ویژه نامه ها

اشتراک الکترونیکی روزنامه

CAPTCHA ی تصویری

شماره های پیشین

کتاب هایی در شناخت‌ مشروطه

تاریخ درج : سه شنبه ۲۲ امرداد ۱۳۹۸
خیز ایرانیان برای حکومت قانون چگونه شکل گرفت؟

سالگرد صـــــدور فرمان مـشـــــروطه و جنبشی که در فاصـله بین ۱۲۸۴ تا ۱۲۸۸ شمسی در کشور شـــکل گرفت، بحق آغاز تاریخ معاصـــــر ماست. بحث درباره علل وقوع این انقلاب، ماجــــــراهای آن، پیش‌زمینه‌های فکری آن و ریشـــــه‌هایـــــش بعـــد از گذشت بیش از یک قرن و نوشته شــــدن صـــــدها کتاب همچنان ادامه دارد.  برای خواندن درباره جنبـــــش مشروطیت از کجا شروع کنیم؟ این سوال را از فرزانه ابراهیم‌زاده، روزنامه‌نگاری که به صورت تخصصی در حوزه تاریخ کار می‌کند پرسیده‌ایم. ابراهیم‌زاده چند کتاب غیرقابل چشم‌پوشی را معرفی کرده که همگی روایات دست‌اولی هستند که در زمانی نزدیک به وقوع اتفاقات نوشته شده‌اند. «تاریخ بیداری ایرانیان» نوشـــــته ناظم‌الاسلام کرمانی، «واقعات اتفاقیه در روزگار» نوشته محمد مهدی شریف کاشانی، «تاریخ انقلاب ایران» نوشته ادوارد براون، «تاریخ انقلاب مشروطه ایران و تاریخ هجده ساله آذربایجان» دو کتاب تقریبا به هم پیوسته احمد کسروی، «حیات یحیی» خاطرات یحیی دولت آبادی و «تاریخ انقلاب مشروطه ایران» نوشته مهدی ملک‌زاده شش کتاب پیشنهادی او هستند.

 

تاملی درباره ایران
انقلاب مشروطه و خیز ایرانیان برای برپایی حکومت قانون، یکی از محورهای پررنگ اندیشه دکتر سید جواد طباطبایی است. «مکتب تبریز و مبانی تجددخواهی» بخش نخست از جلد دوم تاملی درباره ایران، روایت کشاکشی است که اول بار در دارالسطنه ولیعهد قاجار در تبریز با دیدن عمق شکاف بین ایران و ملل پیشرفته حاصل شد.  «مکتب تبریز» همچون مقدمه‌ای است بر «مبانی نظریه مشروطه‌خواهی» که ریشه‌های انقلاب مشروطه را در ذهن ایرانی و دوران پس از جنگ‌های ایران و روس می‌جوید.

 

وهن بزرگ: شرم و حیرت
«مــــکتب تبریــــــز»، بخش نخســــت کتــــاب جـــــواد طباطبـــــایی را بایـــــد همچون مقدمه‌ای بر «مبانی نظریه مشروطه‌خواهی» خواند که از مواد فراهم آمده در این آستانه‌ تجدد سنگ بنایی برای مباحث سرنوشت‌ساز روزهای آشوبناک انقلاب مشروطه می‌سازد. «مکتب تبریز» روایت کشاکشی است که اول بار در دارالسطنه ولیعهد قاجار در تبریز با دیدن عمق شکاف بین ایران و ملل پیشرفته حاصل شد و به تدریج در رسالات دیگرانی متبلور شد که اگر چه الزاما ساکن تبریزِ جغرافیایی نبودند اما در همان راهی گام برمی‌داشتند که با دربار نایب‌السلطنه‌ تبریز گشوده شده بود.

 

آدمیت، علیه دیگران
«انحطاط تاریخ‌نگاری در ایران» مجموعه مقالات فریدون آدمیت اســـــت که در طی ســـــال‌ها دربـــــاره موضوع تخصص او یعنی مشروطیت و تاریخ‌نگاری انقلاب مشروطه در نشریات به چاپ رسانده است. در این متن به خصوص به یکی از مقالات مشهور او «آشفتگی در فکر تاریخی» پرداخته شده که در آن فریدون آدمیت به تندی دیدگاه‌های احمد فردید، جلال آل احمد و مهدی بازرگان درباره مشروطیت را زیر سوال می‌برد.

 

نقش سازمان‌یافته ارامنه در انقلاب مشروطه
۱۱۳ سال پیش در همین روزهای مردادماه٬ تهران ایام پرتلاطمی را تجربه می‌کرد. روزهایی که با ماجرای به چوب بستن تجار قند در آذر ۱۲۸۴ در خانه علاالدوله آغاز شد و در زاویه مقدسه عبدالعظیم با وعده عدالت‌خانه ادامه پیدا کرد و به امضای فرمان تشکیل مجلس به خط قوام‌السلطنه ختم شد.کتاب «ارامنه و انقلاب مشروطه» همان‌طور که از اسم آن پیداست، درباره ریشه‌های نقش پررنگ اقلیت ارمنی در این انقلاب است.  مجاهدین ارمنی در کنار بختیاری‌ها، تفنگچـــی‌های گیلانی و مجاهدیـــــن آذربایجان در برانداختن محمدعلی شاه و برقراری مجدد مشروطه  سهیم بودند. حوری بربریان در کتاب «ارامنه و انقلاب مشروطه ایران» به ریشه‌های این اولین و آخرین دخالت اقلیت ارمنی در بحران‌های سیاسی ایران می‌پردازد و با دیدی فرامرزی اوضاع سیاسی و فکری زمانه‌ی مشروطه را در منطقه و بین ارمنی‌های روسیه و عثمانی مورد کاوش قرار می‌دهد. برگرفته از سایت «وینش»

url : http://www.isfahanziba.ir/node/99622

اصفهان زیبا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

 

 

ضمائم روز

پیوست‌ها

  

 

 

بایگانی