ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

در ستایش نقد و نقادی

تاریخ درج : دوشنبه ۲۰ آبان ۱۳۹۸

محمد باقر تاج الدین / نویسنده

نقد و نقادی لازمه هر جامعه‌ای بوده و موجب پویایی و سرزندگی آن جامعه می‌شود. جامعه‌ای که در آن نقد و نقادی نباشد، راکد و مرده می‌شود و درآن فقط صدای ستایشگران و مجیز گویان به گوش می‌رسد و هر گونه صدای دیگر تحمل نمی‌شود. نقد و نقادی البته چندان حد و مرزی نمی‌شناسد و ممکن است در مواردی حتی خطوط قرمزی را که برساخت شده جامعه و فرهنگ هستند نیز در نوردد. ناگفته پیداست که نقد و نقادی روش و اصول خاص خودش را داشته و بدون رعایت روش و اصول مدنظر ممکن است کار به هتاکی، فحاشی،  بی‌انصافی و حتی تهمت، افترا و دروغ بینجامد که صد البته کاری است بس غیر اخلاقی و غیر انسانی. به عبارت دیگر، آن‌گونه که برخی در جامعه ما می‌پندارند، نقادی دروغ‌گویی و تهمت زنی و فحاشی و سیاه و سفید دیدن نیست؛ بلکه بازگویی نقاط مثبت و منفی و از همه مهم‌تر ارائه راهکارهایی برای تقویت و ارتقای نقاط مثبت و کاهش نقاط منفی است. نقادی غلبه عقلانیت و منطق بر احساسات و عواطف و هیجانات و فراتررفتن از تمجید و ستایش و مجیزگویی از یک سو و دوری جستن از فحاشی و تهمت و افترا و دروغ از سوی دیگر است. نقادی، تشخیص و تمیز درست از نادرست آن هم مبتنی بر استدلال و منطق است. اساسا در انتقاد نه مجیز راهی دارد و نه فحاشی و هرگونه مجیزگویی و فحاشی نه تنها نقد نیست، بلکه فروکوفته شدن عقلانیت و منطق و انصاف به دست دگماتیسم و تعصب و یک‌جانبه‌گرایی است. در نقادی لازم است که نقادان با ارائه استدلال متقن و همچنین بیان گزاره‌های منطقی، درست یا نادرست بودن رأی و نظری  را مورد واکاوی قرار ‌ دهند. همچنین ناقد یا ناقدان با ارجاع دقیق به نوشته‌ها و گفته‌های متفکران و اندیشمندان و نه صرفا مبتنی بر شنیده‌ها و شایعات راه را بر هرگونه سوءاستفاده‌های احتمالی در این زمینه می‌بندند و درواقع اخلاق نقد را رعایت می‌کنند. نقادی  در میان گذاشتن دانسته‌های خود با دانسته‌های دیگران است تا از این راه، دیگران با به‌کارگیری منطق به بررسی دانسته‌های ما بپردازند. در جریان چنین فرایندی تعاطی افکار و تضارب آراء به نحو مناسبی انجام شود تا بدین روش ابعاد فکری و معرفتی افراد بر آفتاب افکنده شود. از همه مهم‌تر اینکه کسانی گمان نکنند فقط آنان‌اند که می‌دانند  و دیگران را بهره‌ای از ادراک نیست.

url : http://www.isfahanziba.ir/node/103166

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی