ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

چالش تکراری جذاب

تاریخ درج : دوشنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۸
شماره روزنامه: 
تلویزیون با «برادرجان»، فضای جدیدی از سریال سازی را تجربه نمی‌کند

مجتبی اردشیری

در از هم پاشیدگی شیرازه رقابت میان سینما و تلویزیون رمضانی، هر دو طرف متضرر شدند.اکران‌های رمضانی به رکود عمیقی رفت و سریال های رمضانی نیز دیگر آن چسب حداقلی خود را از دست داده و نمی توانند مخاطب حالا سخت گیر این سال های رسانه ملی را پای خود بنشانند. این رویه، چند سالی می شود که بر تلویزیون حاکم است. سریال هایی که روزگاری خیابان های شهر را خلوت می کردند و بزرگ‌ترین ضربه را به سینماهای کشور می زدند، دیگر چندان موجودیتی نداشته، بنابراین در حافظه تاریخی مردم هم نمی مانند.

 

 

 

«برادرجان» یکی از سریال های نسبتا پرطرفدار رمضان امسال است که به روی آنتن شبکه سوم می‌رود.«سعید نعمت الله» آن را نوشته و «محمدرضا آهنج» نیز کارگردانی اش کرده است.«برادرجان» در نگاه نخست، درگیر همان مشکل کلیشه ای این سال‌های سریال‌های تلویزیونی است. قصه، تکراری است و حتی تلاشی در جهت پرداخت نوین تر بر یک داستان کلیشه‌ای نشده است. در چنین روندی، تلاش نویسنده خوب سریال، معطوف ورود به دنیایی شده که به خودی خود جذابیت بسیاری برای مخاطب ایرانی دارد.قصد نویسنده، چالش فضای اجتماعی روز است و نشان داده تأسی بسیاری هم از رخدادهای روز گرفته و تلاش کرده  جنس روابط و فضاسازی ها را تا حد امکان به زندگی محاوره ای هر یک از ما نزدیک کند. در راستای چنین مسیری، این تنها هدف است که توجیه می شود و کاراکترها چندان هم پای خرد جمعی داستان رشد نکرده‌اند.آدم‌های «برادر جان» دارند از یک دغدغه قابل لمس و مشترک برای انسان های جامعه سخن می‌گویند اما زبان محاوره آنها درست نیست. نعمت الله در کنار موقعیت‌های بصری خوبی که همواره به عنوان تعلیق در کارهایش وارد می‌کند، قلم خاصی هم در نگارش دیالوگ ها دارد. در «برادرجان» وی نتوانسته هم‌پای نگاه پوپولیستی که به آدم‌ها و مشکلاتشان داشته، به رشد کلامی دست یابد. در واقع مقهور سبک همیشگی نوشتاری اش شده و اجازه نداده آن درگیری ذهنی مطلوب میان داستان و مخاطب شکل گیرد.از دیگر سو، باید به این مهم توجه داشته باشیم که آنچه مخاطب را به ادامه داستان ترغیب می کند، مهندسی سازه سوژه است. در «برادرجان» ما با تیپ های بی کارکردی مواجه هستیم. تمامیت داستان در دستان سه کاراکتر اصلی است و پیام ها از سوی این سه نفر صادر می شود. مابقی اضافه‌اند. جنس رابطه ها نیز در یک دوئیت محض میان دو برادر و البته چرخش های دوست داشتنی «کریم بوستان» (علی نصیریان) با اعضای خانواده اش قرار دارد.به جز این دو مورد، جنس مابقی رابطه ها قوام یافته نشان نمی دهند.تاثیری هم بر کلیت داستان ندارند.در همین فضا باید به یک نکته توجه داشته باشیم که قطب مثبت و منفی داستانی که حول حق‌الناس در جریان است، از یکنواختی عجیبی رنج می برد. جنس مخالفت‌ها، هم‌پای نیازهای روز نیست. بیشتر همان مخالفت‌های همیشگی است که در سریال‌هایی از این دست مشاهده می‌کنیم. دعوای خواهر و برادری سریال، تکرار چندصدباره دعواهایی از این دست است. تحکم بزرگ منشانه کار نیز بارها در سریال هایی از این دست دیده شده و نمی تواند اینجا در «برادرجان» آن صلابت و چسبندگی لازم را برای ورود به یک رابطه خانوادگی جذاب داشته باشد.در این میان اما آنچه سبب می شود  «برادرجان» تا حدودی مقبول بیفتد، استفاده از همان ترفند همیشگی چنگ زدن بیشتر به روابط خانوادگی است.یک مادر آسیب پذیر، یک دختر دم بخت، دو برادر و یک بزرگ تر، آن مایه لازم برای ورود به یک محیط جذاب را می دهد؛ علی‌الخصوص که سوژه‌ای اعتقادی، دستمایه این فضا قرار گیرد و به مجادلات خانوادگی بینجامد.این کلی‌نگری داستان و تمرکز بیش از اندازه روی دغدغه مندی داستان سبب شده تا لحظات خنثای داستان زیاد باشد.از شروع داستان تا اینجای کار که نیمی از سریال پخش شده، رشد تدریجی محسوسی بر فرایند‌های داستانی مترتب نبوده و مخاطب شاهد تکرار موقعیت های مشابه است.تقابل قطب مثبت و منفی، خیلی زودتر از آنچه احساس می شد در این کار آغاز و مدام در حال تکرار است .«برادر جان» با همین سر و شکل، یکی از محبوب‌ترین های رمضان امسال است.فیلم گرمای یک کار محفلی را به خوبی به تصویر می‌کشد.در کنار این گرما، به خوبی توانسته تناسب معناداری میان اتفاقات خانه و بیرون از خانه برقرار کند.جنس دغدغه‌هایی که مطرح می کند از نیازهای عمومی مردم بلند شده و قابلیت حداکثری دارد.مهره چینی‌های کار، حداقل برای آنهایی که داستان ساز هستند، به خوبی صورت گرفته.تمام اینها، ظواهر داستان هستند.داستان، ظاهر بسیار شکیلی داشته و به راحتی قابلیت جذب مخاطبان انبوه را دارد.چون دغدغه عمومی را مطرح می کند، از تاثیرگذاری بسیار خوبی نیز بهره مند بوده و می تواند مخاطبش را به راحتی درگیر داستان کند.اما به جز این، همان گونه که اشاره شد، سریال، در درون خود، داشته قابل اعتنایی ندارد و نمی تواند خود را هم پای آثار شاخص دو دهه اخیر تلویزیون بالا بکشد.کما اینکه در حال حاضر نیز در نظرسنجی های متفاوت رسانه های مختلف، در رده دوم و سوم محبوبیت قرار گرفته است. 

url : http://www.isfahanziba.ir/node/95449

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی