ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

روان‌شناسی ایستگاه‌های مترو در ژاپن

تاریخ درج : یکشنبه ۱۲ امرداد ۱۳۹۹

آلن ریچاردز/ نویسنده

 الهه اصدقی /مترجم

این صحنه‌ای است که هرروز صبح در توکیو دیده می‌شود: کارمندان اداری کت‌وشلوارپوش، دسته‌هایی از بچه‌مدرسه‌ای‌ها و سایر افراد مسیر خود را به‌وسیله مترو و ایستگاه‌های مترو در شهر می‌پیمایند. برای یک بیننده معمولی که گاهی از مترو استفاده می‌کند، این موضوع بیشتر شبیه به یک آشوب و بی‌نظمی است: مسافرانی که به‌صورت فشرده و شانه‌به‌شانه در میان سروصدای ناشی از ورود و خروج قطار ایستاده‌اند. اما نگاهی دقیق‌تر چیزهای بیشتری را برای ما آشکار می‌کند. یک ایستگاه مترو ممکن است شلوغ باشد؛ اما مسافران به‌آرامی روی سکوهای ایستگاه قطار حرکت می‌کنند. سکوهای قطار مملو از فعالیت‌های پرسروصداست؛ اما باوجوداین، قطارها در میان تمام این شلوغی به‌موقع می‌آیند و می‌روند. در حقیقت دقیق و منظم بودن بسیار زیاد سیستم حرکت قطار در ژاپن گاه‌وبیگاه توجه رسانه‌های بین‌المللی را به خود جلب می‌کند.ژاپن یکی از بالاترین نرخ‌های خودکشی را در میان کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) داراست. بیشتر افراد با انداختن خود روی ریل‌های قطار، اقدام به خودکشی می‌کنند. به‌طور میانگین این اتفاق یک‌بار در روز می‌افتد. خودکشی روی ریل‌های قطار، پایانی غم‌انگیز برای افراد است که می‌تواند برای سیستم حمل‌ونقل نیز مخرب باشد. برای رفع این مشکل، ایستگاه‌های قطار در توکیو و سایر بخش‌های ژاپن موانعی هم‌ارتفاع با شانه‌های انسان، برای جلوگیری از خودکشی، روی سکوهای مترو کار گذاشته‌اند. اما این موانع گران هستند. با ایستادن در دو انتهای یک سکو در ایستگاه شین جوکو در توکیو می‌توان یک پنل آل ای دی مربع شکل دید که نور آبی خوشایندی منتشر می‌کند. در میان شلوغی ماشین‌های فروش خودکار و پوسترهایی با موضوع ایمنی، ممکن است این پنل‌ها با یک حشره‌کش برقی اشتباه گرفته شود؛ اما این پنل‌های ساده با نور آبی برای نجات زندگی افراد طراحی‌شده‌اند. با توجه به این نظریه که انتشار نور آبی، اثرات آرامش‌بخشی روی روان انسان دارد، ایستگاه‌های متروی ژاپن در سال ۲۰۰۹ نصب این پنل‌های آل ای دی به‌عنوان مانعی برای خودکشی را آغاز کردند. آن‌ها را به‌صورت هدفمند در دو انتهای هر سکوی مترو نصب‌کرده‌اند؛ جایی که به نسبت خلوت‌تر است و بیشتر خودکشی‌ها در آنجا اتفاق می‌افتد. بعضی از ایستگاه‌ها نظیر ایستگاه شین­کووا در توکیو، پخش نور آبی را با به‌کارگیری پنل‌های رنگی روی سقف تقویت کرده‌اند. در این ایستگاه نور خورشید با رد شدن از پنل‌های آبی‌رنگ، آبی شده و بر سکوها می‌تابد. این راهکار به‌صورت غافل‌گیرکننده‌ای مؤثر بوده است. بر اساس مطالعه‌ای که توسط پژوهشگران دانشگاه توکیو انجام و در سال ۲۰۱۳ منتشر شد، بررسی داده‌ها در طول یک دوره ده‌ساله نشان می‌دهد که در ایستگاه‌هایی که نور آبی داشته‌اند تلاش برای خودکشی ۸۴% کاهش داشته است. مطالعه‌ای پس‌ازاین پژوهش نشان داد که هیچ افزایش متناظری در تلاش برای خودکشی در ایستگاه‌های مجاور که فاقد نور آبی بودند، دیده نشده است. سفرهای درون‌شهری در طول ساعات شلوغ در ژاپن عملی است نیازمند شجاعت. در این ساعات واگن‌های قطار بسیار شلوغ و متراکم هستند و گاهی تا ۲۰۰% ظرفیت اصلی‌شان مسافر جابه‌جا می‌کنند. در این میان زمان بسیار کم برای جابه‌جایی از یک قطار به قطار دیگر موضوعی استرس‌زاست. در سال‌های گذشته یک صدای اعصاب‌خردکن هم تشدیدکننده ماهیت استرس‌زای سفر بود: زنگ اعلام نزدیک بودن زمان خروج قطار از سکو. این زنگ همراه می‌شد با انفجار صدای سوت مأموران ایستگاه قطار؛ سوتی که در واکنش به دویدن مردم روی پله‌ها برای رسیدن به سکو و جلوگیری از بسته شدنِ درِ قطار نواخته می‌شد. در سال ۱۹۸۹ برای آرام کردن این محیط پرسروصدا و استرس‌زا، مهم‌ترین اپراتور مترو در ژاپن با کمپانی یاماها و یک آهنگساز به نام هیروآکی ایدِ  وارد مذاکره شد تا ملودی‌هایی کوتاه و گوش‌نواز برای جایگزینی با زنگ خروج قطار تولید کنند. این ملودی‌ها که به آن‌ها هاسشا می‌گویند و برای اعلام زمان خروج قطار نواخته می‌شوند، کوتاه، آرامش‌بخش و متفاوت هستند. هدف آن‌ها مطلع کردن مسافران از نزدیک بودن زمان خروج قطار بدون ایجاد استرس در آن‌هاست. برای این مقصود طول زمانی بیشتر این ملودی‌ها هفت ثانیه است. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که کوتاه بودن طول ملودی موجب کاهش استرس مسافران و کاهش تصادمات میان آن‌ها خواهد شد. در انتخاب این هفت ثانیه این موضوع نیز مدنظر بوده که زمان لازم برای ورود و خروج قطار لحاظ شود.این ملودی‌ها آهنگ‌هایی نظیر آهنگ «بلوار ساحلی» دارند و از آهنگ‌های جدی تا طنز را در برمی‌گیرند. بیشتر ایستگاه‌ها ملودی مخصوص به خود را دارند. این ملودی‌ها در عمل به بخشی از هویت ایستگاه تبدیل‌شده‌اند. به‌عنوان‌مثال ایستگاه ابی­سو در توکیو به خاطر آهنگ خروجش شناخته می‌شود؛ ملودی‌ای که برگرفته از فیلم «مرد سوم» است.همان‌طور که با گذر سال‌ها ایستگاه‌های بیشتری از پخش ملودی در هنگام نزدیک شدن زمان خروج قطار استفاده کردند، درست بودن فکر اصلی پشت این کار نیز اثبات شد. به‌عنوان‌مثال مطالعه‌ای در این زمینه در سال ۲۰۰۸ در یکی از ایستگاه‌های توکیو انجام شد. بر اساس نتایج این مطالعه، تعداد مسافران مجروحِ مرتبط با ازدحام، پس از استفاده از ملودی‌های هاسشا در یک سکوی خاص ۲۵% کاهش داشته است. به‌هرحال استفاده از این ملودی‌ها بدون انتقاد نیز نبوده؛ کسانی که در نزدیکی ایستگاه‌های قطار کار یا زندگی می‌کنند، از شنیدن ملودی‌ها و تکرار آن در طول روز ناراضی هستند و آن را مصداقی از آلودگی صوتی می‌دانند./معماران برای مردم

 

url : http://www.isfahanziba.ir/node/111209

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی