ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

محمدباقر الفت؛ عارف روزنامه‌نگار

تاریخ درج : یکشنبه ۴ اسفند ۱۳۹۸
این روزنامه‌نگار موسس کمیته آفتاب بود

محمدباقر الفت اصفهانی (1343-1262ش) در خانواده‌ای اهل علم به دنیا آمد. پدر وی شیخ محمدتقی آقا نجفی، عالم مشهور اصفهان بود. در سال 1320ق/ 1281ش برای تحصیل به عتبات رفت و در آنجا ساکن شد. او یکی از بهترین شاگردان ملا محمد کاظم خراسانی بود. با بلند شدن سر وصدای مشروطیت، محمد باقر الفت نیز به جمع طلاب مشروطه خواه پیوست و مبارزاتی را علیه عوامل استبداد آغاز کرد. حتی الفت تصمیم گرفت زبان فرانسه را بیاموزد که بعد از یافتن معلمی‌در شهر بغداد، نزد او تحصیل این زبان را شروع کرد. این افکار تجدد مآبانه مورد مخالفت پدرش قرار گرفت و پولی را که جهت مخارج زندگی و تحصیل او همه ماهه به نجف می‌فرستاد، قطع کرد و الفت به ناچار در سال 1328ق / 1289ش به اصفهان بازگشت. اما در اصفهان الفت یک فرد سیاسی و آزادی‌خواه بود و به همین خاطر به عضویت حزب دمُکرات شعبه اصفهان در آمد.  همچنین در آن زمان به اتفاق چند نفر از متجددان و روشنفکران، کمیته‌ای به نام «آفتاب» تشکیل داد که اعضای آن این شش نفر بودند. این کمیته برای آشنا کردن مردم به علم و دانش و بالابردن معلومات عمومی‌و سیاسی، مجله‌ای به نام «آفتاب» را انتشار داد. اما نابسامانی‌ها و مشکلاتی که بر سر راه مشروطیت و ایران پیش آمد کم کم موجب شد بسیاری از مشروطه‌خواهان دلسرد شده و از عرصه فعالیت سیاسی و اجتماعی کناره گیرند. بعضی نیز همچون الفت رو به فرهنگ و معنویت آورده و گمشده خود را در این مسیر یافتند. در اواخر ماه صفر سال 1330 به عنوان سفر مشهد، از اصفهان به تهران رفت و چون راه خراسان امنیت نداشت ناچار طریق قفقاز را پیش گرفت و باز بر اثر همان حیرانی و سرگردانی از روسیه به مشهد نرفته، راه مشرق را پیش گرفت و با خط آهن روسیه تا شهر سمرقند رفت. (همان جا، ص 16) بعد از تحمل مشقات زیاد در این سفر، بالاخره به مشهد رسید و در آنجا با پیری به نام «سید صالح بهبهانی» آشنا شد. او که تشنه آرامش بود، در مسیر سلوک و عرفان توانست این آرامش  را بازیابد. بالاخره پس از چند ماه که زندگی او به این نحو گذشت، به تشویق و ترغیب سید صالح و به اتفاق او، به قصد سیاحت اروپا  و سپس عزیمت به حجاز، سفر خود را آغاز  کرد. پس از گذشتن از شهرهای آسیایی روسیه، کشورهای لهستان، اتریش، بلغارستان، رومانی و نیز عثمانی را بازدید کردند. سپس به مصر و حجاز رفت و از آنجا راهی هندوستان گردید. سرانجام نیز در اواسط سال 1331ق به اصفهان بازگشت. در این مدت سر و سامانی به زندگی خود داد و به مطالعه و تحقیقات علمی، ادبی و تاریخی خود مشغول شد.  عضو انجمن ادبی شیدا شد. در سال 1303ش کتابی به نام «نسب‌نامه» در شرح زندگی اجداد پدری و مادر و بزرگان خاندان خود نوشت. در سال 1306 علی اکبر داور او را برای خدمت در دادگستری دعوت کرد.  الفت یک سال و نیم در دادگستری مشغول کار بود. در سال 1307 بر خلاف میل خود از طرف دولت و مردم اصفهان به نمایندگی مجلس شورای ملی (دوره هفتم) انتخاب شد. در سال 1310ش به اصفهان بازگشت و از شغل‌های سیاسی و دولتی به کلی کناره گرفت و به فکر عمران و آبادی و زراعت افتاد.  در اصفهان چندین ده ویران را خریداری و آباد نمود که یکی از آنها حجت آباد بود که سرانجام «شهرک بهارستان» گردید. از سال 1317ش به دلیل خشکسالی و مشکلات مالی، از کار عمران کناره گیری کرد و تا آخر عمر در خانه خود به پذیرایی از مردم و مخصوصا معاشرت با دوستان مشغول گردید. خانه او در بین بازارچه حسن آباد و چهار سو مقصود، روبه‌روی امامزاده احمد قرار داشت. در این مدت الفت گاهی به خواهش دل و گاهی به خواهش دوستان به تصحیح، تالیف و یا ترجمه مشغول بود. او شعر نیز می‌سرود و دیوان اشعارش به چاپ رسیده است. الفت سرانجام در

 14 مرداد 1343 بدرود زندگی گفت و در مقبره خانوادگی در جوار امامزاده احمد به خاک رفت.» (اصفهان، ش 1209، 18 مرداد 1343) شماره اول مجله آفتاب در 20 ربیع الاول 1329 / 29 اسفند 1289 به قطع خشتی و در 40 صفحه در اصفهان منتشر شد. با دو کتاب وسایل رستگاری و پرورش استقلال که همراه با آن توزیع می‌شد، هر شماره مجله به 64 صفحه می‌رسید. برای بازشناسی انگیزه و نثر نشریه خوب است قسمتی از شماره اول درج شود «در بهترین روزهای سال، در بهترین موقع زندگانی،... نسیم جان فزای دوره تازه احساسی نموده، مجموعه آفتاب پس از گذراندن شب دیجور جهالت، نزدیک طلوع نیر اعظم یگانه منجی ملل و فرزانه محیی احساسات بشر، معارف، آزادانه قدم به عالم مطبوعات می‌گذارد.» (آفتاب، ش 1، 20 ربیع الاول 1329، 

به نقل از صدرهاشمی، ج1، ص 212)  

محل اداره مجله آفتاب «تیمچه حاج کریم» گفته شده است. از مجله آفتاب جمعاهشت شماره منتشر شده و شماره‌های 7 و 8 آن که آخرین شماره مجله است، در یک جلد در تاریخ 24 رمضان 1329/ 26 شهریور 1290 انتشار یافته است. درباره علت تعطیلی مجله پس از هشت شماره صدرهاشمی ‌‌آورد « پس از انتشار به قراری که آقای الفت اظهار می‌دارند فقط یک نفر، یک تومان به  عنوان حق اشتراک پرداخته و چون دیگر کسی آبونه نداده  و سرمایه اولیه هم تمام شده، لذا پس از هشت شماره مجله تعطیل گردید.»(صدرهاشمی، ج1، ص 214)

 

url : http://www.isfahanziba.ir/node/107282

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی