ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

حمایت‌های چندگانه از اولین و مهم‌ترین کارخانه

تاریخ درج : سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸
همکاری تجار، مردم و روحانیون زمینه‌ساز ایجاد شرکت اسلامیه شد

 نوید ادریس

 اگر به حدود یک قرن پیش بازگردیم می‌توانیم تحریمی متفاوت را مشاهده کنیم. جامعه آگاه مردمی ایران برخلاف بی‌لیاقتی‌های حکام وقت قاجار، کشورهای رقیب اقتصادی را تحریم می‌کردند!  ولی امروز تحریم‌ها اصطلاحا دولتی یا حکومتی شده است. از کجا به کجا رسیده ایم؟در ایام سالگرد لغو امتیاز تنباکو هستیم وقصد بیان داستانی از نوع اقتصادی و فرهنگی از مردم اصفهان و ایران داریم. جنبش تحریم تنباکو در اعتراض به اعطای امتیاز انحصاری توتون و تنباکو در سفر سوم ناصرالدین شاه قاجار به فرنگ شکل گرفت و موجب لغو این امتیاز شد. بعد از تحریم یک محصول که داستان آن را همگان می دانند، جامعه به فکر تولید داخل و رونق تولیددر شرایط جدید صنعتی می افتد و همکاری تجار، مردم و روحانیان در اصفهان زمینه ساز ایجاد  شرکت اسلامیه در جهت رونق تولید محصولات داخلی می‌شود .در همین راستا شروع تحریم محصولات خارجی از جانب مردم نه تنها در اصفهان  که در  دیگرشهرها آغاز می‌شود . این تحریم در محصولاتی از جمله منسوجات داخلی و بین المللی جلوه بیشتری دارد در حدی که دولت‌های رقیب اقتصادی به فکر مقابله می‌افتند.یکی از نشریات انگلیس درباره فعالیت شرکت اسلامیه نوشته است: «معلوم می‌شود ایرانیان اندک اندک از خواب غفلت بیدار شده و قدر و اهمیت تجارت، خاصه تجارت شرکت را نیکو دانسته و چیزی که در این شرکت اهمیت دارد این است که علمای این ملت در آن شرکت دارند و مشوق‌اند و اگر این شرکت معتبر شود سکته بزرگی به تجارت انگلیس در اصفهان و بلکه در خلیج فارس وارد می‌شود .باید تجار، نوعی رفتار کنند که در آینده بازار تجارتشان از رونق نیفتد؛ درغیر این صورت به زودی باید منتظر این خبر بود که بازار تجارت ما در اصفهان بسته شود.» حالا داستان شرکتی که توانسته رقبای تجاری دیگر کشورها را برآشفته سازد و شاید بتوان گفت تحریم کند، چیست؟یکی از نتایج مهم جنبش تنباکو که به مشروطیت متصل شد، ایجاد شور و اشتیاق در بین مردم برای تأسیس کارخانه ها و تولید داخلی و تقویت این فکر بود که جهت رفع وابستگی به بیگانگان، لازم است وسایل مورد نیاز جامعه ایران، در داخل کشور تولید شود؛ بنابراین درابتدا با موج فرهنگی مردم و خواص جامعه در جهت رونق تولیدشکل گرفت. انجمنی به نام «انجمن شرقی» تشکیل شد که هدفش رفع احتیاج از کالاهای خارجی بود و اطلاع رسانی هایی از این دست را انجام می‌داد. قرار شد در ماه رمضان روحانیون و مراجع در مساجد مردم را به خرید کالاهای داخلی و تحریم کالاهای خارجی ترغیب کنند و گروه دیگر نیز مقدمات راه اندازی کارخانه را فراهم آورند.پس به زودی کارخانه تولید منسوجات با نام کارخانه اسلامیه در شرف تأسیس قرار گرفت و یک مدل بومی اکوسیستم کارآفرینی ایجاد شد که امروزه به فراموشی سپرده شده است.شرکت اسلامیه اولین تلاش در صنعت مدرن در ایران خصوصا در زمینه نساجی بود؛ همچنین این شرکت به فعالیت صرافی نیز اشتغال داشت و یکی از زمینه‌های تأسیس بانک و بانکداری و سهام در ایران به‌شمار می‌‌رفت. پس از آنکه مقدمات تأسیس شرکت آماده شد، حمایت روحانیون معروف، تجارمعتبر و چهره‌های سرشناس صورت گرفت و پس از مدت کوتاهی ۹۰۰ هزار تومان سهام شرکت، از طرف مردم خریداری شد(کاری شبیه بورس ولی با در نظر گرفتن مشارکت جمعی از مردم). در مراسم افتتاحیه این شرکت بسیاری از علما و بازرگانان حضور داشتند و به ایراد سخنرانی در دفاع از تولید داخلی پرداختند.در دفاع از راه اندازی این شرکت علمایی همچون سید اسماعیل صدرالدین عاملی، سید محمدکاظم یزدی، آخوند خراسانی، محمد الغروی الشربیانی، محمدحسن ممقانی و فتح اله اصفهانی (شریعت اصفهانی) بر آن مهر تایید زدند. علما و روحانیون ضمن دفاع از تأسیس کارخانه و ترویج استفاده از منسوجات آن، نامه‌هایی نیز در حمایت از آن ارسال کردند. جالب است بدانید اهداف این شرکت بسیار جالب است که بندهای آن در اساسنامه شرکت آمده و این مسئله، فرهنگ غنی مردم زمان خود را می رساند . همچنین این شرکت محرکی برای رشد و تحریم محصولات خارجی در آینده می شود که به بخشی از این موارد می‌پردازیم:از موارد قابل توجه در اساسنامه شرکت ذکر شده مواردی از جمله خروج از ذلت احتیاج به امتعه خارجی، تثبیت و تقویت هر چه بیشتر تجارت داخله در برابر تجارت خارجه، جلوگیری از خروج ثروت داخلی به خارج از کشور، جلوگیری از مهاجرت نسل‌های آینده به خارج از کشور برای مزدوری و کارگری نزد بیگانگان، تسهیل درامر معیشت مردم به علت ارزان بودن منسوجات و ماکولات داخلی نسبت به نوع خارجی آنها، ارائه الگویی تجاری برای آینده ملت و دولت و  جلوگیری از رواج معاملات ربوی بیگانگان. همچنین موارد جالب دیگری در اساسنامه شرکت آمده بود: «این شرکت به کلی از دادوستد متاع خارجه ممنوع است. فقط هم خود را صرف ترقی متاع داخله و آوردن چرخ اسباب و کارخانه مفیده خواهد کرد و حمل متاع داخله را به خارجه بر حسب اقتضا و به موقع خود در کشیدن راه شوسه و آهن اقدام خواهد کرد.» درضمن در ماده بیست‌وچهارم آمده‌است که «تمام اجزا از رئیس و مرئوس و امنای شرکت حسب‌الشرط مجبورند لباس خود را از منسوجات و متاع داخله به مصرف رسانند.» نکته دیگر این است که در جهت تحریم‌های دولت‌ها این مورد را می آورند که اتباع خارجی از خرید سهام این شرکت منع شده بودند.شرکت اسلامیه در جهان نمایندگی‌های بسیار فعال با کمک مردم محلی و روحانیان، ایجاد و مردم محلی آنجا را تشویق به استفاده از محصولات خود می کنند که مجموعه‌های هدف از ابتدا شامل لندن، کلکته، بمبئی، مصر، استانبول، بغداد، مسکو و بادکوبه بودند. مدیرعامل این مجموعه، کازرونی اولین رئیس اتاق بازرگانی اصفهان، مدیر شعبه تهران شرکت اسلامیه حاج محمدحسن امین الضرب، نماینده هیئت تجار تهران بود که توانست با حمایت جمعی از بازرگانان، نظر موافق ناصرالدین شاه را برای تشکیل مجلس وکلای تجار ایران جلب کند و شاه هم در ۱۲ شوال سال ۱۳۰۱ هجری قمری برابر با ۱۲۶۲ خورشیدی اساسنامه این مجلس را تایید کرد. مجلس وکلای تجار ایران که آن را مجلس تجارت هم می‌خواندند، دستگاهی اقتصادی، با صلاحیت حقوقی و شخصیت سیاسی بود و دیگر شعب این مجموعه از اولین هیئت های ایجادی اتاق بازرگانی در کشور بودند. تمامی این موارد  نشانه حرکتی جمعی برای رسیدن به جامعه ای قدرتمند است .مرور تاریخ می تواند الگویی مناسب در جهت حرکت های آینده ایران عزیزمان باشد. فعال اکوسیستم کارآفرینی

url : http://www.isfahanziba.ir/node/95535

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی