اندیشه

معروفند، چون معروفند!

درباره‌ی وجوه مثبت و منفی و خنثی سلبریتی‌ها در معروفیت آن‌ها

راه پس و پیش ندارد، ما همگی در دنیای سلبریتی‌ها به سر می‌بریم. به بعضی سلبریتی‌ها علاقه داریم و نوشته‌ها، حرف‌ها و عکس‌هایشان را در شبکه‌های اجتماعی دنبال می‌کنیم. ممکن است نسبت به چند سلبریتی هم دید خوبی نداشته باشیم و از فعالیت‌ها و رفتار این عده در محیط‌های عمومی یا فضای مجازی خوشمان نیاید. گاهی از سخنان و مواضع سلبریتی‌ها به وجد می‌آییم و گاهی هم از صحبت‌هایشان به شدت عصبانی و منزجر می‌شویم. 

همچنان ابتذال شر، بعد از پنجاه سال

درباره‌ کتاب «آیشمن در اورشلیم» نوشته‌ هانا آرنت

بعد از اتفاقات جنگ جهانی دوم و جنایاتی که نازی‌ها در اردوگاه‌های مرگ انجام دادند، سنت روشنفکری اروپا به یکباره دچار بحران بزرگی شد. فاجعه‌ای وحشتناک اروپا، این مهد تمدن را تکان داده بود، فاجعه‌ای که در کمال شگفتی از درون خود همین تمدن برآمده بود و نه از کشورهای بدوی بیرون از آن. عده‌ای از فلاسفه همچون آدورنو اعتقاد داشتند که کلام نمی‌تواند عمق فاجعه را انتقال دهد و همزمان بسیاری از سینماگران مانند ژان-لوک گدار و آلن رنه این فرضیه را پیش کشیدند که هیچ تصویری قادر نیست رنج قربانیان اردوگاه‌های مرگ را بازنمایی کند. بعضی دیگر از روشنفکران دست به دامن نوعی زبان مخفی و رازآلود شدند.

تاریخ زیبایی و زشتی

درباره تاریخ زیبایی نوشته امبرتو اکو

«امبرتو اکو» یکی از نمادهای فلسفه پاپ در قرن بیستم است. موافقانش او را یک روشنفکر همه‌کاره می‌نامیدند و منتقدانش به او لقب فیلسوف تلویزیونی داده بودند. او در زمینه‌های مختلفی فعالیت می‌کرد: رمان می‌نوشت، در حوزه نقد سینمایی و ادبی قلم می‌زد، در باب فلسفه نظر می‌داد و مقاله‌های سیاسی و اجتماعی تألیف می‌کرد. نوشته‌های او بااینکه ازلحاظ نظری و فلسفی عمق و جدیت چندانی ندارد، اما به خاطر در برگفتن دایره وسیعی از مسائل بشری می‌تواند برای مخاطبان جذاب و مهیج باشد. 

هیولای تنها

درباره دراکولای برام استوکر

دراکولای برام استوکر نزدیک به صد و بیست سال پیش نوشته شد و شخصیت اصلی آن یعنی کنت دراکولا بلافاصله تبدیل به یکی از پرآوازه‌ترین فیگورهای ادبی تاریخ ادبیات شد. امروز تقریباً همه مردم، حتی کسانی که چندان با کتاب و کتاب‌خوانی رابطه خوبی ندارند، با شخصیت دراکولا آشنا هستند. البته این آشنایی بیشتر ناشی از فیلم‌های ساخته شده درباره این موجود ترسناک است و ربط مستقیمی به متن خود کتاب استوکر ندارد. در روزهای اخیر، ترجمه جدیدی از این اثر دوران‌ساز را نشر برج منتشر کرده که برخلاف نمونه‌های قبلی برگردان نسخه کامل کتاب استوکر به زبان فارسی است.

 

اخلاق پژوهشی چیست و چرا اهمیت دارد؟

اغلب مردم اصول اخلاقی را به معنای قوانینی برای تشخیص خوب و بد می‌دانند، مواردی از قبیل قانون طلایی (همان‌طوری با دیگران رفتار کن که تمایل داری آن‌ها با تو رفتار کنند)، موازین رفتار حرفه‌ای مانند سوگندنامه‌‌‌‌‌‌ بقراط (پیش از هر کار مطمئن شو به کسی یا چیزی آسیبی نمی‌رسد)، دستورات دینی مانند ده فرمان موسی (قتل مکن...)، یا اندرزهای حکیمانه مانند گفته‌های کنفوسیوس. معمول‌ترین راه برای تعریف «اخلاقیات» این است: استانداردهای رفتاری که عمل هنجار را از نابهنجار متمایز می‌کنند. بیشتر مردم استانداردهای اخلاقی را در خانه، مدرسه، کلیسا، یا دیگر محیط‌های اجتماعی می‌آموزند. اگرچه اغلب افراد قوه‌‌‌‌‌‌ تشخیص خوب و بد را در دوران کودکی کسب می‌کنند، این مهارت در تمام طول عمر در حال تکامل است و انسان‌ها در فرآیند بلوغ، دوره‌های رشد مختلفی را از سر می‌گذرانند. استانداردهای اخلاقی آن‌چنان همه‌شمول‌اند که شاید بتوان آن‌ها را در همان قالب عقل سلیم یا درک عام تعریف کرد؛ اما از سوی دیگر، اگر اخلاقیات واقعاً چیزی فراتر از موازین ساده‌‌‌‌‌‌ عقل سلیم نیست، پس چگونه است که این میزان از بحث‌وجدل‌های اخلاقی در جامعه‌‌‌‌‌‌ ما وجود دارد؟

متاخرین ایستاده بر شانه‌های متقدمین

نگاهی به کتاب روشنفکران ایرانی و سنت

طرح پرسش از بنیان‌های معرفتی روشنفکران ایرانی در حوزه‌های مختلف فکری و نوع کنشگری آنان در عرصه فکر و عمل از زمان جنبش مشروطه تا شکل‌گیری و پیروزی انقلاب اسلامی را می‌توان در آثار متفاوتی مشاهده کرد. کتاب‌هایی که طی دو دهه اخیر منتشر شده و با استقبال از سوی جامعه کتاب‌خوان کشور روبرو شده‌اند. (روشنفکران ایران در قرن بیستم، علی قیصری؛ اسلام نواندیش در ایران، محسن آل‌غفور؛ روشنفکران ایرانی و غرب، مهرزاد بروجردی؛ تاملی در مدرنیته ایرانی، علی میر‌سپاسی)

 

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - اندیشه