ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

پاداش پردازی برای افشاگری

تاریخ درج : پنجشنبه ۲۹ فروردین ۱۳۹۸
مهرداد لاهوتی از طرح «حمایت و صیانت کاشفان و افشاگران فساد» می‌گوید

لیلا مقیمی 

مقوله افشاگری و همچنین گزارش تحقیقی در راستای کاهش فساد و رانت و سوءاستفاده های مالی در سال های اخیر، مورد توجه برخی از روزنامه نگاران قرار گرفته است. به طوری که هر چند وقت یک‌بار شاهد انتشار این نوع گزارش ها هستیم که اتفاقا جنجال و سر و صدای زیادی به پا می‌کنند. شاید بتوان گفت مهم ترین و پر سر و صداترین این افشاگری ها در سه چهار سال اخیر، افشای پرونده املاک نجومی از سوی یاشار سلطانی، مدیر پایگاه خبری معماری نیوز بود؛ پرونده‌ای که به دور از حاشیه‌های فراوانش، دردسرهای زیادی برای سلطانی به وجود آورد و باعث شد، علاوه بر لغو پروانه، به جرم به خطر انداختن منافع ملی، به پنج سال حبس محکوم شود.

 

این مسئله و همچنین در امان نبودن افشاگران، باعث شد تا جمعی از نمایندگان مجلس طرحی را تهیه و تدوین کنند که با هدف مبارزه با فساد و جلوگیری از وقوع آن، مشوق‌هایی را برای افشاکنندگان فساد در نظر گرفته. این طرح که توسط هیئت‌رئیسه مجلس اعلام وصول شده، درحال حاضر در دستورکار کمیسیون قضایی، به عنوان کمیسیون اصلی و کمیسیون‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی، به عنوان کمیسیون‌های فرعی قرار گرفته است. به گفته مهرداد لاهوتی، عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس و از امضا کنندگان این طرح، هدف از طرح حمایت و صیانت کاشفان و افشاگران فساد، شفاف سازی و افزایش اعتماد عمومی است. این گفت‌وگو را در ادامه می خوانید.

 

با تصویب طرح حمایت و صیانت کاشفان و افشاگران فساد، قرار است چه اتفاقی بیفتد و اصلا هدف آن چیست؟ 

همانطور که در کشورهای غربی فساد وجود دارد در ایران هم در برخی از دستگاه ها فساد رخ می دهد، اما حتی یک مورد آن هم برای جمهوری اسلامی پسندیده نیست و زیاد است. بعضی از مسئولان به منظور بهره‌برداری و رسیدن به اهداف سیاسی، اقداماتی انجام می دهند که باعث بی اعتمادی مردم شده است. بنابراین برای بازگرداندن اعتماد عمومی، چاره جز حرکت به سمت و سوی شفافیت وجود ندارد. همانطور که اکنون سایر کشورها دارند به این سو حرکت می‌کنند. خوشبختانه فضای مجازی و تکنولوژی های نوین هم این امکان را فراهم کرده تا بتوانیم در مسیر شفافیت گام برداریم، ابزاری که دست‌کم اجازه کنترل نامحسوس برای متولیان فضای مجازی را فراهم می کند. چرا باید شاهد وقوع در دستگاه های مختلف باشیم؟ چرا باید فساد به صورت پنهانی چندین سال رخ دهد و بعد از آن، کوهی از پرونده ها برای رسیدگی راهی قوه قضائیه شوند و انتظار هم داشته باشیم این نهادسریع و عادلانه این مسائل را پیگیری کند؟ شفافیت مسیر پیچیده‌ای است که باید به آن قدم بگذاریم تا مسئولان تحت نظارت قرار بگیرند. مردم باید بدانند آنها قبل از رسیدن به جایگاه چگونه زندگی می کردند و بعد از آن چطور؟ اگر این اتفاق بیفتد، هم آنها می توانند کنترل لازم را داشته باشند و از انجام فساد پرهیز کنند.

 

آیا بر اساس این طرح، هر فردی مجاز به افشاگری است یا اینکه ضوابط خاصی برای افشاگران تعریف شده است؟ 

همه افراد در برابر فساد مسئول هستند. اتفاقا این موضوع در قانون امربه معروف و نهی از منکر نیز ذکر شده است. بنابراین هنگامی که فساد یا سوءاستفاده مالی رخ دهد، افراد موظف اند با آن برخورد کنند و به مفسد تذکر دهند. حال ممکن است برخی از افشا کنندگان به دلایل خاصی، مورد آزار و اذیت قرار بگیرند. طرح حمایت و صیانت از کاشفان و گزارشگران فساد، می خواهد این افشاکنندگان را  حمایت کند. 

 

اما به گفته برخی از حقوقدان‌ها، قانون امربه معروف و نهی از منکر که شما به آن اشاره کردید، تا به الان جدی گرفته نشده است! 

به هرحال، همان طور که ویژگی های مثبت و مطلوبی دارد، یک سری اشکالاتی هم دارد و همین هم باعث شده  برخی از مسئولان از آن تمکین نکنند. 

 

در بسیاری از مواقع دیده ایم، قانون به جای برخورد با فاسد و مفسد، فرد افشاگر را متهم قلمداد کرده است.  

قانون امر به معروف و نهی از منکر از افشاگران حمایت می‌کند؛ منتهی افشاگرانی که در چهارچوب قانون دست به افشاگری یا شفاف سازی زده اند و نه افرادی که به قصد سوءاستفاده یا بهره برداری اقدام به این کار می کنند. درواقع هدف از این طرح این است که مردم ناظر بر امور کشور شوند و کار نظارت، تنها به دستگاه‌های نظارتی 

محدود نشود. 

 

نمونه اش افشای پرونده املاک نجومی که اتفاقا براساس گزارش سازمان بازرسی بود، اما همانطور که مشاهده کردیم قانون، یاشار سلطانی را متهم به تشویش اذهان عمومی و به خطرانداختن امنیت ملی کرد. 

نمی‌خواهم درباره فرد خاصی صحبت کنم. بحث کلی است.

یکی از مواد این طرح، اعطای 5 درصد از مبلغ فساد به فرد افشاکننده است.  فکر نمی‌کنید این موضوع باعث می شود همه به سمت افشاگری روی آورند و اینگونه نظم عمومی را مختل کنند؟ 

اینها نیاز به بررسی دارد. این طرح، طرح خامی است که نیاز به کار کارشناسی دارد. باید موارد آن به نحوی مشخص شود که از فردا روز، هر کسی دنبال این و آن راه نیفتد و بخواهد مچ گیری کند. 

 

اما انگار این اتفاق افتاده!

 افراد باید بر اساس سند و مدرک دست به افشاگری بزنند و نه با مقاصد دیگر. همه این مسائل نیازمند فرهنگ سازی و آموزش به مردم است. 

 

در این طرح چه تدابیری اندیشیده شده که افشاگران از نظر جانی در امنیت باشند؟

همانطور که گفتم، این طرح فعلا خام است، اما براساس قانون شما هم می توانید شفاف سازی و افشاگری کنید و محدودیت یا منعی در این باره وجود ندارد. 

 

محدودیتی وجود ندارد، اما معمولا با افشاگران برخورد می‌شود!

نه. اگر براساس قانون باشد این اتفاق نمی افتد.

 

 آیا این طرح برای بعد از افشاگری هم فکری کرده؛ مثلا اینکه چگونه با فاسد برخورد کند. در یکی دو سال اخیر، فسادهای زیادی آشکار شده، اما برخورد آنچنانی با آن نشده. انگار قبح آن ریخته؟ 

عزم و اراده این است که به سمت شفاف سازی حرکت و آن را ریشه کن کنیم. 

 

می توان آن را ریشه کن کرد؟ به هرحال، بسیاری از فاسدان، همان صاحبان قدرت و ثروت در کشور هستند. 

 

بالاخره باید این مشکل را حل کرد. نمی شود که فساد تا ابد ادامه داشته باشد. اکنون سازمان ها و نهادهایی که در کشورمان است در هیچ جای دیگری وجود ندارد؛ مثل سازمان بازرسی، دیوان عدالت اداری و.. . اصلا جای تعجب است که با وجود قوانین و همچنین تکنولوژی و واحدهای نظارتی، چگونه در برخی از سازمان ها فساد رخ می دهد. 

url : http://www.isfahanziba.ir/node/93257

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی