ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

پیش بینی کودتا روی دکه

تاریخ درج : یکشنبه ۲۸ امرداد ۱۳۹۷
شماره روزنامه: 
مطبوعات قبل از 28 مرداد اسرار کودتا را منتشر می کردند

بهار و تابستان ١٣٣٢ نبرد قدرت بین دکتر محمد مصدق و یارانش از یک سو و مخالفان او که طیف گسترده‌ای   را شامل می‌شدند، بسیار داغ شده بود. در آن ایام با توجه به آزادی نسبی مطبوعات، هیچ فردی از قلم تند روزنامه نگاران وابسته به جناح‌های مختلف در امان نبود. به گزارش ایران آنلاین، روزنامه‌نگارانی که در کل در  یکی از سه گروه  مطبوعات طرفدار دولت مصدق، مخالف دولت و خنثی قلم می‌زدند.البته اگر بخواهیم، دقیق‌تر این تقسیم بندی را رعایت کنیم، نشریه‌ای خنثی نبود و همان اندک نشریات به ظاهر بی‌طرف هم اغلب در یکی از دو گروه قبلی و بیشتر در گروه مخالفان قرار داشتند. این فضای دو قطبی باعث شده بود تا اهل قلم بسیار بی‌محابا به جنگ هم بروند تا جایی که در نشریات خود طرف مقابل را به مرگ تهدید کنند.

 

 

    هشدار کودتا
نخستین مورد در این باره، مطلب چاپ شده در روزنامه هوادار دولت «شورش» در روز بیست و چهارم مرداد، یعنی یک روز قبل از کودتای نافرجام علیه دکتر مصدق بود. در این روز کریمپور شیرازی، در آخرین شماره «شورش»، نسبت به کودتای نظامی در شرف اجرا اعلام خطر کرد. البته گزارش کریمپور شیرازی در این باره بیشتر بازگو کننده  شایعات پخش شده در سطح تهران در آن روز‌ها بود، اما عصر همان روز، رحیم نامور در روزنامه خود،  یعنی  «شهباز» که به نوعی ارگان حزب توده بود،  به افشای جزئیات دقیق نخستین تلاش برای دستگیری دکتر مصدق و یارانش دست زد. شهباز مستند به اطلاعاتی که سازمان افسران حزب توده در اختیار نشریه گذاشته بودند، نوشت: «قرار بود دیشب با استفاده از مقررات حکومت نظامی، حمله واحد‌های گارد به فرماندهی سرهنگ ممتاز و قسمت‌هایی از واحد‌های دیگر ساعت یک پس از نیمه شب در تهران آغاز شود.» چند ساعت بعد از انتشار این خبر، سرهنگ نصیری برای اجرای طرح نخست کودتا وارد منزل دکتر مصدق شد.بامداد بیست و پنجم مرداد در حالتی سپری ‌شد که ملت به‌تدریج از روایات‌ خیابانی از جریانات شب قبل آگاه ‌شدند.روزنامه‌های عصر آن روز جزئیات حمله به ساختمان خیابان کاخ را منتشر کردند.  شهباز باز هم پیشرو اطلاع‌رسانی بود، با انتشار اولین خبر صدور فرمان عزل دکتر مصدق از سوی شاه و انتصاب سرلشکر زاهدی؛ باختر امروز تمرکز خود را به دستگیری چند ساعته سردبیرش، حسین فاطمی و دیگر یاران نخست‌وزیر، مانند مهندس حق‌شناس و احمد زیرک‌زاده گذاشت. روزنامه آسیا از دیگر روزنامه هایی بود که در این ایام علیه مصدق مطلب می‌نوشت و طرفدار دربار و نظامیان بود. این روزنامه در صفحه اول شماره  25 مرداد 1332 خود این تیتر را منتشر کرد: «به مصدق‌السلطنه بگویید آخر، وقاحت و بی‌شرمی هم حدی دارد» و در همان صفحه نوشت: «برای اولین بار پرده از اسرار کودتای قریب‌الوقوع حزب توده برمی‌داریم... توده‌ای‌ها قصد دارند از جوادیه و ایستگاه راه‌آهن یک کودتای روسی را شروع کنند... چرا توده‌ای‌ها ناگهان اخباری درباره کودتای دربار منتشر کردند؟... توده‌ای‌ها می‌خواهند با منحرف کردن فکر دولت به طرف کودتای جعلی، خود دست به کودتا بزنند... .»همین روزنامه روز چهارشنبه 28 مرداد 1332 در صفحه اول خود نوشت: «فرمان نخست‌وزیری مصدق به امضای شاه است یا استالین؟»

 

 

     گزارش‌های میدانی
جالب‌ترین و مهم‌ترین بخش مندرجات روزنامه‌هایی که در فاصله بیست و پنجم تا بیست و هشتم مرداد منتشر شدند، مربوط به فعالیت‌های خیابانی از لحظه پخش شدن خبر عقیم ماندن تلاش برای براندازی دولت ملی توسط نصیری و فرار شاه به بغداد و رم است. گزارش‌های «شجاعت» و «شهباز» دو نشریه وابسته به حزب توده درباره تنها راهپیمایی این حزب در این ایام که بعدازظهر بیست و پنجم مرداد برگزار شد، حاکی از یک اجتماع گسترده‌ است که از کافه شهرداری یعنی تئاترشهر امروزین به سوی میدان سپه  یا میدان امام خمینی در حال حرکت بوده است. باختر امروز نیز که برخلاف تصور رایج، در تمام دوران انتشار خود هرگز بیانیه یا اظهار نظر صریح شادروان حسین فاطمی را درباره برقراری جمهوری منتشر نکرده است، در آخرین شماره خود، که عصر بیست و هفتم مرداد منتشر شد از  تمایل اعضای جوان جبهه ملی به نفع این تغییر خبر داد.

 

 

    پایان کار  روزنامه‌های حامی دولت
داستان‌های روز کودتا را اغلب تا حد بسیاری مطلع هستید و می‌دانید که در این روز دفتر تمامی روزنامه‌های حامی دولت مصدق در آتش سوخت یا تخریب شد و بدین گونه عمر آنان پایان یافت. البته این پایان کار نبود زیرا پس از کودتا رسانه‌ای  نزدیک به دربار فضا را برای عقده‌گشایی باز دیده و در نشریات خود از هیچ تهمت و اتهامی نسبت به یاران مصدق فروگذار نکردند.

url : http://www.isfahanziba.ir/node/79731

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی