میراث

علی‌گویان در میراث جهانی ایران

بیش از چهل کتیبه با نام مقدس امام اول شیعیان در مسجد جامع عتیق اصفهان وجود دارد

«غرض نقشی‌ست کز ما بازماند/ که گیتی را نمی‌بینم بقایی»؛ این یکی از محبوب‌ترین کتیبه‌های موجود در مسجدجامع عتیق اصفهان است؛ روایتی حاصل خوش‌ذوقی استاد محمد امین اصفهانی و خلق شده به تاریخ حدود 330 سال پیش! از این خطاط کتیبه معروف و زیبای دیگری هم همین‌جا در همین ایوان غربی یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های میراث جهانی بشر در ایران، وجود دارد که شعری است شامــــــل نام مقدس امام اول شیعیان، نامی که به روایت عبدالرضا کارگر در جدیدترین لایو اینستاگرامی صفحه رسمی اداره کل میراث فرهنگی اصفهان، بیش از 40 بار در کتیبه‌های مسجد جامع عتیق تکرار شده است. به مناسبت فرارسیدن ایام شهادت مولای متقیان (ع) و شب‌های قدر، در گزارش پیش رو، نگاهی داریم به تعدادی از کتیبه‌های موجود در این بنای ارزشمند، که نام «علی» را بر خود دارند.

بازماندگان سکمه‌دوزی خوانسار

از سیر تا پیاز نوعی مهارت رودوزی که در فهرست میراث ناملموس ملی ثبت شد

این بار که به خوانسار سفر کردید، یادتان باشد، یکی از صنایع دستی جذابی که می‌توانید، به عنوان سوغات بخرید، «سکمه‌دوزی» است؛ رودوزی‌های جذابی که این‌گونه پدید می‌آیند: «از بیرون کشیدن تعدادی تار یا پود یا هر دو از نقاط معین از پارچه و پر‌کردن جای آن‌ها با سوزن‌دوزی به‌طوری‌که نقش از آن پدید آید، جای بریدن نخ‌ها را با ردیف‌های فشرده و ظریف بخیه‌دوزی‌شده حفظ می‌کنند و با گل‌دوزی اضافی درجایی که نخ‌هایش بیرون کشیده شده نقش ستاره‌ای را نمایان می‌سازند.» این مهارت در فهرست میراث ناملموس ملی ایران ثبت شده و حالا در گزارش پیش رو در گفت‌و‌گو با «صدیقه یاوری» کارشناس صنایع‌دستی اداره میراث فرهنگی شهرستان خوانسار و «صدیقه شجاعی» هنرمند سکمه‌دوزی شهرستان خوانسار، اطلاعات ویژه‌ای درباره این مهارت میراث ناملموس و این محصولات صنایع دستی استان اصفهان کسب می‌کنیم.

سوگ‌نامه مسگری اصفهان

دادخواهی، سطوت، جعفر پیشه،مسائلی و زنجانی‌، هنرمندان مسگری و سفیدگری و جعفرصالحی، معاون صنایع‌دستی استان از مصائب مسگری اصفهان می‌گویند

محال است به میدان نقش‌جهان بروی و صدای چکش مسگران تو را راهی بازار مسگران میدان نکند. گویی چکش‌کاری هنرمندان مسگر نوای روح‌بخشی است که از زندگی حکایت می‌کند و تو صدای تداوم زندگی را در هر کوبه چکش می‌شنوی. یک، دو، سه، چهار و آن‌قدر چکش را بر مس می‌کوبند که مس در دستان هنرمند رام می‌شود و کمر خم می‌کند، چنان‌که تعظیمی است از سوی مخلوق به خالق خستگی‌ناپذیرش؛ اما حالا مدت‌هاست که هنرمندان مسگر، خود نیز در گیرودار بالا و پایین رفتن قیمت‌ها کمر خم کرده‌اند. در این گزارش ضمن ارائه دیدگاه‌های «مصطـفی دادخـــواهی»، «احــمد سطوت»، «علی جعفر پیشه»، و «جواد مسائلی» که ازجمله هنرمندان مسگری به‌شمار می‌روند و همچنین «مصطفی زنجانی» که در رشته سفیدگری فعالیت دارد، نظر «جعفر جعفرصالحی» معاون صنایع‌دستی اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان نیز درباره مشکلات موجود در صنف هنرمندان مسگری اصفهان عنوان شده است.

 

به یاد نویسنده کتاب «مبانی تاریخ اجتماعی ایران»
روایتی از 1100 عروسک دست‌ساز در روز جهانی صنایع‌دستی
جونقان و میراث طبیعی و تاریخی‌اش را ببینیم

پاسداری تاریخی از میراث ناملموس ایرانی

نوروز اصفهانی‌ها در زمان سامانیان چطور می‌گذشت؟

ایرانیان در نگاهداشت و به‌جا آوردن آیین‌ها و رسومشان سخت می‌کوشند؛ این گزاره را امام شوشتری با اشاره به بزرگداشت نوروز در اصفهان، نوشته است. نوروز در اصفهان زمان سامانیان چطور برگزار می‌شد؟ برای یافتن پاسخ این پرسش و پرسش‌هایی ازاین‌دست گزارش پیش رو را بخوانید.

از سربازخانه تا قلب گردشگری اصفهان

روند تغییر میدان نقش‌جهان در دوره پهلوی اول

امروزه اصفهان به عنوان یکی از مقاصد اصلی گردشگری ایران و حتی جهان شناخته می‌شود و آثار باشکوه آن چشم هر بیننده‌ای را خیره می‌کند. اما برای اینکه این آثار به شکل فعلی درآید و روی عموم باز باشد، مسیری طولانی طی شده است. مهم‌ترین آثار باقی‌مانده که بیشتر به عصر سلجوقی و صفوی مربوط است، ابتدا توانستند از گزند ناآرامی‌های پس از سقوط صفویه مصون بمانند. سپس بخت این را پیدا کردند که از تخریب و نابودی عمدی به دست ظل‌السلطان نجات یابند. همچنین از دعواها بر سر مالکیت نیز رها شده و به تدریج مسیر بازسازی را طی کردند تا آنکه سرانجام توانستند بخشی از شکوه گذشته خود را بازیافته و به یکی از مقاصد مهم گردشگری تبدیل شوند. 

توئی که نمی شناسمت!

موزه هنرهای تزئینی ایران، پل خواجو و مسجد جامع عتیق رازهایی نهفته در خود دارند

اینکه پایه‌های سنگی و اصلی پل خواجو نه متعلق به دوره ساسانی که یادگاری از دوران هخامنشیان در حدود 2500 سال پیش است، اینکه گنجینه به‌غایت ارزشمندی از آثار هنری دوره صفوی و قاجاری جایی در قلب اصفهان نگهداری می‌شود که مردم این شهر کمتر از ارزش آن باخبرند، اینکه برج خورشید در عمارت موزه هنرهای تزئینی اصفهان یکی از اصلی ترین دیدبان‌های شهر در عصر صفویه بوده است، اینکه مسجد جامع بزرگ این شهر یادگارهایی از دوره‌های متعدد تاریخی را در خود دارد و می‌توان نام پادشاهان عصر صفوی از صدر تا پایان را در آن یافت و... همه و همه دانسته‌های ارزشمندی درباره نصف جهان است و هدیه‌ای از سوی ما به شما در گفت‌وگو با افراد متعددی که به واسطه تخصص و شغلشان ارتباط مستقیمی‌با بناهای تاریخی اصفهان دارند.

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - میراث