ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

نظام‌های آبیاری ناملموس‌های شایسته ثبت

تاریخ درج : یکشنبه ۱ دی ۱۳۹۸

«عباس تراب‌زاده» از کارشناسان متبحر در حوزه شناسایی و ثبت میراث فرهنگی ناملموس در استان اصفهان است که بسیاری از پرونده‌های ثبتی این حوزه در استان تحت نظارت او تهیه، تایید و برای ثبت به کمیته تخصصی ثبت میراث ناملموس در وزارت میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری ارسال می‌شود.او همچنین کارگاه‌های آموزشی متعددی را با محوریت معرفی محدوده میراث فرهنگی ناملموس، نحوه شناسایی آنها و تعیین روش‌های تهیه پرونده ثبتی آنها جهت تایید و ثبت در فهرست ملی برای کارشناسان این حوزه در شهرستان‌های مختلف استان برگزار کرده و نکات مهم و کاربردی مختلفی را که بر اساس تجربیات شخصی خود در گردآوری اطلاعات درباره یک اثر و تهیه پرونده ثبتی به دست آورده، در اختیارشان قرار می‌دهد.بخشی از آنچه تراب زاده در یکی از کارگاه‌های آموزشی خود ارائه کرده است در این مطلب می‌خوانید. در این متن به ویژه درباره ثبت آثار مرتبط با نظام‌های آبیاری که درباره یکی از نمونه‌های بارز آن در گزارش اصلی این صفحه خواندید مطالبی بیان شده است.

 

میراثی در دل طبیعت و کیهان

عباس تراب‌زاده با بیان اینکه یکی از مهم‌ترین زیرشاخه‌های میراث فرهنگی ناملموس که در فرم خام پرونده‌های ثبتی نیز نام آن آمده، «دانش‌ها، عادت‌ها و رسم‌های مربوط به طبیعت و کیهان» نام دارد، گفت: هر کدام از آثاری که به دانش، فن، عادت  یا رسم بومی خاصی در یک منطقه مربوط شود در زمره این مجموعه قرار می‌گیرد.او فنون خانه‌سازی و فنون کشاورزی را از بارزترین و رایج‌ترین میراث ناملموس موجود در روستاهای استان دانست و عنوان کرد: اگر وقت کافی اختصاص داده و به کندوکاو در این حوزه بپردازید با نمونه‌های جالبی در زمینه فنون کشاورزی که شامل ابزارآلات کشاورزی و نظام‌های آبیاری می‌شود، روبه‌رو می‌شوید؛ به‌عنوان‌مثال، در کاشان ابزاری به نام «سِرجه» وجود دارد. یک پیاله مسی که واحد زمانی آب است. به این ترتیب که ته کاسه یک حفره فولادی دارد و وقتی آن را روی یک حجم آب می‌گذارند، در مدت‌زمان مشخصی آب از این سوراخ وارد می‌شود و حجم پیاله را می‌گیرد. این مدت‌زمان گاهی هفت، ده، دوازده و پانزده دقیقه است. در بسیاری ازروستاها هنوز به جای ساعت از سرجه که از تکنیک و دانشی فوق‌العاده ساده اما جالب توجه ایجاد شده، استفاده می‌کنند.

 

دانش‌هایی که ریشه در زمین دارند

به گفته این کارشناس ثبت میراث ناملموس، از وقتی که قرار است زمین آماده کاشت، داشت و برداشت شود دانش‌ها و تکنیک‌های متنوعی روی آن اجرا می‌شود که اگر برگرفته از نظام سنتی و بومی منطقه باشد، قابلیت ثبت خواهد داشت.تراب‌زاده خاطرنشان کرد: در بعضی مناطق باید زمینِ شور را با استفاده از تکنیک‌های مختلفی مثل آبیاری یا پلکانی‌کردن زمین شیرین کنند که این فنون نیز ثبت‌شدنی هستند.او منابع آب زراعی را هم شامل موارد ثبتی دانست و به پرونده‌های مختلفی که در این حوزه تا کنون در استان اصفهان به ثبت رسیده است، اشاره کرد و توضیح داد: چشمه سلیمانیه فین که حدود 10 لت یا تقسیم‌گاه آب دارد، نظام آبیاری چادگان که پرونده‌اش را برای شورای ثبت ارسال کرده‌ایم و نظام آبیاری چشمه ثلاثه جوشقان کاشان ازجمله آثار موردتوجه در این زمینه است.

 

غذاهای سنتی را  در چه شاخه‌ای ثبت میراث ناملموس می‌کنند

 این کارشناس ثبت میراث ناملموس تاکید کرد: البته توجه داشته باشید که برای ثبت نظام آبیاری باید آب همچنان جریان داشته باشد؛ به‌عنوان‌مثال، یک قنات به خودی خود ابنیه است و اگر فعال نباشد و آب در آن جاری نباشد، نمی‌توان ثبتش کرد،یا روند حفر قنات را می‌شود ثبت کرد، ولی خود قنات را نه؛ چون ابنیه به شمار می‌آید و ناملموس نیست.او در بخش دیگری از سخنانش خوراک و غذاهای سنتی را یکی دیگر از زیرمجموعه‌های دانش‌ها، عادت‌ها و رسم‌های مربوط به طبیعت و کیهان دانست و عنوان کرد: این مجموعه شامل انواع غذاهای محلی و سنتی، انواع نان‌ها، شیرینی‌ها و شربت‌ها، انواع مرباها و ترشی‌ها و حتی مناسبت‌های پخت (مانند سوگواری، جشن‌های اعیاد، عروسی، درمان و طبابت بیماری‌ها) می‌شود. به گفته تراب‌زاده، فنون و وسایل پخت، فنون پخت نان، انواع تنورها، فنون نگهداری خوراک، آداب غذا خوردن و سفره آرایی نیز از جمله دانش‌ها و رسم‌های حوزه خوراک و غذاهای سنتی است که می‌توان در خصوص آنها به شناسایی و ثبت میراث ناملموس اقدام کرد. ‌

url : http://www.isfahanziba.ir/node/104846

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی