ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

دین و فلسفه در قرنطینه

تاریخ درج : شنبه ۱۰ خرداد ۱۳۹۹

امین بزرگیان/نویسنده

 

قرنطینه و حبس شکل نیمه‌اجباری و اجباریِ اعتکاف یا خلوت‌گزینی مذهبی است که بالاخص در ادیان شرقی رواج دارد. در نگاه دینی، لازمه انکشاف و دسترسی به معنا یک خلوت طولانی و بازگشت به خویشتن و مونولوگ پایدار است؛ دوری از دیگران. ‏در فلسفه و با الهام از این تلقی مذهبی و نسبت معنا و خلوت، لازمه تعالی و دستیابی به حقیقت، نوعی جدا شدن از عوام، افکار رایج و تلقی‌های عمومی بوده است. مثلا در رساله معروف میشل دو مونتین، فیلسوف فرانسوی قرن شانزده، به‌نام خلوت‌گزینی یا در کتاب حکمت زندگی  اثر شوپنهاور و حتی آثار نیچه و ...در باب ضرورت این جدایی‏ برای حیات انسان بسیار سخن گفته شده است. حتی در مدل یونانی، خلوت‌گزینی آدابی تنانه و عینی بود، در فلسفه، این جدایی و قرنطینه کردنِ خود، بیشتر معنایی ذهنی‌ دارد؛ نوعی تأکید بر جدا شدن از افکار و سبک‌وسیاق حیات عوام و جامعه. در واقع جدایی از تعلقات دنیوی و نزدیکی به ربّ در مدل مذهبی به جدایی از افکار و زندگی عامه و نزدیکی به نوعی اصالت حیات در فلسفه مبدل شد.  پاسکال در گفته مشهوری می‌‌نویسد که ریشه مشکلات بشر این است که نمی‌تواند در اتاقش بماند. این خلاصه‌ای است از اندیشه بخش بزرگی از فلاسفه، بالاخص رواقیون که بر ضرورت خلوت گزینی در حیات انسانی تاکید کرده‌اند.اما خلوت‌گزینی اجباری مثل حبس یا قرنطینه پزشکی هم بی‌ربط با آن تلقی مذهبی و یونانی نیست که چه بسا در ظاهر ‏بازگشتی به ریشه تنانه و عینی آن است. حاکمان و پزشکان نیز راه حل درستی و سلامت را در خلوت‌گزینی می‌دانند؛ اما این‌بار نه برای آنکه محبوس است و به خلوت‌رفته، که برای دیگران و جامعه. در واقع هدف اصلی آنها، نه رستگاری فردِ خلوت‌گزین که آلوده نشدن عامه مردم و کنترل جامعه است.در خلوت نشین یونان، اثر سترگ فردریش هولدرلین، نویسنده در رمانش شرحی می‌دهد از قیام مردم یونان در برابر ترکان عثمانی و در اواخر قرن هجدهم. هیپریون نامه‌هایی می‌نویسد، در خلوت و در قرنطینه‌ای از عمق بیشه‌ای در پارناس به دیگران. خلوتی که محصولِ وضعیت است. او با متنش اما شوق و شوری انقلابی در خود و دیگران می‌سازد. گوشه‌نشین، داستان مردمان و کشورش را می‌گوید و «جمع» را به یاد می‌اندازد.

 

url : http://www.isfahanziba.ir/node/109435

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی