ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

نشست نقد و بررسی نظریه غرب‌زدگی جلال آل احمد

تاریخ درج : یکشنبه ۲۴ دی ۱۳۹۶
شماره روزنامه: 

داود هرمیداس باوند در نشست نقد و بررسی نظریه غرب‌زدگی درباره جلال آل احمد گفت: برای فهم مسئله غرب‌زدگی بخش شرق و غرب جهان باید بنگریم و شرق بیشتر به خاورمیانه و اطراف آن برمی‌گردد. به گزارش خبرگزاری فارس، وی افزود: در زمان شاه‌عباس، استعمار غربی شروع شد و شاه‌عباس سعی کرد کشور را با غربی‌ها همسو کند و متاسفانه بعد از شاه‌عباس، جانشینان او به جای اینکه راه و رسم او را پیش بگیرند، در مسیر دیگری افتادند و در آن سوی شرق ژاپن نیز مجبور شد از انزوای تاریخی خارج شود و دانشجویانی به غرب به خصوص آلمان فرستاد و ژاپنی‌ها توانستند دیسیپلین را از کشور پروس کسب کنند و طی 30 تا 35 سال موفق شدند به رشد برسند. باوند ادامه داد: در جنگ ترکمانچای ایران و روس، ما به دلایل عقب‌افتادگی خود آگاه شدیم. نگاهی به خود کردیم و به این نتیجه رسیدیم مشکل ما مشکل فرهنگی بود و این آگاهی زمینه انقلاب مشروطه را در ایران فراهم کرد. قدرت‌های غربی رویدادها و روندهای جوامعی مثل ما را تشخیص داده و فرایند روند را در جهت اهداف خود تغییر می‌دهند و این بدان معناست که همواره جنبش‌ها برخلاف بانیان اصلی آنان به پیش می‌روند. در آن تاریخ اگر انگلستان از مشروطیت طرفدار کند، طرفداری از مشروطیت ابزاری است و در سال 1906 در ایران مشروطیت رخ داد و حکومت مرکزی قادر به پیشبرد انقلاب مشروطیت نبود و این جنبش برای رهایی از عقب‌افتادگی بود و بعد از جنگ جهانی دوم غربی‌ها بر آن شدند فضای باز را در کشور ما گسترش بدهند و آزادی احزاب، مطبوعات و حتی انتخابات در چنین فضایی برگزار شد. باوند با اشاره به آن فضای تاریخی گفت: جلال آل‌احمد در آن فضای تاریخی حزب توده را انتخاب کرد و روزنامه مردم حزب توده به ایشان واگذار شد و بعد از قضیه آذربایجان، از حزب توده انشعاب کرد و من خودم عضو نیروی سوم بودم، شمس آل‌احمد و برادر خلیل ملکی و حجازی جزو نیروی سوم بودند، اما آل‌احمد در نیروی سوم فعالیت آن چنانی نکرد در حالی که با خلیل ملکی رابطه گرم داشت. وی گفت: آل‌احمد به این نتیجه رسید جوامع عقب‌افتاده در زیر نفوذ استعمار راه نجات و رستگاری ندارند و برای نجات باید به فرهنگ خود بازگشت کنند. جلال آل‌احمد معتقد بود مشروطیت اسب تروا است و اگر مشروطیت مشروعه می‌شد به رستگاری می‌رسیدیم و این دیدگاه که نه ناسیونالیسم و نه سوسیالیسم رهگشا نیستند و به خودمان بازگشت کنیم یک ارزش است.باوند افزود: شادروان آل‌احمد، مهندس بازرگان و مرحوم شریعتی هر سه از زاویه‌ای بر آن بودند که هر چه در جست وجوی آن هستیم اگر به ارزش‌های خود برگردانیم می‌توانیم موفق شویم. وی در پایان گفت: نقشی که این سه داشتند این بود که نسبت به خود به یک بازتعریفی برسیم و بعد از تحقق یافتن آن، به مشکلات این تفکر و خودشناسی رسیدیم.

 

 

    مجلسی: کتاب غرب‌زدگی ردی به نظر مسلط زمانه آل احمد است
فریدون مجلسی از دیگر سخنرانی این مجلس بود که طی سخنانی گفت: من از نزدیک جلال آل احمد را دیدم، آل‌احمد به خودش اطمینان داشت، قدری عصبانی و تندگو بود. آل احمد به جریان فرهنگی که به ایران مسلط شد، انتقاد کرد و در حرکت فرهنگی و هنری آینده بسیار موثر بود. وی افزود: آل‌احمد بعد از قضیه آذربایجان، از حزب توده جدا شد و حزب توده به شدت نسبت به آل‌احمد سیاه‌نمایی کرد و القائات مستبدانه حزب توده بسیار موثر بوده است. وی بیان داشت: حزب توده یک انحصار فرهنگی به وجود آورد و همه کیوسک‌های روزنامه‌فروشی در اختیار حزب توده بود و از آن طریق و با روزنامه و مطبوعات خود، انحصار فرهنگی درست کرد. وی سپس به ذکر خاطره‌ای پرداخت و گفت: دکتر قریب که 90سال عمر دارد و الان زنده است، دوست و همکار جلال آل احمد بود و کتابی نوشت به نام کتابی که نباید خواند، وی در روزنامه حزب توده‌ای یک صفحه‌ای داشت و دستور می‌داد چه کتاب‌هایی را باید خواند و چه کتاب‌هایی را نباید خواند و در مورد جلال آل احمد یک چنین داوری ایجاد کرد که منوط به آن زمان بود. مجلسی با اشاره به زمانی که آل‌احمد در آن می‌زیست، گفت: آل‌احمد در زمانی تنفس می‌کرد که فرانسه با الجزایر در جنگ بود و انگلیس هنوز بخش اعظمی از کشورها را به عنوان مستعمره دراختیار داشت و کتاب غرب‌زدگی در آن شرایط واکنش و اثری بر رد بود و متاسفانه آل‌احمد زود دار فانی را وداع کرد و معلوم نبود که اگر زنده بود چه نظری به کتاب خود داشت.

url : http://www.isfahanziba.ir/node/66488

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی