میراث

علی‌گویان در میراث جهانی ایران

بیش از چهل کتیبه با نام مقدس امام اول شیعیان در مسجد جامع عتیق اصفهان وجود دارد

«غرض نقشی‌ست کز ما بازماند/ که گیتی را نمی‌بینم بقایی»؛ این یکی از محبوب‌ترین کتیبه‌های موجود در مسجدجامع عتیق اصفهان است؛ روایتی حاصل خوش‌ذوقی استاد محمد امین اصفهانی و خلق شده به تاریخ حدود 330 سال پیش! از این خطاط کتیبه معروف و زیبای دیگری هم همین‌جا در همین ایوان غربی یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های میراث جهانی بشر در ایران، وجود دارد که شعری است شامــــــل نام مقدس امام اول شیعیان، نامی که به روایت عبدالرضا کارگر در جدیدترین لایو اینستاگرامی صفحه رسمی اداره کل میراث فرهنگی اصفهان، بیش از 40 بار در کتیبه‌های مسجد جامع عتیق تکرار شده است. به مناسبت فرارسیدن ایام شهادت مولای متقیان (ع) و شب‌های قدر، در گزارش پیش رو، نگاهی داریم به تعدادی از کتیبه‌های موجود در این بنای ارزشمند، که نام «علی» را بر خود دارند.

بازماندگان سکمه‌دوزی خوانسار

از سیر تا پیاز نوعی مهارت رودوزی که در فهرست میراث ناملموس ملی ثبت شد

این بار که به خوانسار سفر کردید، یادتان باشد، یکی از صنایع دستی جذابی که می‌توانید، به عنوان سوغات بخرید، «سکمه‌دوزی» است؛ رودوزی‌های جذابی که این‌گونه پدید می‌آیند: «از بیرون کشیدن تعدادی تار یا پود یا هر دو از نقاط معین از پارچه و پر‌کردن جای آن‌ها با سوزن‌دوزی به‌طوری‌که نقش از آن پدید آید، جای بریدن نخ‌ها را با ردیف‌های فشرده و ظریف بخیه‌دوزی‌شده حفظ می‌کنند و با گل‌دوزی اضافی درجایی که نخ‌هایش بیرون کشیده شده نقش ستاره‌ای را نمایان می‌سازند.» این مهارت در فهرست میراث ناملموس ملی ایران ثبت شده و حالا در گزارش پیش رو در گفت‌و‌گو با «صدیقه یاوری» کارشناس صنایع‌دستی اداره میراث فرهنگی شهرستان خوانسار و «صدیقه شجاعی» هنرمند سکمه‌دوزی شهرستان خوانسار، اطلاعات ویژه‌ای درباره این مهارت میراث ناملموس و این محصولات صنایع دستی استان اصفهان کسب می‌کنیم.

سوگ‌نامه مسگری اصفهان

دادخواهی، سطوت، جعفر پیشه،مسائلی و زنجانی‌، هنرمندان مسگری و سفیدگری و جعفرصالحی، معاون صنایع‌دستی استان از مصائب مسگری اصفهان می‌گویند

محال است به میدان نقش‌جهان بروی و صدای چکش مسگران تو را راهی بازار مسگران میدان نکند. گویی چکش‌کاری هنرمندان مسگر نوای روح‌بخشی است که از زندگی حکایت می‌کند و تو صدای تداوم زندگی را در هر کوبه چکش می‌شنوی. یک، دو، سه، چهار و آن‌قدر چکش را بر مس می‌کوبند که مس در دستان هنرمند رام می‌شود و کمر خم می‌کند، چنان‌که تعظیمی است از سوی مخلوق به خالق خستگی‌ناپذیرش؛ اما حالا مدت‌هاست که هنرمندان مسگر، خود نیز در گیرودار بالا و پایین رفتن قیمت‌ها کمر خم کرده‌اند. در این گزارش ضمن ارائه دیدگاه‌های «مصطـفی دادخـــواهی»، «احــمد سطوت»، «علی جعفر پیشه»، و «جواد مسائلی» که ازجمله هنرمندان مسگری به‌شمار می‌روند و همچنین «مصطفی زنجانی» که در رشته سفیدگری فعالیت دارد، نظر «جعفر جعفرصالحی» معاون صنایع‌دستی اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان نیز درباره مشکلات موجود در صنف هنرمندان مسگری اصفهان عنوان شده است.

 

به یاد نویسنده کتاب «مبانی تاریخ اجتماعی ایران»
روایتی از 1100 عروسک دست‌ساز در روز جهانی صنایع‌دستی
جونقان و میراث طبیعی و تاریخی‌اش را ببینیم

خوانش اصفهان

اصفهان‌پژوهی معاصر چگونه است؟

گردشگری خصوصا گردشگری فرهنگی، بدون داشتن پشتوانه نظری و دانستن اطلاعات لازم راه به جایی نمی‌برد. دانش لازم برای گردشگری فرهنگی از دل کتاب‌ها و آثار مکتوب پیشینیان به دست می‌آید. در اینجا مروری می‌کنیم بر آنچه درباره اصفهان در دوران معاصر نوشته شده است.
اصفهان به روایت تحویلدار، جابری انصاری، جناب اصفهان در دوره قاجار چهار مورخ عــمــده داشت. شایـد نـخستین آن میرزاحسین تـحـویـلـدار بـود که «جغرافیای اصفهان»‌ نوشت. در آن کتاب علاوه بر ذکر بناها و زیبایی‌ها، از اصناف و معیشت مردم سخن گفت. پس از او محمد مهدی ارباب «نصف‌جهان فی تعریف الاصفهان» را به رشته تحریر آورد که به شکلی جامع‌تر و بهتر بناهای اصفهان و بلوکات آن را به نثر آورد. همین عنوان کتاب می‌رساند که اصفهان هنوز بر تاریخ و گنجینه‌های خود می‌بالد.

آنان که خاک را به هنر کیمیا کنند

گفت‌وگو با استاد غلامعلی داستان‌پور، هنرمند اهل حسین‌آباد جرقویه که با ۱۱ پسرش سفالگری می‌کند

استاد  «غلامعلی داستان‌پور» متولد شانــزدهــم اردیبــهــشت‌مــاه ۱۳۲۰ در حـســیــن‌آبــاد جــرقــویــه است. او از هفت‌سالگی فعالیت در رسته سفال و سرامیک‌سازی را شروع کرد. پدرش در شغل کشاورزی و سبدبافی فعالیت داشت و چهار ماه قبل از تولد غلامعلی از دنیا رفت؛ از آنجا بود که به غلامعلی گفتند تو بدقدمی! اما استاد داستان‌پور بی‌خیال سخنان بدون اندیشه اطرافیان شد و با ساختن و پرداختن به خدای خاک شهرت یافت و اکنون یازده فرزندش نیز در ساخت سفال و سرامیک مهارت دارند. بازارچه نو، پشت میدان نقش‌جهان، جایی بود که او اولین قدم‌هایش را برای کار با خاک برداشت و کم‌کم کارگاه خودش را در خیابان چمران به راه انداخت.

مرهم آبی بر بافت تاریخی

روایت‌هایی از اتفاقات اولین روزهای تأسیس شرکت آب و فاضلاب اصفهان

یکی از راه‌های آسیب به بافت و بناهای تاریخی، نفوذ آب و فاضلاب به پی و دیوار بناست. در دهه هشتاد خورشیدی این آسیب به‌شدت بناهای تاریخی اصفهان را مورد تهدید قرار داد و در این میان سازمان آب و فاضلاب هدف انتقاد و اعتراض‌های زیادی شد. این مطلب مروری دارد بر آنچه اتفاق افتاد.سازمان آب و فاضلاب اصفهان در سال 1345 یعنی زمانی که هیچ‌گونه سازمانی مشابهی در کشور وجود نداشت، تأسیس شد. این سازمان با تلاش فراوان همه شهر را کندوکاو کرد و لوله انداخت؛ آن‌هم از دو نوع مختلف. یکی لوله آب که در عمق یک متری زمین می‌نشست و یکی لوله فاضلاب که عمق و اندازه بیشتری داشت و کار انداختن آن نیز سخت‌تر بود.

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - میراث