ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

شماره های پیشین

جانشین حضور

تاریخ درج : سه شنبه ۱۶ آبان ۱۳۹۶
شماره روزنامه: 
«روبه رو» در گالری گمان برپا شد:

نمایشگاه گروهی پرتره با عنوان «روبه‌رو»، به تازگی به کیوریتوری امیر رجایی و عاطفه یزدانی در گالری نوپای گمان برگزار شد. این آثار، حاصل مشارکت گسترده حدودا شصت هنرمند از نسل‌های مختلف از شهرهای ایران بوده و در قالب مدیوم‌های متنوعی چون نقاشی، مجسمه، چیدمان و چاپ در معرض نمایش قرار گرفتند.  

     پرتره‌نگاره‌های روبه‌رو
شکیبا شریفیان پژوهشگر هنر با بازدید از این نمایشگاه درباره این آثار می گوید:  زمانی که از نقاشی پرتره سخن گفته می شود، نوعی بازنمایی و شباهت فرد انسانی انتظار می رود. اما بخش عمده‌ای از پرتره ها در نمایشگاه روبه‌رو، وجهی نمادین و نامتعارف را به نمایش می گذارند. بسیاری از آثار از بازنمایی صرف ویژگی های فیزیکی یک شخص انسانی فراتر رفته و گاه به درون سوژه‌ها نفوذ کرده اند و حالات روانی وی را به نمایش می‌گذارند و بدین ترتیب، دریافت مخاطب از مسئله هویت را به چالش کشیده‌اند. او ادامه می دهد: شاید بتوان آثار نمایشگاه روبه‌رو را به دو بخش آثار بازنمودی و آثار بیان‌گرایانه دسته‌بندی کرد. در برخی از آثار، بیانگری به اوج خود رسیده و برخی دیگر محاکات از سوژه نقاشی با دقت تمام صورت گرفته است. از طرفی، چنانچه نقاشی ایرانی را به دو گروه سنتی و مدرن دسته‌بندی کنیم، این آثار بیشتر بازتاب سبک ها و تاثیرات نقاشی مدرن اروپایی- غربی هستند. اگرچه در برخی از آثار سعی شده، با برخی نقش‌مایه‌ها و بهره گیری از چهره‌های نگاره های ایرانی، پلی بین سنت چهره پردازی سنتی ایرانی و اروپایی زده شود. اوج پرتره نگاری در هنر ایرانی متعلق به دوران قاجار است؛ اگرچه پیش از آن، پرتره نگاری از پادشاهان و شاهزادگان و درباریان از دوران افشاریه و زندیه آغاز شده بود. ویژگی این پرتره ها سبک التقاطی ایرانی- اروپایی آنها بود که در سیر تحول نقاشی در دوران قاجار، در نهایت به چهره پردازی واقع‌گرایانه منتهی شد. به گفته شریفیان، در آثار این نمایشگاه، دیگر از چهره های معنوی و صورت های آرمانی با ابروان کشیده و کمانی، چشمان درشت و بادامی، بینی کشیده، لبان کوچک و پیشانی گشاده خبری نیست: چهره‌ها نه بصورت سه‌رخ  که در چهره نگاری سنتی ایرانی بهترین حالت برای تصویر سر و صورت تلقی می شد  بلکه غالبا از روبه‌رو ارائه شده اند. آثار به نمایش درآمده، به سبک‌هایی چون آبستره، سورئال و گاهی اکسپرسیونیسم متمایل‌ هستند. برخی احساس و حالات عاطفی انسانی را نشان می‌دهند. برخی با لایه های متعدد رنگ بر روی بوم نقش بسته اند و تعدادی دیگر در پس زمینه ای از تاش های رنگی محو شده اند و پرتره  کنشگران اجتماعی ساده ای که حکایتی از روزمرگی را با خود حمل می کنند به نمایش می‌گذارند.

 

 

     جانشین حضور
ونوس آقا بزرگ هنرمند نقاش نیز درباره نمایشگاه« روبه‌رو» می گوید:  این نمایشگاه مجموعه‌ای از آثار پرتره، طیف وسیعی از هنرمندان را بدون محدودیت سنی و مکانی به نمایش گذاشت. از جهت تعدد هنرمندان، در مواجهه با تکنیک آثار هم باید به گوناگونی تکنیک، سبک و شیوه ارائه آنها اشاره کرد که این گوناگونی شامل آثاری با شیوه‌های اجرایی کلاسیک، چهره‌نگاری آکادمیک، ساخت‌وساز نگارگری، بیان اکسپرسیو تا پاپ‌آرت بودند. در کنار این آثار چندین کار حجم، شامل نقش‌برجسته و سردیس نیز مشاهده می‌شد.او ادامه می دهد: چیدمان آثار به گونه‌ای بود که در فضای یکی از سالن‌ها، بیننده علاوه بر آثار حجم و یک چیدمان مفهومی، آثاری کلاسیک و نیز کارهایی با رگه‌های نوستالژی‌، هم‌چون اثر حمیده حقانی که شیوه ارائه آن با قاب چوبی فرسوده‌اش مزیدی بود بر حس نوستالژیک اثر، مشاهده می‌کرد و در سالن مقابل، با آثاری پویاتر و متفاوت‌تر از حیث برخورد و شیوه رنگ‌گذاری روبه‌رو می‌شد. آقا بزرگ درباره  وجه مشترک این آثار می گوید: به نظرم می‌توان از این وجه با عنوان «غیاب حضور» نام برد. هر اثر توأمان غیابی حاضر را بر مخاطب نمایان می‌کرد و بیش از حضور، غیاب را. غیابی که گاه جای خالی هنرمند و حضور مخاطب را در اثر به نمایش می‌گذاشت، تقابلی میان محسوس و مجهول که پیوسته در هر اثر در جریان بود و گسستی مداوم میان حضور و غیاب را ایجاد می‌کرد؛ همچون بازی آزاد و کنشی متقابل که مخاطب را در مقام جانشینی حضور، در بازی و کنش حضور و غیاب قرار می‌داد و گاه هنرمند و پدید‌آورنده اثر را در قاب تصویر می‌جست و گاه خود را در قاب اثر و تصویر جانشین می‌کرد و بدین‌سان چرخشی متناوب به سوی منشأ غایب که گاه حضورش ناممکن یا از دست‌رفته، روی می‌داد. در حقیقت  هستی مگر جز این بازی مداوم میان حضور و غیاب است. گاه حضوری به مانند غیاب است و چه غیاب‌ها که مملو از حضورند.

 

 

 

     انسان روایتگر، روایتگر انسان
زهرا شهریاری پژوهشگر هم معتقد است: «روبه‌رو» میعادگاهی به مصاف آراسته برای رویارویی انسان با خودش، معرفت نسبت به چیستی انسان و بازنمایی این مقوله با تمامی ابعاد وجودی‌اش که این مسئله همواره موضوعی چالش برانگیز در تمام طول دوران بوده است و روایت آن در این زمان چه بسا دشوارتر از قبل خواهد بود. انسان امروز، در مواجهه با شناخت هویت و چیستی خود به کثرت آرا و ایده ها رسیده است؛ کثرتی که یحتمل او را به ورطه عدم معرفت نسبت به خود نزدیک‌تر از پیش کرده است. هنری که پیوسته روایت‌گر ژرف‌ترین تجربیات زیستی و ادراکات هنرمند از جهان هستی بوده است، به مثابه یک نظام تشکیل شده از معنا و ارتباط در آمده و نقش‌آفرینی می‌کند.شهریاری ادامه می دهد:‌در این نظام هنرمندانی از طبقات گوناگون به روایتگری از این انسان معلق در شناخت خود پرداخته‌اند. چهره‌هایی از زنان و مردانی تصویرشده است که در رنگ‌ها و اندازه‌های متنوع با ابزارهای مختلف، هریک معنایی متفاوت را به ذهن مخاطب متبادر می‌کند؛ معانی،  نشانگر هویتی است که خود در ارتباط با نظام‌هایی دیگر چون جامعه، فرهنگ، علم و... خلق می‌شوند.نگاه‌هایی به روبه‌رو خیره به چهره مخاطبانی از جنس هنر که قطعا مجموعه آثار برای ایشان یادآور وفور شناخت و ایده در دوران پسامدرن می‌شود. هر یک از چهره‌های تصویر شده از زنان و مردان، از منظر فرهنگی، سیاسی، علمی و مذهبی، در کنار یکدیگر جای گرفته‌اند؛ که تاثیر تفاوت‌ها و دریافت‌های ذهنی گوناگون را در آنها به وضوح مشاهده می‌کنیم. این شرایط اجتماعی تعین‌بخش، بی‌شک بر روش‌ها و نظام‌های بازنمایی بی‌تاثیر نخواهد بود؛ برای مثال: تنوع بازنمایی چهره زن در مجموعه آثار، این تاثیرپذیری از فرهنگ و اجتماع غالب را به خوبی نشان می‌دهد که خود به‌واسطه ارتباط با نظام‌های دیگر شکل یافته است. همان‌طور که بسیاری از آثار خلق شده توسط هنرمندان، با وجود تفاوت‌هایشان در نگاه نخست مشابه به نظر می‌آیند؛ نظر به اینکه هریک از آنها ارزش‌های موقعیتی و مجراهای فرهنگی گوناگونی را پیمود‌اند؛ معانی متعددی را نیز در بر می‌گیرند.او اضافه می کند:‌ آثار به نمایش در آمده در « روبه‌رو» بازنمایی تجربه اجتماعی هنرمند از خود یا انسان هم‌عصر خویش است که با آن همذات‌پنداری کرده است، بازنمایی متاثر از نهادها، فرایندها، تحولات و در مجموع پدیده‌های اجتماعی. «روبه‌رو» یادآور شد که نگاه دوباره به خود و هویت انسان به عنوان اولین گام شناختی بایسته و تعین بخش مسیر آینده خواهد بود.

url : http://www.isfahanziba.ir/node/60416

دیدگاه جدیدی بگذارید

Plain text

  • هیچ تگ HTML ی مجاز نیست.
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی