امیر سنجوری

دانش، هنر و ابتکار در حقوق معنوی آثار

مایت از آثار در حوزه مالکیت فکری، فقط شامل آثار هنری نیست. بلکه آثار علمی و حتی غیر علمی اما در حوزه فکر، ایده و تخیل یا حتی مستند هم به شرطی که نتیجه ابتکار و دانش و خلاقیت پدید آورنده باشند، در این دایره حمایتی جای دارند. به طور کلی مالکیت فکری به عنوان شکل دیگری از مالکیت در مقایسه با مالکیت مادی، با اینکه مانند نوع اول، نتایج و جنبه‌های مالی و مادی هم دارد اما در اصل و در ماهیت خود، مالی و مادی نیست.

نسخه‌برداری از آثار هنری بدون نیاز به مجوز پدیدآورنده

می دانیم که هر گونه نشر، پخش، عرضه، استفاده و کپی از آثار هنری که مشمول حمایت قانون هستند ممنوع بوده و دارای عواقب مادی و مجازات برای فرد متخلف است. انواع این تخلفات و سوءاستفاده‌ها در قانون ذکر شده‌اند. ازطرفی در همین قانون خاص یعنی قانون حمایت از حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان مصوب سال چهل و هشت خورشیدی در مجلس سنای ایران، استثنائاتی برای برخی استفاده‌ها از آثار هنری وجود دارد. یکی از این استثنائات را در یادداشت‌های گذشته بررسی کردیم که عبارت بود از استفاده آثار هنری در جزوات و مطالب آموزشی توسط اساتید و معلمان به شرط عدم انتفاع مادی و عدم فروش یا نشر گسترده آنان.

حمایت حقوقی از آثار هنری ثبت شده داخل و خارج از کشور

می‌دانیم و سابق بر این نیز عنوان کرده‌ایم که آثار هنری فقط به شرطی که برای اولین بار در ایران به ثبت رسیده یا منتشر شده باشند از حمایت‌های قانونی مربوط به «حقوق مادی» بهره‌مند می‌گردند و آثار هنری که برای اولین بار در خارج از کشور به ثبت رسیده باشند، چنین حمایتی در ایران نخواهند داشت. اما در مطلبی که اکنون مقابل شماست می‌خواهیم به این مسئله نگاه کنیم که صرف نظر از حمایت‌های معطوف به حقوق مادی در قانون به نفع آثاری که در ایران ثبت و نشر شده‌اند، وضعیت نوع دیگری از حمایت یعنی حمایت از  «حقوق معنوی» آثار هنری که در خارج از کشور خلق یا نشر شده‌اند چگونه خواهد بود؟

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - امیر سنجوری