ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

نباید درهیچ عملیاتی علیه مصدق شرکت کنیم

تاریخ درج : یکشنبه ۲۸ امرداد ۱۳۹۷
شماره روزنامه: 

ترجمه: لیلا یزدانی

 

 

مجله foreignpolicy در ژوئن 2017 و درآستانه شصت و چهارمین سالگرد کودتای 28 مرداد، پس از انتشار اسناد جدید در بـــــاره ایــن واقعه،  درگــزارشــی باعنوان «سیــــا  64ســال بعد، سرانجام جزئیاتی از کودتای ایران را منتشر کرد» نوشت: اسناد جدید نشان می دهد که سازمان سیا تلاش کرده است تا کودتای شکست خورده را متوقف کند و تنها در آخرین لحظه یک جاسوسی خودسر و نا فرمان آن را نجات می دهد.در بخشی از این گزارش آمده است :« سربازان ایرانی در جریان ناآرامی های مدنی در تهران در اوت 1953،آشوبگران را سرکوب می کنند. در روز 19 اوت 1953، محمد مصدق، نخست وزیر منتخب دموکراتیک ایران، پس از ملی کردن  صنعت نفت در کودتایی که توسط سیا و سازمان اطلاعات بریتانیا سازماندهی شده بود، سرنگون می شود و محمدرضا شاه پهلوی دوباره به جایگاه اول قدرت بازمی گردد و اعتراضات گسترده ملت سبب می شود که 300 نفر درخیابان های تهران کشته شوند.» مجله فارین پالیسی به این اسناد محرمانه منتشر شده اشاره کرد و نوشت :«این اسناد نقش مهم سرویس های  اطلاعات مرکزی  را در کودتای 1953 به روشنی نشان داد.» مجله فوق در این گزارش، همچنین تاکید کرد، کودتایی که سبب سرنگونی محمد مصدق نخست وزیر شد، موجی از ملی گرایی را بر انگیخت که به انقلاب ایران در سال 1979 و ایجاد تنش درروابط میان ایران و آمریکا در قرن 21  منجرشد.در بخشی از این گزارش  به اسناد 1000صفحه ای اشاره  شده  است که برای اولین بار جزییات  چگونگی تلاش  سازمان سیا را برای متوقف کردن کودتایی را نشان می دهد که به عملیات آژاکس مشهورشد و در واقع برنامه سیا برای حفظ منابع نفتی بوده است.

 

 

    تلاش برای کودتا در 15 اوت آغاز شد
فارین پالیسی  در این گزارش تاکید کرده که شرکت های غربی  مانند شرکت نفت عربستـان و آمریکا در عربستــان سعودی و شرکت نفت ایران و انگلیس برای دهه ها ثروت نفتی منطقه را کنترل کرده بودند و زمانی که شرکت نفت آمریکا درعربستان سعودی در اواخر سال 1950 تحت فشار قرار گرفت و موافقت کرد که درآمدهای نفتی را به طور مساوی با ریاض تقسیم کند ، منافع  بریتانیا در ایران نیز با فشارهایی برای تقسیم مشترک منافع رو به رو شد،اما لندن آن را رد کرد و در اوایل سال 1951، مصدق در میان تحسین و تمجید مردمی، صنعت نفت ایران را ملی کرد.گزارش فارین پالیسی اشاره کرده است که تلاش ها برای کودتا در 15 اوت آغاز شد اما به سرعت متوقف شد و مصدق  ده ها تن را دستگیر کرد.در گزارش این مجله آمده است : «عملیات آژاکس برای مدت طولانی درایران مایه ترس و وحشت محافظه کاران وهمچنین لیبرال ها بود.»

 

 

    آژاکس شکست خورده است
فارین پالیسی  در این گزارش تاکید کرده است که کودتای ایران شعله ای از احساسات ضد غربی را بر انگیخت که به تدریج در سال 1979 به بحران گروگان گیری ازسفارت آمریکا و سیاست های  مقابله با شیطان بزرگ منجر شد.در بخش دیگری از این گزارش آمده است:«ستاد مرکزی سیا به رئیس ایستگاه اش در ایران در  تلگراف جدید محرمانه  ای در 18 اوت  1953نوشت: عملیات آژاکس مورد آزمایش قرار گرفته و شکست خورده است و ما نباید درهیچ عملیاتی علیه مصدق شرکت کنیم که ردپای آن به آمریکا برسد.» به گزارش فارین پالیسی در بخشی دیگر از این تلگراف محرمانه آمده است که عملیات علیه مصدق نباید ادامه یابد. سیا باور داشت کودتا در حال شکست خوردن است، بنابراین باید متوقف شود. آن  تلگرافی است که از سوی کرمیت روزولت، افسر ارشد سیا در ایران نادیده گرفته شده و او این دستور را اجرا نکرد که پیامدهای این تصمیم بسیار مهم بود. در روز بعد،  19 اوت 1953، با کمک جمعیت اجاره ای که به منزله مخالفان مصدق نقش بازی می کنند، او باور داشت که با سیا هماهنگ خواهد کرد که کودتا موفق شده است. قهرمان ملی ایران زندانی شد، سلطنت مطلقه به شکل اول بازگشت ، زیرنظر شاهی که روابط دوستانه با غرب داشت و نام شرکت نفت ایران وانگلیس به بریتیش پترولیوم تغییریافت و این شرکت تلاش کرد به دست بیاورد،آنچه راازدست داده بود.

url : http://www.isfahanziba.ir/node/79730

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی