ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

شماره های پیشین

تمدن سازی، دست یافتنی یا دمیدن در سر گشاد شیپور ؟

تاریخ درج : سه شنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۶
شماره روزنامه: 

محمد رضا رضایی

موسسه مطالعات تمدن اسلامی (متا) در روز ششم آذر، میزبـــان دو تــــن از صـــاحـــــــب نـــــظــــــران فــــلـــســفــه و جامعه‌شناسی بود تا امکان ها و بایسته هـــای تمـــــدن اســــلامی از منظرشان مورد بررسی قرار گیرد. در این نشست که حالتی از مناظره به خود گرفت سیدمحمدحسین متولی امامی بابیژن عبدالکریمی به بحث درباره امکان تمدن اسلامی و تاریخ سازی پرداختند.در ابتدا حجت الاسلام و المسلمین سید محمدحسین متولی امامی، محقق جامعه شناس، به عنوان مدعی وجود امکان ساخت تمدن اسلامی تعریفی از تمدن اسلامی ارائه کرد و سخنان خود را به این شکل اظهار کرد: تمدن سازی، پاسخگویی به نیازهای جامعه اسلامی براساس مبانی مشخص و در چارچوب عقلانیت است که این عقلانیت اولا راهبردهای پاسخگو در مورد مسائل به ما می دهد و ثانیانباید سایر حوزه‌های تمدن را دچار بحران کند؛ چرا که حوزه های مختلف تمدن باهم در ارتباطند.وی در ادامه اضافه کرد: تمدن سازی، با توجه به شرایط تاریخی امکان پذیراست و پرتاب شدن انسان در تاریخ مانع امکان سازی در بسترهای مختلف نمی شود و برای مثال مگر امام خمینی (ره) با اقدام خود امکان‌های تازه ای راپیش روی نسل های بعد نگذاشت ؟عبدالکریمی، دانشیار گروه فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی، در ادامه  ناظربه ادعای   متولی امامی، از جنبه دیگری به ارائه تعریفی از تمدن پرداخت و گفت: تمدن، بزرگ‌ترین واحد مطالعاتی اجتماعی و تاریخی است.عبدالکریمی بر خلاف متولی ادعای امکان ساخت آگاهانه تمدن را قابل پذیرش نمی دانست و در این رابطه گفت: تمدن ها تاسیسی نیستند بلکه ظهور می‌کنندو هیچ تمدنـــی از صفر آغاز نشده بلکه هر تمدنی شکل گرفته محصول پدیده هـــــا ی اتفاقات فراوانی بوده که هیچ کدام از به انجام رسانندگان آن اتفاقات با قصد تمدن سازی آن اقدامات را انجام ندادند بلکه هدفشان حل مسائل پیش رو بود که این در درازمدت در شکل گیری تمدن، اثر گذاشت.تمدن ها با گذر زمان ظهور می کنند و به اراده و خواست بشر مبنی بر ساخت تمدن تعلق ندارند. اینکه ما ادعای اقدام برای ساخت تمدن را مطرح کنیم به این معنی است که ما می خواهیم فصلی از تاریخ را به پایان برسانیم و فصل دیگری از آن را آغاز کنیم؛ مسلما بشر کوچک تر از آن است که بخواهد چنین اقدامی که عین خودمحوری و سکولاریسم است را انجام دهد.در ادامه متولی امامی این صحبت  عبدالکریمی که معتقدین به تمدن سازی می خواهند تاریخ را تغییر دهند را غلط دانست و گفت: ما مدعی داشتن تواناییرقم زدن تاریخ نیستیم؛ اما می پرسیم که آیا با توجه به شرایط موجود و امکانات محدودی که داریم، نمی توانیم اراده  خودمان را بسط و گسترش بدهیم و در راستای پاسخگویی با توجه به نیازهای جامعه بر اساس مبانی مشخص، اقدام کنیم ؟ البته که این ممکن است و ما به این اقدام، اقدام درراستای تمدن‌سازی می گوییم. حال هر چقدر این اقدامات بیشتر در جامعه مقبول واقع شوند، ظهور و بروزهای تمدنی در آن جامعه بیشتر است. البته این را هم در نظر داریم که انسان چنان اختیاری که بتواند زیست-جهان رامنقلب کند ندارد؛ اما معتقدیم می تواند ذیل همان تاریخ خود برای گسترش عقلانیت،تلاش کند.  عبدالکریمی، در ادامه صحبت های خود و در مقابل صحبت های   متولی مطرح کرد: انسان ها سبب بروز تمدن می شوند ولی نمی توانند از قبل برای ساخت آن برنامه ریزی کنند؛ مثلا ابن سینا مسائل رو به روی خودش را حل کرد که دردرازمدت این مسائل منجر به شکل گیری یک نظام شد؛ ولی او در ابتدا برای ساخت یک نظام برنامه نداشت. ولی ما برای ساخت تمدن چنین طرحی داریم و می خواهیم اول اسم تمدن‌سازی را وضع کنیم و سپس به دنبال اقدام برای رسیدن به آن کنیم مثل دمیدن از سر گشاد شیپور. لفظ « تمدن ســازی» کشش بار معنایی« پاسخ به نیازهای جامعه با مبانی مشخص» را داشته باشد.در سخن پایانی متولی امامی، اشاره کرد: ما قطعا نمی خواهیم صرفا لغتی وضع کرده باشیم و به دنبال آن اقدامات کنیم؛ بلکه ما به دنبال پاسخگویی به مسائل موجود در جلوی خودمان هستیم که این تلاش ها در دراز مدت به ظهور و بروزهای تمدنی مثل نهاد سیاست، نظام اقتصادی، نظام آموزشی و ... منجر خواهد شد که به اینها تمدن سازی گفته می شود.

url : http://www.isfahanziba.ir/node/62825

دیدگاه جدیدی بگذارید

Plain text

  • هیچ تگ HTML ی مجاز نیست.
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی