میراث

علی‌گویان در میراث جهانی ایران

بیش از چهل کتیبه با نام مقدس امام اول شیعیان در مسجد جامع عتیق اصفهان وجود دارد

«غرض نقشی‌ست کز ما بازماند/ که گیتی را نمی‌بینم بقایی»؛ این یکی از محبوب‌ترین کتیبه‌های موجود در مسجدجامع عتیق اصفهان است؛ روایتی حاصل خوش‌ذوقی استاد محمد امین اصفهانی و خلق شده به تاریخ حدود 330 سال پیش! از این خطاط کتیبه معروف و زیبای دیگری هم همین‌جا در همین ایوان غربی یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های میراث جهانی بشر در ایران، وجود دارد که شعری است شامــــــل نام مقدس امام اول شیعیان، نامی که به روایت عبدالرضا کارگر در جدیدترین لایو اینستاگرامی صفحه رسمی اداره کل میراث فرهنگی اصفهان، بیش از 40 بار در کتیبه‌های مسجد جامع عتیق تکرار شده است. به مناسبت فرارسیدن ایام شهادت مولای متقیان (ع) و شب‌های قدر، در گزارش پیش رو، نگاهی داریم به تعدادی از کتیبه‌های موجود در این بنای ارزشمند، که نام «علی» را بر خود دارند.

بازماندگان سکمه‌دوزی خوانسار

از سیر تا پیاز نوعی مهارت رودوزی که در فهرست میراث ناملموس ملی ثبت شد

این بار که به خوانسار سفر کردید، یادتان باشد، یکی از صنایع دستی جذابی که می‌توانید، به عنوان سوغات بخرید، «سکمه‌دوزی» است؛ رودوزی‌های جذابی که این‌گونه پدید می‌آیند: «از بیرون کشیدن تعدادی تار یا پود یا هر دو از نقاط معین از پارچه و پر‌کردن جای آن‌ها با سوزن‌دوزی به‌طوری‌که نقش از آن پدید آید، جای بریدن نخ‌ها را با ردیف‌های فشرده و ظریف بخیه‌دوزی‌شده حفظ می‌کنند و با گل‌دوزی اضافی درجایی که نخ‌هایش بیرون کشیده شده نقش ستاره‌ای را نمایان می‌سازند.» این مهارت در فهرست میراث ناملموس ملی ایران ثبت شده و حالا در گزارش پیش رو در گفت‌و‌گو با «صدیقه یاوری» کارشناس صنایع‌دستی اداره میراث فرهنگی شهرستان خوانسار و «صدیقه شجاعی» هنرمند سکمه‌دوزی شهرستان خوانسار، اطلاعات ویژه‌ای درباره این مهارت میراث ناملموس و این محصولات صنایع دستی استان اصفهان کسب می‌کنیم.

سوگ‌نامه مسگری اصفهان

دادخواهی، سطوت، جعفر پیشه،مسائلی و زنجانی‌، هنرمندان مسگری و سفیدگری و جعفرصالحی، معاون صنایع‌دستی استان از مصائب مسگری اصفهان می‌گویند

محال است به میدان نقش‌جهان بروی و صدای چکش مسگران تو را راهی بازار مسگران میدان نکند. گویی چکش‌کاری هنرمندان مسگر نوای روح‌بخشی است که از زندگی حکایت می‌کند و تو صدای تداوم زندگی را در هر کوبه چکش می‌شنوی. یک، دو، سه، چهار و آن‌قدر چکش را بر مس می‌کوبند که مس در دستان هنرمند رام می‌شود و کمر خم می‌کند، چنان‌که تعظیمی است از سوی مخلوق به خالق خستگی‌ناپذیرش؛ اما حالا مدت‌هاست که هنرمندان مسگر، خود نیز در گیرودار بالا و پایین رفتن قیمت‌ها کمر خم کرده‌اند. در این گزارش ضمن ارائه دیدگاه‌های «مصطـفی دادخـــواهی»، «احــمد سطوت»، «علی جعفر پیشه»، و «جواد مسائلی» که ازجمله هنرمندان مسگری به‌شمار می‌روند و همچنین «مصطفی زنجانی» که در رشته سفیدگری فعالیت دارد، نظر «جعفر جعفرصالحی» معاون صنایع‌دستی اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان نیز درباره مشکلات موجود در صنف هنرمندان مسگری اصفهان عنوان شده است.

 

به یاد نویسنده کتاب «مبانی تاریخ اجتماعی ایران»
روایتی از 1100 عروسک دست‌ساز در روز جهانی صنایع‌دستی
جونقان و میراث طبیعی و تاریخی‌اش را ببینیم

از دولتخانه مبارکه نقش‌جهان چه ماند؟

چرا «محور فرهنگی، تاریخی و طبیعی اصفهان» میراث جهانی نشده است؟!

دولتخانۀ صفوی به‌عنوان یادگاری از آخرین دوره پایتختی شهر اصفهان، در زمان صفویان، یکی از عظیم‌ترین مجموعه کاخ‌هایی بود که می‌توان در پایتختی مشاهده کرد. گسترۀ یک و نیم فرسنگی این مجموعه از شرق به میـدان نقش‌جهان، از غرب به خیابان چهارباغ، از جنوب به باروهای شهر (باروی واقع در قسمت شمالی مدرسۀ چهارباغ) و از شمال به دیوار کاخ عالی‌قاپو محدود شده بود؛ محدوده‌ای بسیار واجد ارزش که نه‌تنها شـاردن (جهانگرد و ســفــرنامـه‌نویس فرانسوی) بلکه بسیاری دیگر ازسیاحان و جهانگردان نظیر کمپفر آلمانی نیز آن را ستوده‌ و زیبایی‌هایش را در کروکی‌ها و گراورهایی به تصویر کشیــده‌اند. 

هر سنتی نباید میراث ناملموس ملی شود!

«نه» به «خون بس»

مدیرکل دفتر ثبت آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی آب پاکی را روی دست طرفداران «خون‌بس» ریخت و اعلام کرد که به هیچ عنوان این رسم به نام میراث ناملموس ثبت نمی‌شود و در دستور کار شورای ملی ثبت میراث فرهنگی ناملموس هم قرار نگرفته است. این خبر در پی موجی که در دنیای مجازی علیه طرفداران این رسم قبیله‌ای راه افتاد، اعلام شده است. بر چه چیزهایی دقیقا می‌توان عنوان «میراث ناملموس» را اطلاق کرد؟ برای پاسخ به این پرسش می‌توان به کتاب «قدرت نرم میراث ناملموس، اسناد حقوقی و مالی برای حفاظت از میراث ناملموس» ترجمه آتوسا مؤمنی که از سوی «بنیاد میراث ناملموس اصفهان» حمایت شده است، مراجعه کنیم.

مصائب صائبیه اصفهان

مقبره شاعری که به منزل‌ساختن در اصفهان می‌اندیشید، چطور پیدا و ساخته شد؟

صائب تبریزی را همگان می‌شناسند؛ شاعری که در اصفهان برای همیشه آرام گرفت و مقبره‌ای هم برایش ساخته شد، اما در حمله افغان قبر او گم شد؛ چنان‌که دویست سال بعد پیدا و عمارتی بر آن بنا شد که اکنون نیز در حاشیه خیابانی به همین نام، پابرجاست. این مطلب، داستان ساخت عمارت مذکور است که اکنون خود یکی از میراث فرهنگی اصفهان محسوب می‌شود. صائب تبریزی از شعرای عصر صفوی است. او به دربار صفوی راه یافت و مدتی را نیز به سیاحت هند رفت. 

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - میراث