میراث

علی‌گویان در میراث جهانی ایران

بیش از چهل کتیبه با نام مقدس امام اول شیعیان در مسجد جامع عتیق اصفهان وجود دارد

«غرض نقشی‌ست کز ما بازماند/ که گیتی را نمی‌بینم بقایی»؛ این یکی از محبوب‌ترین کتیبه‌های موجود در مسجدجامع عتیق اصفهان است؛ روایتی حاصل خوش‌ذوقی استاد محمد امین اصفهانی و خلق شده به تاریخ حدود 330 سال پیش! از این خطاط کتیبه معروف و زیبای دیگری هم همین‌جا در همین ایوان غربی یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های میراث جهانی بشر در ایران، وجود دارد که شعری است شامــــــل نام مقدس امام اول شیعیان، نامی که به روایت عبدالرضا کارگر در جدیدترین لایو اینستاگرامی صفحه رسمی اداره کل میراث فرهنگی اصفهان، بیش از 40 بار در کتیبه‌های مسجد جامع عتیق تکرار شده است. به مناسبت فرارسیدن ایام شهادت مولای متقیان (ع) و شب‌های قدر، در گزارش پیش رو، نگاهی داریم به تعدادی از کتیبه‌های موجود در این بنای ارزشمند، که نام «علی» را بر خود دارند.

بازماندگان سکمه‌دوزی خوانسار

از سیر تا پیاز نوعی مهارت رودوزی که در فهرست میراث ناملموس ملی ثبت شد

این بار که به خوانسار سفر کردید، یادتان باشد، یکی از صنایع دستی جذابی که می‌توانید، به عنوان سوغات بخرید، «سکمه‌دوزی» است؛ رودوزی‌های جذابی که این‌گونه پدید می‌آیند: «از بیرون کشیدن تعدادی تار یا پود یا هر دو از نقاط معین از پارچه و پر‌کردن جای آن‌ها با سوزن‌دوزی به‌طوری‌که نقش از آن پدید آید، جای بریدن نخ‌ها را با ردیف‌های فشرده و ظریف بخیه‌دوزی‌شده حفظ می‌کنند و با گل‌دوزی اضافی درجایی که نخ‌هایش بیرون کشیده شده نقش ستاره‌ای را نمایان می‌سازند.» این مهارت در فهرست میراث ناملموس ملی ایران ثبت شده و حالا در گزارش پیش رو در گفت‌و‌گو با «صدیقه یاوری» کارشناس صنایع‌دستی اداره میراث فرهنگی شهرستان خوانسار و «صدیقه شجاعی» هنرمند سکمه‌دوزی شهرستان خوانسار، اطلاعات ویژه‌ای درباره این مهارت میراث ناملموس و این محصولات صنایع دستی استان اصفهان کسب می‌کنیم.

سوگ‌نامه مسگری اصفهان

دادخواهی، سطوت، جعفر پیشه،مسائلی و زنجانی‌، هنرمندان مسگری و سفیدگری و جعفرصالحی، معاون صنایع‌دستی استان از مصائب مسگری اصفهان می‌گویند

محال است به میدان نقش‌جهان بروی و صدای چکش مسگران تو را راهی بازار مسگران میدان نکند. گویی چکش‌کاری هنرمندان مسگر نوای روح‌بخشی است که از زندگی حکایت می‌کند و تو صدای تداوم زندگی را در هر کوبه چکش می‌شنوی. یک، دو، سه، چهار و آن‌قدر چکش را بر مس می‌کوبند که مس در دستان هنرمند رام می‌شود و کمر خم می‌کند، چنان‌که تعظیمی است از سوی مخلوق به خالق خستگی‌ناپذیرش؛ اما حالا مدت‌هاست که هنرمندان مسگر، خود نیز در گیرودار بالا و پایین رفتن قیمت‌ها کمر خم کرده‌اند. در این گزارش ضمن ارائه دیدگاه‌های «مصطـفی دادخـــواهی»، «احــمد سطوت»، «علی جعفر پیشه»، و «جواد مسائلی» که ازجمله هنرمندان مسگری به‌شمار می‌روند و همچنین «مصطفی زنجانی» که در رشته سفیدگری فعالیت دارد، نظر «جعفر جعفرصالحی» معاون صنایع‌دستی اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان نیز درباره مشکلات موجود در صنف هنرمندان مسگری اصفهان عنوان شده است.

 

به یاد نویسنده کتاب «مبانی تاریخ اجتماعی ایران»
روایتی از 1100 عروسک دست‌ساز در روز جهانی صنایع‌دستی
جونقان و میراث طبیعی و تاریخی‌اش را ببینیم

روزگار «فرهنگ» اصفهان

مروری بر تاریخچه و چگونگی تأسیس مدرسه فرهنگ در اصفهان

از عادات ما این است که «تاریخچه» و سابقه مؤسسات را خیلی زود بر باد می‌دهیم؛ مثلا پنجاه سال یک موسسه یا حتی یک مکان تجاری به نامی خوانده می‌شود و یک روز صبح می‌بینیم بنا به سلیقه شخصی، اسم آن عوض شده است. به این ترتیب کل سابقه گذشته ناپدید می‌شود. آموزشگاه فرهنگ نیز در اصفهان چنین شرایطی دارد؛ موسسه‌ای با قدمت زیاد در خیابان طالقانی تأسیس می‌شود، سابقه‌ای برای خود انباشته می‌کند و به یکباره هیچ کس نمی‌داند آن به کجا رفت. این است داستان آموزشگاه فرهنگ. تاریخ تأسیس سنگ بنای مدرسه فرهنگ به 1331ق بر می‌گردد؛ زمانی که انقلاب مشروطه خلائی بزرگ را در چشم و ذهن دلسوزان جامعه آشکار کرد و موانع پیشین را برداشت تا هر کس می‌تواند و از دستش بر می‌آید، قدمی در این راه بردارد و آن برپایی مدارس نوین بود:

قصه اولین مدارس اصفهان

مروری بر تاریخچه مدارس شهر به روایت روزنامه‌های عصر قاجار

مدارس اصفهان را چگونه پوشش دادند؟ آن‌ها در این رابطه چه نوشتند و چه داده‌هایی را منعکس کردند؟ ما در این مطلب با مرور روزنامه‌های عصر قاجار در اصفهان می‌خواهیم به آگاهی‌های تازه‌ای راجع‌به این مدارس از خلال قلم روزنامه‌نگاران آن روزگار دست‌یابیم.

هنرمند صلح پر کشید

چند روایت از مجید ملک‌زاده، هنرمند معرق و مشبک فلز که به تازگی بر اثر کرونا درگذشت

او را با سه کلیدواژه می‌شناسیم؛ مشبک فلز، معرق فلز و صلح. واژگانی که محور فعالیت‌های مجید ملک‌زاده در همه این سال‌ها بودند و هر جا او را می‌دیدیم و از هر که برای دیدن خانه‌موزه‌اش دعوت می‌کرد، هنر و صلح نخ تـسبـیـح گـفـت‌وگـوهــا، میزبانی‌ها و فعالیت‌هایش بودند. هنرمندی چهل‌ساله که پس از سه هفته مبارزه، به صلح با کرونا رسید و پرکشید. آخرین پیام‌هایی که از او دریافت کرده‌ام به مدتی پیش از کرونا برمی‌گردد. وقتی سعی داشت در روز جهانی صلح از برخی از آثارش رونمایی کند و مـتـونی را به قلم خود در تـوضــیـح آثارش نوشته بود.

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - میراث