ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

راه و رسم جنگ با سنگ

تاریخ درج : دوشنبه ۲۲ مهر ۱۳۹۸
شماره روزنامه: 
‌چاقی و کاهش فعالیت بدنی، سنگ‌کلیه می‌سازد

لیلا کهلانی / دبیر سرویس سبک و سلامت

وجود سنگ‌های مجاری ادراری یکی از شایع‌ترین بیماری‌های انسان است که فرد مبتلا درد زیادی متحمل می‌شود. به همین منظور شایسته دیدیم توضیحاتی در این زمینه را از زبان دکتر بابک احدی، متخصص اورولوژی برای شما بازگو کنیم.هر چند شیوع سنگ‌های ادراری در دو دهه اخیر افزایش یافته، اما بشر از دیرباز از سنگ در مجاری ادراری رنج می‌برده است. پیدایش سنگ‌‌های سیستم ادراری در جوامع مختلف از  ۱ تا ۱۵ درصد متفاوت بوده و به عوامل مختلفی از جمله سن، جنس، سابقه خانوادگی، موقعیت‌های جغرافیایی، شغل و... بستگی دارد. در ایران در هر ۱۰۰ هزار نفر، ۱۳۶ نفر به سنگ مجاری ادراری مبتلا هستند.

 

 

عوامل خطر 

ســـــابقه خانــــــــوادگــــــــی: احتمال سنگ‌سازی را دو برابر افزایش می‌دهد.جنس: شیوع سنگ‌های ادراری در مردان دو تا سه برابر زنان است.سن: سنگ در سن قبل از ۲۰ سالگی شایع نیست و اغلب در دهه چهار تا شش زندگی رخ می‌دهد.نژاد: شیوع سنگ در نژادهای مختلف متفاوت است.موقعیت جغرافیایی: سنگ ادراری در آب و هوای گرم و خشک و بیابانی شیوع بیشتری دارد.  شغل: مشاغلی هستند که باعث از دست دادن آب بدن می‌شوند. نور خورشید، تولید ویتامین‌D را در پوست افزایش می‌دهد و ممکن است موجب افزایش دفع کلسیم در ادرار و تولید سنگ‌های ادراری شود. افزایش ریسک سنگ‌سازی در مشاغل بی‌تحرک همچون کار مدیران نیز گزارش می‌شود.تغذیه: مصرف زیاد پروتئین حـیـوانی، مـصـرف زیاد قـنـدهـای ســـاده و نوشیدنی‌های حاوی مواد شیرین‌کننده، مصرف چربی زیاد، مصرف زیاد نمک که منجر به افزایش کلسیم ادراری می‌شود، مصرف کم مواد فیبری، مصرف کم مایعات و مصرف مقادیر زیاد ویتامین C به ایجاد سنگ کمک می‌کند. نکته مهم این است که بر خلاف تصور عموم، میزان سختی آب، ریسک فاکتوری برای تشکیل سنگ‌های مجاری ادراری نیست. این موضوع به این معناست که بین آب آشامیدنی با آب معدنی در میزان سنگ‌سازی تفاوت وجود ندارد. استرس: استرس منجر به افزایش احتمال سنگ‌سازی می‌شود.برخی از داروها میزان سنگ‌سازی را افزایش می‌دهند.

 

 

 علائم بالینی 

سنگ‌های کلیه به طور معمول بدون علامت یا با درد مبهم در ناحیه پهلوها هستند، اما این علائم خفیف تا زمانی که سنگ در کلیه است، ادامه دارد و به محض اینکه سنگ وارد حالب شود، درد شدید ایجاد می‌کند که به سمت کشاله ران انتشار می‌یابد. سنگ‌های قسمت میانی حالب منجر به درد ربع تحتانی شکم در همان سمت و سنگ‌های انتهای حالب منجر به سوزش ادرار و تکرر ادرار و درد مجرای ادراری می‌شود. در ضمن بروز تب و لرز نشان از وجود عفونت است.

 

 

درمان سنگ‌های ادراری

 اندازه و محل سنگ مهم‌ترین فاکتور تعیین‌کننده روش درمانی است که شامل سنگ‌شکن برون اندامی، سنگ شکن درون اندامی، خارج‌سازی سنگ از راه پوست با برش یک سانتی‌متری پوست، جراحی باز سنگ و جراحی لاپاراسکوپی سنگ است. سنگ شکن برون اندامی: با استفاده از انرژی امواج که از ناحیه پهلو به سنگ وارد می‌شود، منجر به خرد شدن سنگ به قطعات کوچک‌تر شده که توسط خود بیمار دفع می‌شود. این روش برای سنگ‌های زیر یک و نیم سانتی‌متری جوابگو است. سنگ شکن درون اندامی: جراح با استفاده از وسیله مخصوصی از راه مجرای ادراری وارد سیستم ادرار می‌شود و سنگ را به قطعات کوچک‌تر خرد می‌کند. این عمل جراحی به صورت سرپایی است و دوره نقاهت کوتاهی دارد و برای سنگ‌های زیر یک و نیم سانتی‌متر جوابگو است که بسته به محل سنگ، جراح روش برون اندامی‌یا درون اندامی‌را انتخاب می‌کند.خارج‌سازی سنگ از راه پوست با برش یک سانتی‌متری پوست: این روش امروزه استاندارد طلایی خارج‌سازی سنگ‌های بالاتر از یک و نیم سانتیمتر از کلیه است که با برش بدون بخیه، سنگ‌ها با استفاده از وسیله مخصوصی شکسته و از کلیه خارج می‌شوند. جراحی باز سنگ: امروزه به ندرت از این روش جهت خارج‌سازی سنگ استفاده می‌شود.

 

 

توصیه‌های عمومی‌پیشگیرانه  

‌افزایش مصرف مایعات به منظور داشتن حجم ادرار بیشتر از دو لیتر در شبانه‌روز که نیازمند مصرف دست‌کم سه لیتر مایعات در شبانه‌روز است. بهترین منبع مایعات، آب است که باید نیمی‌از مایعات مصرفی روزانه را شامل شود. نکته مهم در مصرف مایعات این است که باید به صورت متناوب و بدون وقفه طولانی بوده و در طی شب نیز ادامه یابد. مصرف کلسیم رژیم غذایی در محدوده طبیعی باشد. بر خلاف تصور اشتباه برخی افراد، دریافت کافی کلسیم از طریق مواد غذایی مانند لبنیات نه تنها منجر به افزایش خطر سنگ‌سازی نمی‌شود، بلکه اثر محافظتی نیز دارد و سبب کاهش ریسک عود می‌شود.‌محدودیت مصرف نمک همراه با محدودیت مصرف پروتئین و مصرف مقادیر متوسط کلسیم منجر به کاهش سنگ‌سازی تا ۵۰ درصد موارد می‌شود.‌مصرف بالای پروتئین‌های حیوانی باعث افزایش سنگ‌سازی می‌شود.‌مصرف میوه‌جات و سبزیجات باعث کاهش ابتلا به سنگ می‌شود. مصرف زیاد محصولات زیر سبب افزایش میزان سنگ‌سازی می‌شود: اسفناج، ریواس، چغندر، برگ چغندر، بادام، کنجد، سبوس گندم و برنج، شکلات کاکائویی و چای سیاه که بیشتر از ۵ دقیقه دم کشیده باشد.‌چاقی و کاهش فعالیت بدنی منجر به افزایش میزان سنگ‌سازی می‌شود. لذا در این بیماران ورزش و کاهش وزن توصیه می‌شود.

 

url : http://www.isfahanziba.ir/node/102275

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی