ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

روایت مشهور از حماسه بزرگ

تاریخ درج : سه شنبه ۳ مهر ۱۳۹۷
شماره روزنامه: 
در ادبیات دفاع مقدس ، چه کتاب هایی را بیشتر می شناسیم؟

محمدحسین اعتزازیان

 

 

شاید بتوان گفت مهمترین جریان به جامانده از جنگ هشت ساله ایران و عراق ، «جریان ادبی دقاع مقدس» است که ابتدا و در همان سال های آغازین حمله عراق ، به صورت روایت بعضی از نویسندگان حرفه ای از جنگ، خود را نشان داد و سپس با روایت مستقیم رزمندگانی که شخصا در دفاع مقدس حضور فعال داشتند بارور شد. اکنون اما ادبیات دفاع مقدس ، بخش قابل توجهی از سبد خرید کتابخوان های حرفه‌ای را تشکیل می دهد و هرسال چند کتاب با این موضوع به چاپ می رسد. در اینجا به کتاب هایی که در سال های اخیر بیشتر به شهرت رسیده اند پرداخته ایم.

 

 

    «خاک های نرم کوشک» ، کـــتـــابــــی که از تردیدها گذشت
می توان ادعا کرد محبوبیت روایت سعید عاکف از زندگی شهید عبدالحسین برونسی در «خاک‌های نرم کوشــــک» ، نقطه عطفی در نگارش زندگی‌نامه شهـدای دفاع مقدس شد. «خاک‌های نرم کوشک» زندگی‌نامه و خاطرات عبدالحسین برونسی، فرمانده تیپ ۱۸ جواد الائمه را از زبان خانواده و همرزمانش به قلم سعید عاکف روایت می‌کند. این کتاب تاکنون بیش از 200 بار تجدید چاپ شده و  همچون «دا» به زبان انگلیسی عربی و اردو ترجمه شده است. عاکف درباره جریان انتشار کتابــــش می گوید:« انتشارات سوره مهر، اولین و بهترین گزینه‌ای بود که برای انتشار این کتاب به ذهنم رسید چراکه تصور می‌کردم وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی است و جایی بهتر از آنجا برای انتشار کتاب من وجود ندارد. اما آن زمان از دید مسئولان انتشارات سوره مهر و برخی ناشران دیگر، اثر ارزشمندی نبود و قابلیت انتشار نداشت.»  این کتاب هم اکنون توسط انتشارات ملک اعظم به چاپ می رسد.

 

    «دا»، روایت جذاب و تلخ جنگ
هر چقدر هم که به روایت سیده زهرا حسینی از جنگ نقد داشته باشیم باز هم نمی توانیم منکر تاثیرگذاری وسیع کتاب «دا» در ادبیات دفاع مقدس شویم.  کتاب «دا»، روایتی تلخ و جذاب از روزهای ابتدای ورود دشمن به خرمشهر از زبان سیده‌ زهرا حسینی است.  او در کنار مردان و پسران خرمشهری ایستادگی کرد تا شهر به دست دشمن نیفتد.  از ویژگی‌های اصلی این کتاب جزیی‌نگری راوی است که همین نکته حوادث و لحظه وقوع آن را برای خواننده بسیار زنده می کند.  «دا» به اعتقاد بسیاری از کارشناسان، مهم ترین و تاثیرگذارترین کتـــاب در زمینــــــه خــاطـــره‌نگاری جنگ هشت ساله ایران و عراق محسوب‌می‌شود.  این کتاب تنهــــا چند ماه بعد از انتشار به چاپ سه رقمی رســـید که در نــــوع خود شــگفت انگیز بود.  حسینی ، خود در این باره می گوید: «فکر می‌کردم از کتاب استقبال شود، اما نه به ایـــن اندازه، البته من معتقدم اگر انسان کاری را برای رضای خداوند انجام دهد، خداوند هم به کارش رونق می‌دهد».  کتاب «دا» در ایران محصور نماند و پس از ترجمه پال اسپراکمن به زبان انگلیسی ، در آمریکا به چاپ رسید.   اسپراکمن می گوید با خواندن این کتاب متوجه شده « جنگ ایران، جنگ متعارف همراه با خشونت و تجاوز نیست بلکه این جنگ همان‌طور که ایرانیان می‌گویند دفاع مقدس و سرشار از معنویت و ارزش است.»   ایــــن کتاب به زبان اردو و اسپانیولی نیز ترجمه شده است.

 

 

    «شطرنج با ماشین قیامت»، نگاه فلسفی به جنگ
«شطرنج با ماشین قیامت» را متفاوت ترین اثر ادبی درباره جنگ ایران و عراق می دانند، گویی حبیب احمدزاده ابتــــدا به نقد جنگ پرداخته و سپس با نگارش این رمان ، نقــــد خود را نقد کرده است. قهرمان این رمان دیده‌بان نوجوان ۱۷ ساله‌ای است که به ناچار به جای دوست مجروحش راننده ماشین حمل غذا می‌شود.او از این شغل ابا دارد و سعی دارد افراد کمتری از آن باخبر شوند.  وی مامور به انجام دیده‌بانی برای عملیاتی می‌شود که طی آن قرار است رادار عراقی موسوم به «سامبلین» را گمراه کنند، راداری که آن را «ماشین قیامت‌ساز» می‌نامند.وی در طی این روزها در حین ماموریتش در شغل جدید با افراد مختلفی (از جمله یک مهندس نیمه دیوانه) آشنا می‌شود و ماجرای کتاب حول این آشنایی حرکت می کند.این کتاب نیز همچون دو کتاب گذشته ، به زبان های مختلف ترجمه شده و گفته می شود در دانشگاه راتگرز آمریکا و همچنین دانشگاه مریلند  به عنوان منبع درسی در بخش «ادبیات مدرن خاورمیانه» معرفی شده است.

 

    «من زنده ام»، روایت زنانه اسارت
اسارت ، بخــــش مهمـــی از ادبیات جنگ را تشکیل می دهد. انسان ها در نبود آزادی، ابعاد دیگری از شخصیتشان را به نمایش می گذارند و این موضوع ، همواره برای نویسندگان جالب توجه بوده است.«من زنده ام» اما حاصل تجربه شخصی نویسنده یعنی معصومه آباد است.او در سن ۱۷ سالگی به اسارت درآمد و چهار سال در اسارت ارتش عراق بود. این اثر نیز به چندین زبان زنده دنیا ترجمه شده است.

 

 

    «همپای صاعقه»، تلاشی برای مستندسازی جنگ
آثاری که تاکنون به آن پرداختیم در قالب خاطره و داستان به جنگ تحمیلی پرداخته اند. اما در این میان ، آثاری نیز وجود دارند که به تحلیل و پژوهش رخدادهای دفاع مقدس پرداخته‌اند که یکی از مشهورترین آنهـــا «همپای صاعقه» است. حسین بهزاد و گل علی بابایی در این کتاب از نحوه تشکیل لشکــــر ۲۷ محمـــد رسول‌الله می گویند و از عملکـــرد آن از ابتـــدای تاسیس و شرکت در عملیات فتح المبین و بیت المقدس تا اعزام نیــروی محمد رسول‌الله به ســـوریه و بازگشت به تهــــران در تابســتان سال ۱۳۶۱ می نویسند. در تالیف این کتاب، تحقیقات گسترده و متمرکزی انجام گرفته که گـــردآوری، دسته‌بندی، ضبط و برگزیدن نوشتاری از ۵۳۰۰ دقیقه نوار صوتی و مکالمات بی‌سیم و نشست‌ها و مذاکرات رده‌های گوناگون عملیاتی، نمونه‌هایی از آن است. همچنین این کتاب مرجع مهمی برای شناخت شـــهــــدایــــی همچون احمــــد متوسلیان، علــی صیاد شـــیرازی، محمــدابراهیم همت، محمـد بروجردی، حسن باقری، علیرضا موحد دانش، عباس کریمی، سین قجه‌ای، محمود شهبازی، محسن وزوایی، تقی رستگار مقدم، سید محسن موســـوی، کاظم اخـــوان و هوشــنگ عطاریــان است.

url : http://www.isfahanziba.ir/node/81943

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی