ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

چوپان‌های دروغ‌گوی راست‌گو

تاریخ درج : چهارشنبه ۲ بهمن ۱۳۹۸
نوجوان‌ها به این پرسش پاسخ می‌دهند: من چقدر صداقت دارم؟

عطیه میرزاامیری

یکی از اولین درس‌های اخلاقی که به ما از بچگی یاد می‌دادند، صداقت بود. از پند و اندرزهای پدر و مادرهایمان گرفته تا اهمیت درس «چوپان دروغ‌گو» در مدرسه. صداقت به عنوان یک فضیلت اخلاقی برایمان شناخته نشد. اصلی بود که داشتنش الزامی و وظیفه‌مان بود. از همان زمان بچگی یاد گرفتیم حکم کسی که دروغ بگوید، دست کمی از کسی که آدم می‌کشد، ندارد. برای همین قبل از بستن دکمه‌های لباسمان، گره زدن بند کفشمان و حتی گرفتن قاشق در دستمان، صداقت را یاد گرفتیم. اما مشکل آنجایی شروع شد که فهمیدیم همیشه هم راست گفتن خوب نیست. گاهی به نفعمان است دروغ بگوییم یا اصلا چیزی نگوییم. همین شد که این اصل اخلاقی کم‌کم برایمان تبدیل به یک اصل تشریفاتی شد! از آن جهت که خیلی اوقات در ارتباطاتمان پیش خودمان فکر می‌کردیم که گفتن حقیقت برایمان ضرر دارد یا دروغ گفتنش؟ اما آیا تا به‌حال به این فکر کرده‌اید که چقدر در روابطتان راست‌گویی چاشنی حرف‌هایتان است؟ فکر می‌کنید چه موقعی دروغ برایتان پناه می‌شود؟ اصلا چرا نباید دروغ‌گویی را جزو دسته‌ خصایص اخلاقی خوب بیاوریم؟ خیلی اوقات دروغ نجات‌بخش‌تر از راست گفتن است.  برای جواب دادن به این سوال سراغ چند نوجوان رفتیم که دغدغه همین مسئله را داشتند. پیشنهاد این موضوع و طرح سوالاتشان در مورد دروغ و صداقت، از طرف نوجوانان همراه این صفحه است.

 ترس‌های دروغین

سارا معتقد است اگر کسی دروغ می‌گوید این دروغ ناشی از ترس است. ترس از سرزنش یا طرد شدن. سارا می‌گوید: «آدم‌های دروغ‌گو به دیگران اجازه دخالت در زندگی‌شان را می‌دهند. اما کسی که در هر شرایطی راستش را می‌گوید شجاع است و با این شجاعت حرفش را در صورت دیگران می‌کوبد. آدم راست‌گو با صداقت به دیگران نشان می‌دهد که اگر تصمیمی گرفته یا حرفی زده روی آن تصمیم و حرف می‌ماند.» او معتقد است گاهی دروغ گفتن ورای گفتار  است. «بعضی از آدم‌ها شخصیت دروغ‌گویی دارند. یعنی خودشان را آن‌طوری نشان می‌دهند که نیستند. مثل خودم. من شخصیت واقعی و مجازی‌ام شبیه به هم نیست. شخصیتی هم پیش دوستانم دارم با شخصیتی که در کنار خانواده‌ام‌ دارم، زمین تا آسمان فرق دارد. پس در واقع دروغ‌گویی فقط در سخن نیست. شخصیت دروغ‌گو هم داریم.» سارا اضافه می‌کند که گاهی دروغ از نظر من با نظر بقیه متفاوت است. او می‌گوید: «باید توجه داشت که بقیه دروغ را در چه چیزی می‌بینند. مثلا شاید از نظر پدرم کوچک‌ترین حرف من دروغ باشد. اما از نظر بقیه من خیلی هم صادق باشم.» فاطمه هم در تایید و تاکید حرف‌های سارا می‌گوید: «دقیقا دروغ‌گو به دلیل از دست رفتن منافعش، یا از بین نرفتن نگاه محبوب بقیه به خودش، از راست گفتن می‌ترسد و فرار می‌کند که البته این تصور ذهنی خودش است و صحت ندارد!»

 فضای مجازی ما را دروغ‌گو می‌کند؟

روناک در ادامه حرف سارا می‌گوید: «یکی از ویژگی‌های فضای مجازی همین است. اینکه تو بخشی از شخصیتت را نشان می‌دهی که همیشه دوست داشتی این‌طوری باشی. چون فضای مجازی فقط محدود به نوشتن و چت کردن است. خیلی کم اتفاق می‌افتد آدم‌هایی را که از این پشت با آنها معاشرت می‌کنی از نزدیک ببینی. برای همین راحت‌تری بخش دوست‌داشتنی پنهان خودت را نشان دهی. همین درست کردن هویت مجازی باعث می‌شود آدم دروغ‌گو شناخته شود.» روناک در ادامه حرف‌هایش می‌گوید: «به نظر من بعضی آدم‌ها دروغ می‌گویند، چون نمی‌خواهند حقیقتی را که به ضررشان است بگویند و همین می‌شود یک دلیل محکم برای دروغ گفتن. یا گاهی قصدشان این است که بخش یا کلی از یک حقیقت را پنهان کنند و آنقدر راجع به آن دروغ می‌گویند که خودشان هم باورشان می‌شود!»

 فضای مجازی ما را راست‌گوتر می‌کند؟

فاطمه با نظرات دوستانش مبنی بر اینکه فضای مجازی باعث رواج دروغ‌گویی می‌شود، مخالف است. او می‌گوید: «اتفاقا به نظر من چون در فضای مجازی همدیگر را زیاد نمی‌شناسیم، صادق‌تریم. چون ما معمولا از واکنش‌های کسانی که می‌شناسیم و دوستشان داریم، می‌ترسیم یا ضربه می‌خوریم. چون آنها برای ما اهمیت دارند. برای عزیزتر شدن نگاه آنها نسبت به خودمان مجبوریم حرفی بزنیم که واقعیت ندارد.»

 جایی برای خود بودن

سارا حرف فاطمه را قبول دارد و اعتراف می‌کند که فضای مجازی این فرصت را برای او پیش آورده که خود واقعی‌اش را بدون ترس و نگرانی از قضاوت شدن، نشان دهد و چیزی را که هست قبول داشته باشد. کاری که در زندگی واقعی و در معاشرت با آدم‌های نزدیک زندگی‌اش نمی‌تواند انجام دهد.

 هویت فیک!

روناک هم حرف‌های سارا و فاطمه را قبول دارد، اما به یک نکته مهمی توجه می‌کند و می‌گوید: «حرف‌های شما درست است اما این خود بودن در فضای مجازی نباید به این معنی باشد که بخواهیم یک هویت فیک درست کنیم و با آن چند نفر را سر کار بگذاریم. در فضای مجازی تو آدم‌ها را نمی‌بینی، پس ممکن است ناخودآگاه یک سری چیزها را هم نادیده بگیری!» سارا حرف روناک را قطع می‌کند و می‌گوید: «نه این دروغ و فیک بودن نیست. من فضای مجازی را دوست دارم چون می‌توانم در آن شخصیتی دیگر از خود بسازم و با آن شخصیت حال کنم! مثلا راحت حرف‌هایم را بزنم و اظهار نظر کنم. این دروغ‌گویی نیست. این نشان دادن وجه دیگر شخصیتم است که در دنیای واقعی از نشان دادنش واهمه دارم!»

 آن طرف بوم‌خانه‌های مجازی

«اما یک سری آدم هستند که از آن طرف بوم افتاده‌اند و دروغ‌هایشان را در فضای مجازی می‌گویند. مثلا می‌گویند من این‌طور هستم، آن‌طور هستم! دائم منم منم می‌کنند یا می‌گویند این کتاب‌ها را خوانده‌ام. بعد در دنیای واقعی یک آدم کاملا بی‌فرهنگ هستند. درواقع در فضای مجازی یک سطل زباله هستند با روکش طلا!» این نظر فاطمه است در مورد دوگانگی‌ای که فضای مجازی به‌وجود می‌آورد.

 چند درصد صداقت؟

سارا از دوستانش می‌خواهد بحث فضای مجازی را تمام کنند و بگویند در کل زندگی‌شان چقدر صداقت دارند. روناک اولین کسی‌ است که به این سوال جواب می‌دهد: «می‌دانید چیه؟ بعضی آدم‌ها ذاتا دروغ‌گو هستند. انگار که از دروغ گفتنشان لذت می‌برند.» سارا اعتراف می‌کند که خودش هم زمانی این اخلاق را داشته. او همیشه به دروغ گفتن پناه می‌برده و راه نجاتش از قضاوت آدم‌ها دروغ گفتن بوده. اما در یک برهه‌ای جلوی خودش را گرفته و به خودش نهیب زده که: «چرا ترس از سرزنش بقیه داری؟ چرا می‌ترسی راستش را بگویی؟ جلوی آدم‌ها بایست و راستش را به آنها بگو و برای این راست‌گویی پای حرفت هم بمان. با دروغ گفتن اجازه دخالت به آنها نده!»

فاطمه با خنده می‌گوید: «خب من جوری هستم که بقیه معتقدند آدم صادقی هستم. خودم هم این‌طور فکر می‌کنم. چون نمی‌توانم راستش را نگویم. یعنی اگر دروغ بگویم ضایع‌بازی در می‌آورم.» سارا در جواب فاطمه می‌گوید: «من نقشم را خوب بازی می‌کنم. اگر بخواهم نقش بازی کنم و دروغ بگویم خیلی حرفه‌ای عمل می‌کنم!» بحث سر دروغ و راست گفتن، ادامه دارد. هرکسی به دروغ‌گو بودن خودش اعتراف می‌کند. اما من معتقدم همه ما دروغ می‌گوییم و اگر هم راست‌بگوییم، به قول فاطمه ضایع بازی درمی‌آوریم و سریع دروغمان را لو می‌دهیم.

 

url : http://www.isfahanziba.ir/node/106123

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی