ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

شاعرجنگ‌های بی پایان جهان

تاریخ درج : پنجشنبه ۲۲ آذر ۱۳۹۷
شماره روزنامه: 
گروس عبدالملکیان: درک شاعر پیشروتر از روح جامعه است

شیما خزدوز

 

 

هوا رو به سردی است، اما نه به سردی فضای دلخراش جنگ‌ها که از پشت خاکریزها و دروازه‌های شهر تا به رختخواب گروس عبدالملکیان پیشروی کرده است. زیرزمین کوچک شهر کتاب اصفهان اما گرم است، گرمی که این روزها چند نسل از علاقه‌مندان به ادبیات را گردهم می‌آورد. هنوز چند دقیقه‌ای به ساعت پنج عصر باقی مانده، اما تمام صندلی‌ها به اشتیاق دیدار و شعرخوانی گروس عبدالملکیان پر شده و سارا سالار، مشتاقان را به داخل دعوت می‌کند.

 

 

پرنده پنهان، رنگ های رفته دنیا، سطرها در تاریکی، حفره و پذیرفتن، مجموعه اشعار شاعر جوانی است که در دو دهه اخیر هم نسل جدید علاقه‌مندان به شعر نو را جذب کرده و هم تحسین بزرگ‌ترهای شعر و ادبیات را برانگیخته است.گروس عبدالملکیان، فرزند محمد رضا عبدالملکیان، نام آشنایی برای نسل جدید خوانندگان شعر نو امروز است. او که حالا به دیدار دوستداران اصفهانی اش به شهر کتاب آمده، معتقد است گرچه در تمام دنیا داستان، قابلیت خوانده شدن بیشتر و جذب طیف زیادی از مخاطبان را دارد و شعر با دنیای خاص تری روبه روست، اما این بدان معنا نیست که شعر روزی از میان می رود، چرا که شعر، سواد و شناخت است و اگر نباشد ما را از درک مفهوم بخشی از جهان محروم می‌کند. او البته کثرت علاقه‌مندان ایرانی شهر را نقطه قوت این بخش از ادبیات امروز ارزیابی می‌کند.او که فکر می کند شاعری ناخودآگاه از دوران کودکی شکل می گیرد، گریزی به کودکی خود می زند، دوره‌ای که با جنگ مصادف شد و مضامین جنگ از همان ابتدا در نهاد او ریشه کرد و سبب شد اشعار فراوانی دراین باره بسراید: «نخستین شعرهایم نه با دستان خودم که با دستان مادرم نگاشته شد، وقتی 4 یا 5 ساله بودم و سواد خواندن و نوشتن نداشتم. لطف و حضور مادر به قدری در دنیای شاعری من پررنگ و موثر بود که هنوز هم پس از سی و چند سال  دل نوشته هایم محفوظ مانده است.شعر ها و دل نوشته های کودکی ام اغلب خطاب به سربازان بود و شرایط آن سال ها مرا بسیار شیفته سربازان، لباس‌هایشان و فضای جنگ کرده بود. دنیای کودکی ام حتی در شعر سرباز کوچک پدرم هم بازتاب پیدا کرد؛ روزهایی که با بالش های خانه سنگر می‌ساختم و به اتفاق پدر و مادر در دو جبهه ایران و عراق، جنگ را بازی می کردیم. این رویای کودکانه برای من با یک جنبه کمدی تراژیک همراه بود، این که نکند بزرگ شوم و جنگ تمام شود!» گروس عبدالملکیان  در یکی از شعرهایش می‌گوید:«دراز کشیده ام و زنم شعری از جنگ می‌خواند، همین مانده بود که تانک ها به تختخوابم بیایند و گلوله‌ها خواب هایم را سوراخ کنند/ حالا تانک ها از خاکریز ملافه ها گذشته و کم کم به خوابم وارد می شوند.»او حالا در بازبینی اشعارش و فضایی که جهان امروز با آن دست به گریبان است به این باور رسیده که رویای دلخراش کودکی اش به حقیقت پیوسته و نه تنها جنگ تمام نشده که به شکل گسترده‌ای به خصوصی ترین فضای زندگی هم رسوخ کرده است.گروس، نخستین آزمون و خطا در دنیای شعر را از 9 سالگی و هم‌زمان در سه قالب شعری سپید، نیمایی و کلاسیک تجربه کرده، چرا که به گفته خودش در بین اطرافیان، پدرش سبک نیمایی می سروده و قیصر امین‌پور و منوچهر آتشی از دوستان پدر و اساتید او هم در دو سبک نیمایی و کلاسیک فعالیت می کردند.همین جاست که گروس به تحسین از دوره ای یاد می‌کند که اغلب اساتید بزرگ شعر، جوانان را حتی در صورت انتخاب سبک نو به مطالعه سبک های کلاسیک دعوت می کردند تا با خوانش آثار کلاسیک گذشته بنیان کارشان، پی ریزی شود.خود او ابتدا از سن 12 تا 14 سالگی شعرهایی در قالب غزل، دو بیتی و چهارپاره را که اغلب در مجله سروش نوجوان منتشر می شد می سرود و سپس از سن 15 سالگی با عضویت در دفتر شعر جوان به شیوه حرفه‌ای‌تر، شعر را دنبال کرد و با مجلات تخصصی تری چون کارنامه و عصر پنجشنبه همکاری کرد.نخستین کتابش، پرنده پنهان را در سن 20 سالگی به چاپ رساند که این مجموعه برگزیده جایزه کتاب شعر کارنامه، به داوری محمد علی سپانلو و منوچهر آتشی شد.عبدالملکیان در تعریف شاعر شدن و نقش آموزش تئوریک و شیوه کارگاهی معتقد است:« تمام شاعران جدی در جهان و در طول تاریخ بر این باور بودند که تنها بخشی از شعر جوششی است. عطار نیشابوری بر این نکته تاکید کرده و پل والری، شاعر و نظریه پرداز فرانسوی  نیز باور دارد که تنها یک مصرع از شعر هدیه خدایان  و الهام است. پس بعد از این شاعر است که باید واقف باشد با هدیه خداوند چه کند. قطعا هر چه سواد و تجربه و امکانات بینشی شاعر بیشتر باشد او بدون محدودیت و با تنوع بهتری می‌تواند فضای شعری خلق کند.»به باور عبدالملکیان، شاعر باید با شعر زندگی کند اما از همسایگی با سایر هنرها هم غافل نشود. نقاشی بداند و داستان را نیز بشناسد و البته از طریق سینما و تماشای فیلم به تخیلی که هرگز شعر خواندن صرف در اختیارش نمی‌گذارد هم دست یابد. «شاعری پروسه طولانی است و بسته  به دریافت و مطالعات شعر کلاسیک و ریشه های فرهنگی و تاریخی است که شاعر به معنای واقعی را می‌آفریند.»او در توضیح شفاف تر این مبحث روند شعری فروغ فرخزاد را مثال می‌زند و می‌گوید:« نخستین مجموعه شعرهای فروغ، اسیر و عصیان و دیوانه که در قالب کلاسیک سروده شد مربوط به دوره‌ای است که او از فریدون توللی و محمد زهری تاثیر می پذیرفته اما آشنایی او با ابراهیم گلستان که از پیشتازان هنر و ادبیات و سینما بود و درکی که به گفته خود فروغ با خوب خواندن شعر نیما کسب کرد و هم نشینی با مهدی اخوان ثالث، سواد شعری او را بالا برد و انقلاب و تولدی دیگر در آثار او رقم زد و فروغی که امروز ما می‌شناسیم پس از طی این مسیر و با آثار بعدی‌اش متولد شد.»او درباره آموزش کارگاهی شعرهم بیشتر بر آشنایی شاعر نوپا با سبک ها، مکاتب و ویژگی جریان های شعر در ایران و جهان تاکید می‌کند و باور دارد که همین تدریس تئوری و نظری است که می‌تواند شاعر را به شکل ملموس تر با فرم و ساختار و البته زبان موسیقی آشنا کند، توجه به موسیقی در شعرهمان چیزی است که امروز غالبا در شعر سپید کم رمق تر شده است، اما با تدریس هم به‌دست نمی‌آید و نیاز به پرورش گوش موسیقی دارد. به زعم او جلسات نقد آثار شاعران جوان تنها راهی است که در خلال آن می توان درک و شناخت را بالا برد و در نهایت شاعر را به پختگی رساند.شاعر مجموعه شعر حفره، وجه تمایز و شاخص اصلی شعر را نسبت به دیگر مباحث علوم انسانی چنین توضیح می دهد:« شاعر برخلاف یک فیلسوف و جامعه شناس در پی بیان اندیشه و نظریه نیست، بلکه او جریانی را می یابد و آن را در شعر پنهان می کند و مخاطب با خوانش شعر و با درک خود با این جریان روبه رو می شود. این همان ویژگی تعبیر و تفسیر پذیری شعر است. شاعر همچون مثال قناری در معدن زغال‌سنگ به واسطـه شاخـک‌هـای حـسـاسـش که البته به روح جامعه متصل است زودتر به دریافتی می رسد و آن را در شعرش منعکس می‌کند و ازقضا گاهی همچون قناری که وسیله محک گاز سمی معدن است، در این مسیر نابود هم می‌شود و تاوان می دهد .

url : http://www.isfahanziba.ir/node/86513

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی