ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

پرخوری و کم‌خوری کرونایی

تاریخ درج : یکشنبه ۱۱ خرداد ۱۳۹۹
اختلال‌های خوردن را چطور می ‌توان درمان کرد؟

در این شرایط کرونایی که افراد دچار اضطراب و فشارهای روحی‌روانی هستند، ممکن است تغییراتی در خوردن و اشتهای آن‌ها به وجود آید. در این زمینه ذکر توصیه‌هایی لازم است که به آن‌ها دکتر ساحل جوانبخت، رئیس انجمن علمی قلب و مسئول تولید محتوایی ستاد دانشجویی مقابله با کرونا  پرداخته است.

بی‌اشتهایی عصبی

بی‌اشتهایی عصبی احتمالا یکی از شناخته‌شده‌ترین انواع اختلال‌های خوردن است. این نوع اختلال بیشتر در سنین نوجوانی یا بلوغ رشد می‌کند و زنان را بیشتر از مردان تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.افراد مبتلا به بی‌اشتهایی معمولا خود را به‌عنوان فردی که اضافه‌وزن دارند، می‌شناسند؛ حتی اگر به‌طور خطرناکی از کمبود وزن رنج ببرند. این افراد تمایل دارند مرتب وزن خود را کنترل و از خوردن برخی غذاهای خاص پرهیز کنند؛ در ضمن اعتمادبه‌نفس آن‌ها به‌شدت وابسته به شکل بدن و وزنشان است.عـــلائم شـــایع بی‌اشــــتهایی عصبی:  افراد بی‌اشتها در مقایسه با افراد با سن و قد مشابه، به‌طور چشمگیری کم‌وزن هستند، الگوهای غذایی‌شان به‌شدت محدود است و باوجود کمبود وزن، ترس شدید از افزایش وزن داشته و برای جلوگیری از افزایش وزن اصرار ویژه به لاغر ماندن دارند.این افراد از وزن و شکل بدنشان و درکی که از آن دارند، به‌شدت دل‌خور هستند و این موضوع می‌تواند بر عزت‌نفسشان اثر بگذارد. درواقع اغلب تصور درستی از بدن خود و کاهش وزن زیاد‌از‌حدشان ندارند.درضـــمن بیـــشــتر آن‌هـــا دارای علائم وسواس فکری هستند؛ به‌عنوان‌مثال، بسیاری از مبتلایان به بی‌اشتهایی، اغلب درگیر افکار مداوم درباره غذا هستند و برخی ممکن است به‌طور وسواسی مقدار زیادی غذا را احتکار کنند. چنین افرادی ممکن است در خوردن غذا در حضور مردم نیز مشکل پیدا کنند.دراین‌بین برخی ممکن است دچار اختلال آنورکسیا شوند که این اختلال به دو زیرگروه طبقه‌بندی می‌شود: آنورکسیا نوع محدودکننده و آنورکسیا نوع پرخوری.افرادی که اختلال آنورکسیای مـــحـدودکــننـده دارنـد، فــقط با رژیم‌گرفتن، روزه‌گرفتن یا ورزش بیش‌ازحد، وزن کم می‌کنند و افرادی که اختلال آنورکسیای پرخوری دارند، بعد از خوردن غذا، با استفراغ، مصرف ملین یا داروهای ادرارآور یا ورزش بیش‌ازحد وزن کم می‌کنند.عوارض: به‌هرحال بی‌اشتهایی می‌تواند برای بدن بسیار مضر باشد. با گذشت زمان، افرادی که به آن مبتلا هستند، ممکن است دچار پوکی ‌استخوان، نازایی، نازک‌شدن مو و شکننده‌شدن ناخن شوند و رشد لایه‌ای از موهای ریز در بدنشان را تجـربه کنند. در مـوارد شـدید، بی‌اشتــهایی مــی‌تواند منـجر به نارسایی قلبی، مغزی یا نارسایی چند اندام و مرگ شود.

راهکارهای رفع بی‌اشتهایی عصبی

مداخله‌های پیشگیرانه: همیشه بهترین درمان، پیشگیری از ابتلا به بیماری است. سه‌راه پیشگیری برای این اختلال‌ها پیشنهاد می‌شود: نخست، آموزش روانی است که به افراد به‌ویژه کودکان و نوجوانان نکات پیشگیرانه و ویژگی‌های این اختلال‌ها آموزش داده می‌شود.دوم، اهمیت‌زدایی از عوامل مؤثر اجتماعی و فرهنگی است؛ برای مثال، به نوجوانان و کودکان آموزش داده می‌شود در برابر فشارهای اجتماعی و فرهنگی برای لاغربودن مقاومت کنند یا به آن‌ها بی‌اعتنا باشند. سوم، شناسایی عامل خطرساز است. بر این اساس اشخاص دارای عوامل خطرساز شناخته‌شده برای پیدایش اختلال‌های خوردن (مانند نگرانی از وزن بدن و محدودیت غذایی) شناسایی‌شده و برای اصلاح این عوامل کوشش می‌شود.درمان روان‌شناختی: برای درمان بی‌اشتهایی عصبی دو هدف موردنیاز است؛ یکی هدف فوری افزایش وزن بیمار به‌منظور اجتناب از عوارض پزشکی و بستری شدن است که رویکردهای رفتاردرمانی به کمک شـــرطی‌ســـازی عـــامــلی (تـــقـــویت رفتارهای مطلوب) تا حدودی برای دستیابی فوری به این هدف موفق خواهند بود و هدف دوم حفظ بلندمدت افزایش وزن در افراد است که خانواده‌درمانی و مشارکت اعضای خانــواده، شکــل اصــلی درمــان روان‌شناختی این اختلال است.

پرخوری عصبی

پرخوری عصبی یکی دیگر از اختلال‌های شناخته‌شده در زمینه خوردن است، این اختلال نیز همچون بی‌اشتهایی عصبی معمولا در دوران نوجوانی و بلوغ رشد می‌کند و در بین زنان رایج‌تر است.افراد مبتلابه پرخوری عصبی یا بولیمیا اغلب مقدار زیادی از یک غذا را در مدت‌زمان کوتاهی می‌خورند و هر وعده غذایی تا زمانی طول می‌کشد که فرد مبتلابه این اختلال تا حد زیادی سیر شده است.علاوه بر این هنگام خوردن هر وعده فرد احساس می‌کند که به‌هیچ‌وجه نمی‌تواند دست از خوردن غذا بکشد یا میزان مصرف آن را کنترل کند.در ضمن پرخوری با هر نوع غذایی ممکن است اتفاق بیفتد، اما معمولا برای غذاهایی رایج‌تر است که فرد از خوردن آن‌ها باید اجتناب کند، مثل خوردن شیرینی.افراد مبتلابه این نوع اختلال ممکن است در تلاش باشند تا برای کاهش کالری مصرفی خود استفراغ کنند  یا مسهل مصرف کنند یا اینکه بیش‌ازاندازه ورزش کنند.

راهکارهای درمانی پرخوری عصبی

برای درمان اختلال پراشتهایی عصــبی، رفـــتاردرمـــانی شــناخــتی، معتبرتــرین و متــداول‌تــرین روش استاندارد است. در این روش، فرد مبتلا ترغیب می‌شود تا معیارهای جامعه برای جذابیت جسمی را موردشک قرار دهد. شخص بیمار باید چنین باورهایی که او را برای جلوگیری از چاق شدن تشویق به گرسنگی دادن به خودش می‌کنند، تغییر دهد.او می‌فهمد خوردن غذای سبک پرخوری محسوب نمی‌شود و نباید استفراغ عمدی ایجاد کند که منجر به پایین آمدن عزت‌نفس و افسردگی شود.هدف کلی این درمان، ایجاد الگوهای عادی غذا خوردن است.درمانی برای پرخوری‌های همراه با استرس: نتیجه پژوهش‌ها نشان می‌دهد، کنترل احساسات منفی و مقابله با خوردن‌های روانی در 70درصد موارد تأثیر چشمگیری در اصــلاح الگــوهـــای تـــغــذیه‌ای و تناسب‌اندام دارد.افراد باید یاد بگیرند هنگام ناراحتی و استرس به‌جای خوردن مواد پرکالری، جایگزین‌های مناسب پیدا کنند. به‌عنوان‌مثال به‌جای خوردن چیپس و ماست پرچرب و نوشابه، یک تا دو عدد آدامس بدون قند بجوند یا اینکه به‌جای خوردن می‌توانند موسیقی گوش کنند یا فیلم مناسب ببینند و به آرامش برسند.وقتی غذا می‌خورند، باید به‌اصطلاح شش‌دانــگ حواسشان متوجه جویدن غذا باشد. حس خوب غذا را تجربه کنند و اجازه ندهند حواسشان پرت شود. چون در این شرایط، طعم غذا به‌شدت قوی و خوشمزه است، اما وقتی اجازه دهند حواسشان پرت شود، آن طعم تقریبا ناپدید می‌شود و برای یافتن طعم غذا مجبور می‌شوند بیشتر بخورند. بنابراین آن‌ها باید با حضور ذهن غذا بخورند و این را بدانند که اگر تمام حواس خود را به تجربه لذت‌بخش خوردن معــطوف کــنند، مغــزشان فرصت می‌یابد حس سیری را به بدن انتقال دهد و اعلام سیری کند.غلبه بر اشتهای احساسی: هنگامی ‌که افراد موفق شوند گرسنگی از روی نیاز بدنی را از اشتهای احساسی و کاذب تشخیص دهند، به روش‌هایی نیاز دارند تا برای غلبه بر احساسات به آن‌ها کمک کند. مثلا برای دور شدن از حال و هوای خوردن و البته غلبه بر احساسات مختلف، بهترین راه جایگزین کردن فعالیتی در جهت تغییر این احساسات و رسیدن به حالت تعادل است. این فعالیت‌ها هر چیزی می‌تواند باشد، اما نباید هیچ ارتباطی به غذا داشته باشد. بر این اساس، برنامه‌هایی را که برایشان جالب و سرگرم‌کننده است، یادداشت کنند یا حتی در چنین مواردی خودشان را با انجام دادن کارهای کوچک خانه مثل تغییر دکوراسیون، نظم و ترتیب دادن به لوازم شخصی، گوش دادن به موسیقی دلخواه سرگرم کرده و مدام با خودشان تکرار کنند با خوردن به آرامش نمی‌رسند و فقط چاق‌تر خواهند شد.

 

url : http://www.isfahanziba.ir/node/109501

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی