزشی که بتواند مخاطبان را اقناع کند، همراه آن نیست.

 

پــس ایـــن اطــلاع‌رســانـــی بــایــــد چگونه انجام شود؛ طوری که جامعه در جریان ماجرا قرار بگیرد و نظم عمومی‌برهم نخورد؟

بیشتر اطلاع‌رســانــی‌هــایی که اکنــون صورت گرفته، بر مدار ترس است؛ چون صرفا اعداد و ارقام فوت‌شدگان یا افرادی که بستری شده‌اند در این چندروزه اعلام شده است و مدام نیز تعداد آنها افزایش می‌یابد.این درحالی است که جنبه آموزشی در حوزه کرونا باید همراه با هشدار و آموزش باشد. این پدیده نزدیک به دو ماه است که در دنیا رخ داده؛ دنیایی که ارتباطات حمل و نقلی در آن، بسیار سریع انجام می‌شود و هر لحظه ممکن است افراد آسیب‌دیده از یک کشور به کشوری دیگر سفر کنند. بنابراین نیاز بود از همان زمان شیوع کرونا آموزش پیشگیرانه شروع می‌شد که البته نشد! البته آموزش به معنای برگزاری کلاس درس نیست. 

 

رسانه‌ها چگونه می‌توانند این آموزش‌ها را منعکس کنند؟

از طــریـــق تبلیغــات در زمـــان بحـــران؛ مــوضــوعــی که رادیـــو و تــلویـــزیـــون و روابط‌عمومی ‌وزارت بهداشت آن را فراموش کرده‌اند. شاید در گذشته دور آموزش از طریق پوستر و جزوه‌های آموزشی انجام می‌شد، اما با آمدن تلویزیون، این روش جای خود را به روش‌های جدید داد. اکنون نیز وزارت بهداشت می‌تواند محتوا را در اختیار کارشناسان حوزه تبلیغات قرار دهد تا با ساختن کلیپ‌ها و تیزرهای چندثانیه‌ای و کوتاه  از طریق رادیو و تلویزیون و حتی سینما اقدام به انعکاس و بازنشر شوند. هر چه این محتوا بیشتر تکرار شود، مسلما اطلاع رسانی نیز بهتر انجام می‌شود. در این تیزرها و کلیپ‌ها منبع پیام نیز می‌تواند مرجعی باشد که مردم به آن اعتماد دارند. کدام مرجع؟ به هرحال با تناقض در اطــلاع‌رســانــی مــردم هـــم بـــه مسئولان بی‌اعتماد شده‌اند و هم به رسانه‌ها!بالاخره در این حوزه تخصص متعلق به وزارت بهداشت است. متخصصان حــوزه علـــوم‌پزشــکی یا حــتی سازمان جهانی بهداشت در این باره می‌توانند نظر بدهند؛ چون این بیماری جهانی است و همه درگیر آن هستند. درواقع این‌گونه می‌توان آموزش‌های لازم مثل راه‌های جلوگیری از ابتلا و درمان و... را به مردم ارائه کرد. به عبارت دیگر، آموزش از طریق تبلیغات نوین باید  به‌گونه‌ای باشد که مردم آن را بپذیرند و باور کنند و قانع شوند که آنچه گفته می‌شود درست است و حقیقت دارد و باید به آن عمل شود؛ منتهی این کار هنوز انجام نشده است.

 

دلیل این مسئله چیست؟ ضعف در اطلاع‌رسانی یا روحیه‌ پنهان‌کاری و احتیاط در مسئولان؟

این نوع اطلاع رسانی که اکنون وزارت بهداشت انجام می‌دهد فقط به درد 10درصد از مردم جامعه می‌خورد؛ پس وضعیت را نه‌تنها بهتر نمی‌کند بلکه ممکن است بدتر نیز بکند. این موضوع به نوع سیاست‌گذاری کلی در حوزه رسانه‌ای کشور برمی‌گردد. وزارتخانه‌هایی که دچار بحران هستند، باید در نظر داشته باشند که تبلیغات می‌تواند جامعه را آگاه کند و به آن هشدار دهد. این موضوع فراموش‌شده و تبلیغات فقط بعد تجاری پیدا کرده است؛ درحالی‌که باید سالانه، بودجه‌ای به روابط‌عمومی‌ها داده شودتا در زمان بحران بتوانند مردم را با شیوه‌های نوین تبلیغات، آگاه کنند؛ چون کارشناس این حوزه هستند و صرفا نباید حق پخش، منحصر به تلویزیون باشد. ولی متاسفانه کاری که در چندین دهه قبل تا به الان رخ داده، این است که این بودجه هیچ‌وقت در اختیار سازمان‌ها قرار نگرفته و مستقیم به تلویزیون یا رادیو داده شده است؛ به خاطر همین هم است که آنها تصمیم می‌گیرند برنامه‌های  آسان‌  و راحت تهیه کنند یا چه بگویند. 

 

اطلاع‌رسانی در این باره تا کجا باید پیش برود که امنیت روانی مردم نیز به خطر نیفتد؟

رسانه‌ها باید بدون سیاسی‌بازی و بر اساس منافع عمومی ‌اقدام به اطلاع‌رسانی کنند. هر روزنامه و رسانه‌ای باید بدون محدودیت‌های جناحی و سیاسی که وجود دارد در این زمینه اقدام کند. خیلی مواقع نباید ملاحظه کرد و اطلاع‌رسانی را به کسانی انتقال داد که پست مدیریتی دارند و الزاما حرف‌هایشان منطقی و درست نیست و صرفا به توجیه عملکرد خود می‌پردازند. وسایل ارتباط‌ جمعی باید نقش دیدبانی داشته باشند و به عنوان یک دیدبان خطرات آینده را هشدار بدهند. اینکه رسانه‌ها هر روز اخبار مربوط به کرونا را به صفحه یک بیاورند مثل این‌که می‌خواهند قیمت ارز را اعلام کنند، درست نیست و کفایت نمی‌کند. 

 

بــرخــی اهــالــی رسانه معتقدند که خبرنگاران نباید صرفا به انعکاس نقل‌قول‌های مسئولان در این زمــینــه بــپــردازنــد؛ بــلکه بــایــد به بیــمــارستــان‌هــا و مــراکز درمانــی مراجعه کنند و از نزدیک به تهیه گزارش میدانی بپردازند. نظر شما در این باره چیست؟

خیر. نیازی نیست. حضور در مراکز درمانی ریسک کار را بالا می‌برد؛ البته الزاما نیاز نیست آنها به بیمارستان‌ها بروند؛ بلکه مثلا با حضور در بهشت‌زهرا نیز می‌توانند تعداد فوتی‌ها را دریابند. الان شرایط مانند جنگ است که خبرنگارها اجازه ورود به خط مقدم را نداشتند. 

url : http://www.isfahanziba.ir/node/107414

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی