ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

بی‌خبری مردم، فیک نیوز می سازد

تاریخ درج : شنبه ۲۵ اسفند ۱۳۹۷
شماره روزنامه: 
شبکه‌های مجازی امکان تکثیر این اخبار را بیشتر کرده است

آلا توحیدی

 

گزارش هایی که هر هفته از تکذیب یک خبر در گوشه و کنار جهان و کشور به گوش می رسد کم کم دارد به انتشار چندین گزارش در  روز می رسد. این روند نشان می‌دهد میزان انتشار اخبار جعلی در کشور نه تنها کاهش نیافته،  بلکه شاید هم اکنون زمان آن فرا رسیده  تا  فکری به حال دوام رسانه‌ها و نحوه حفظ اعتماد مردم به آنها شود.مردم عادی که هر روز آخرین اخبار را در تلویزیون و روزنامه دنبال می کنند، تنها کسانی نیستند که از فرایند انتشار اخبار جعلی آسیب می بینند و به جرئت می توان گفت این دسته از اخبار طی چند سال اخیر بزرگ ترین چالش ها را برای سازمان های رسانه ای و دولتمردان به وجود آورده اند و باعث فرسایش هرچه بیشتر  روزنامه نگاری و محتوای باکیفیت آن در کشور شده است. روزنامه نگاران و دیگر افرادی که در این عرصه مشغول به فعالیت هستند از اخبار جعلی با عنوان «دشمن مردم» یاد می کنند.اما رسانه های بزرگ بر خلاف رسانه‌های داخلی برای نابودی اخبار جعلی در رسانه‌هایشان دست از تلاش برنداشته اند تا بتوانند اعتماد مردم را از دست ندهند. «گاردین» به منزله پرتیراژترین روزنامه بریتانیایی از سال 2018 میلادی سردبیر ویژه ای را برای تشخیص میزان درستی هر یک از اخبار استخدام کرد تا به کمک او که سابقه 20 ساله در عرصه روزنامه نگاری حوزه سیاسی دارد، جلوی درج هرگونه اخبار جعلی را بگیرد. «نیویورک تایمز» از بزرگ‌ترین روزنامه های آمریکایی  که در سال گذشته بیش از یک میلیارد دلار از مشترکان اینترنتی خود درآمد کسب کرد، بخش اعظم آن را به فیلتر کردن اخبار و تشخیص صحت آنها توسط فناوری های هوشمند و یک گروه زبده از کارشناسان حوزه رسانه اختصاص داده است. علاوه بر این، «واشنگتن پست» با یک میلیون مشترک دیجیتالی اعلام کرد سیستم ویژه ای را در اختیار گرفته که به کمک آن جلوی انتشار هرگونه اخبار غیرواقعی و نادرست در نسخه آنلاین و کاغذی خود را می‌گیرد و امکان انتشار اخبار جعلی در این رسانه تقریبا به صفر رسیده است. اما چنین رصدی در رسانه‌های داخلی کشور اتفاق نمی‌افتد و با توجه به شرایط فعلی که عرصه روزنامه نگاری، بررسی حقایق، شبکه های اجتماعی و تحلیل‌های انتقادی است، با چالش جدی مواجه شده، خبرهای جعلی و غیرواقعی کم کم برای جامعه نقطه عطف تاریخی محسوب می شود و انگار قرار است آغازگر اتفاقات جبران‌ناپذیری باشند.محمد مهدی فرقانی، استاد علوم اجتماعی و ارتباطات به اصفهان زیبا می‌گوید: اخبار جعلی و دروغ همیشه و قبل از پیدایش رسانه‌های سنتی، رسمی و مدرن وجود داشته،  ولی با فعالیت رسانه‌های جدید در شبکه‌های مجازی امکان تکثیر و انتشار وسیع این اخبار بیشتر شده است بنابراین مخاطبان بیشتری را هدف می‌گیرند.وی با بیان عواملی که باعث باورپذیر شدن اخبار جعلی می‌شود، اظهار می‌کند: ابهام، بی خبری و خلأ خبری در جامعه از این عوامل است یعنی مردم جامعه در مورد  مسئله ای کنجکاو هستند و  اخبار صحیح از رسانه‌های مشخص و منابع شناخته شده در اختیارشان قرار نمی‌گیرد، به همین دلیل خلأ در جامعه به وجود می‌آید که به وسیله اخبار نادرست پر می‌شود.این استاد علوم اجتماعی و ارتباطات بیان می‌کند: اخبار جعلی و دروغ زمانی مورد پذیرش قرار می گیرند که موضوعیتش، برای مردم اهمیت زیادی داشته باشد همچنین زمانی فضا برای باور کردن اخبار جعلی فراهم می‌شود که اعتماد به رسانه‌های مدرن و سنتی کم شود.فرقانی ادامه می‌دهد: بخش مهمی از اعتماد به رسانه‌ها به شرایط روانی جامعه بر می‌گردد. خوش بینی، امید اجتماعی و اعتماد عمومی، امید به آینده و اینکه مردم احساس کنند دولت مشکلات آنها را می‌شناسد و برای حل آن به موقع عمل می‌کند از جمله این شرایط است و اگر این عوامل کمرنگ و تضعیف شود، شرایط برای پذیرش اخبار جعلی بیشتر فراهم می‌شود. درواقع زمانی که مردم سرخورده و ناامید باشند به جایی می‌رسند که اخبار درست و مثبت را نمی‌پذیرند و تمایل دارند اتفاقا اخباری را بپذیرند که صحیح نیست.این نظریه پرداز با بیان اینکه بحث فیک نیوزها جهانی است، می‌گوید: این موضوع معضل جهانی شده و بخش مهمی از انرژی، وقت و تمرکز دولت ها را برای خنثی کردن آثار اخبار جعلی هدر می‌دهد.فرقانی می‌افزاید: باید دولتمردان برخورد خلاقانه و کنشگرانه با مسائل جامعه داشته باشند تا فیک نیوزها خود به خود به حاشیه بروند، در جوامعی مثل ایران که مشکلات متعددی در مسیر اداره جامعه وجود دارد کارکرد فیک نیوزها موثرتر است و پذیرش کارکرد آنها هم با سهولت بیشتری صورت می‌گیرد.وی تصریح می‌کند: برای اینکه معیاری در اختیار نیست تا رسانه‌ها جعلی بودن اخبار را تشخیص دهند پس گاهی اوقات به انتشار اخبار جعلی تن می‌دهند در صورتی‌که باید با شم روزنامه نگارانه و حرفه‌ای این تشخیص‌ها صورت گیرد.

url : http://www.isfahanziba.ir/node/92263

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی