در رثای «مهاجر سرزمین آفتاب»

نگاهی به زندگی «کونیکو یامامورا» تنها مادر شهید ژاپنی که این روزها در بستر بیماری است

یازدهمین دوره پویش کتاب‌خوانی «کتاب و زندگی» با محوریت کتاب «مهاجر سرزمین آفتاب» این روزها درحالی به راه افتاده که شخصیت محوری این کتاب خانم «کونیکو یامامورا»، تنها مادر شهید ژاپنی در بستر بیماری است و این خبر علاقه‌مندان به حوزه دفاع مقدس و کسانی که این بانو را می‌شناختند، متأثر کرده است. 

یکشنبه ۲۹ خرداد ۱۴۰۱
 آخرین خبرها از وضعیت سلامتی کونیکو یامامورا حکایت از بیماری پیش‌رونده‌ای دارد؛ به همین دلیل بسیاری از افرادی که او را می‌شناسند، برایش دست به دعا برداشته‌اند.  آنچه در ادامه می‌خوانید، گوشه‌هایی از زندگی او از زبان خودش و نویسندگان کتاب «مهاجر سرزمین آفتاب» است که در ادامه از نظر می‌گذرانید.
سبا بابایی: آشنایی با انقلاب زندگی‌ام را انقلابی کرد
سبا بابایی در مراسم رونمایی از کتاب «مهاجر سرزمین آفتاب» در تیرماه 1399 خود را این‌گونه معرفی کرد: کونیکو یامامورا هستم، اهل ژاپن؛ البته نیم‌قرن پیش به ایران آمدم و مسلمان شدم. در ایران زندگی می‌کنم و حالا یک ایرانی هستم. خوشحالم با اسلام آشنا شدم. اگر همان‌طور که در ژاپن زندگی می‌کردم، بازهم به زندگی ادامه می‌دادم چیزی درباره اسلام و خدا نمی‌دانستم؛ اما شکر می‌کنم که آقای بابایی من را با اسلام آشنا کرد. هرچه بیشتر آشنا می‌شوم، از گذشته زندگی خودم تعجب می‌کنم. او با بیان اینکه همواره این پرسش مطرح است که چرا انسان به این دنیا آمده است و پاسخ آن زمانی مشخص شد که با اسلام آشنا شدم، اظهار کرد: تمام این مسائل را وقتی به ایران آمدم، فهمیدم. در این دنیا زندگی می‌کنیم؛ اما به آخرت امیدوار و معتقد هستیم. او گفت: پس‌ازاینکه به ایران آمدم (پیش از انقلاب) کم‌کم محیط زندگی من رنگ‌وبوی انقلابی ‌گرفت؛ چراکه همه انقلابی و پیرو امام بودند.
مقاومت خانواده کونیکو یامامورا برای نیامدن به ایران
کونیکو یامامورا (سبا بابایی) دو دهه ابتدایی زندگی خود را در ژاپن می‌گذراند؛ تا اینکه با یک تاجر ایرانی مسلمان به نام «اسدالله بابایی» آشنا می‌شود. در بخشی از کتاب «مهاجر سرزمین آفتاب» درباره انتخاب یک همسر ایرانی توسط کونیکو یامامورا و مقاومت خانواده‌اش این‌طور آمده است: «همین‌که پا به اتاق گذاشتم، برادرم، هیداکی، با توپ پر به سراغم آمد و درحالی‌که پدر و مادرم می‌شنیدند، سرم داد زد و با صدای بلند گفت: "تو هیچ می‌فهمی زندگی با یک مسلمان چه سختی‌هایی دارد؟! آن‌ها هر گوشتی نمی‌خورند! شراب نمی‌خورند! اصلا تو می‌دانی ایران کجای دنیاست که می‌خواهی خاک آباو‌اجدادی‌ات را به خاطرش ترک کنی!؟"... بغض کردم و رفتم توی اتاقم؛ همان‌جا که اتسوکو نشسته بود و با غیظ و غضب نگاهم می‌کرد. ناامیدی و دل‌تنگی بر سرم آوار شد... .»
با وجود این مقاومت‌ها کونیکو یامامورا با اسدالله بابایی ازدواج کرد. آن‌ها بعد از ازدواج به ایران مهاجرت می‌کنند و این زن ژاپنی ضمن اسلام‌آوردن، همراه فعالیت‌های انقلابی شوهرش می‌شود. یکی از ثمره‌های این ازدواج تولد فرزندی با نام «محمد» بود که او هم سابقه فعالیت‌های انقلابی داشت و در زمان شروع جنگ تحمیلی در 19سالگی در عملیات والفجریک در منطقه یک به شهادت رسید.
نحوه آشنایی سبا بابایی با نویسنده کتاب خاطراتش
همان‌طور که در ابتدای این گزارش اشاره شد، ماجرای زندگی کونیکو یامامور هم‌اکنون در قالب کتابی با عنوان «مهاجر سرزمین آفتاب» منتشرشده که حاصل کار انتشارات سوره مهر است؛ اثری مبتنی بر خاطره‌نگاری و مصاحبه با زن شخصیت محوری کتاب که تا زمان آغاز نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران امسال، با شمارگان 1250 نسخه به چاپ دهم رسیده بود. این کتاب را حمید حسام و مسعود امیرخانی به شکل مشترک در 248 صفحه آماده کرده‌اند. در مقدمه کتاب، داستان آشنایی نویسندگان کتاب با سبا بابایی نقل ‌شده است؛ ماجرا به سفر مشترک یک‌سری از جانبازان شیمیایی همراه با حمید حسام و کونیکو یامامورا به منطقه هیروشیمای ژاپن در سالگرد بمباران اتمی این منطقه بازمی‌گردد. حمید حسام، از نویسندگان نام‌آشنای کتاب‌های دفاع مقدس، وقتی ماجرای زندگی این مادر شهید را می‌شنود، برای نگارش این کتاب اعلام آمادگی کرده و موافقت این بانو را هم جلب می‌کند.
بیان تاریخ معاصر ایران در کتاب از زبان یک غیرایرانی
کونیکو یامامورا هم‌اکنون بیش از 82 سال دارد. او تا قبل از ازدواج، در ژاپن و طبق آداب‌ورسوم و دین و آیین آنجا زندگی می‌کرد و پس از ازدواج با آقای اسدالله بابایی، زندگی‌اش با تغییر و تحولات زیادی روبه‌رو می‌شود. نویسندگان کتاب «مهاجر سرزمین آفتاب» در این اثر، خاطره‌های زندگی این زن خاص را به رشته تحریر درآورده‌اند، خاطره‌هایی از زمان کودکی او و اتفاق‌هایی که برایش در شهر و کشورش روی داده است تا نحوه ازدواج و مسلمان‌شدنش، ورودش به ایران و نقش و فعالیت‌های او و همسرش در اتفاق‌های سیاسی و تاریخی آن دوره‌های حساس. در این کتاب، همگام با روزهای زندگی این زن ژاپنی و آشنایی با اعتقاداتش، به‌طور فشرده و جذاب، تاریخ کشورمان از منظر فردی غیرایرانی نیز بیان می‌شود. حمید حسام، یکی از نویسندگان کتاب «مهاجر سرزمین آفتاب»، در مهرماه 1398 درباره این کتاب و زندگی سبا بابایی و همسر ایرانی او به ایبنا گفت: این خانم در سال‌های قبل از انقلاب با یک ایرانی ازدواج و مسلمان می‌شود و از ژاپن به ایران مهاجرت می‌کند. همسر این خانم شخصی بسیار مؤمن بود. محمد حاصل ازدواج آن‌ها و از شهدای عملیات والفجر مقدماتی است. بخشی از حوادث کتاب به زندگی این زوج انقلابی برمی‌گردد که چطور در فعالیت‌ها همراه هم بودند. برای نگارش، تحقیق و مصاحبه با این خانم انجام شد. نویسنده کتاب‌‌های «راز نگین سرخ» و «مهاجر سرزمین آفتاب» درباره شهید محمد بابایی همچنین اظهار کرد: محمد، جوان نوزده‌ساله‌ای است که هم در دوران قبل از پیروزی انقلاب اسلامی فعالیت‌های زیادی داشته و هم در زمان جنگ تحمیلی با وجود سن کم، راهی جبهه‌ها شده تا از اسلام و ایران دفاع کند و درنهایت هم در عملیات والفجریک در منطقه فکه به شهادت رسید. 
«مهاجر سرزمین آفتاب» دو ساحت اصلی دارد
این کتاب در تیرماه سال گذشته در مجتمع فرهنگی سرچشمه تهران با حضور شخصیت‌های مختلفی مانند حجت‌الاسلام قمی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی و محسن مؤمنی شریف، رئیس حوزه هنری و نویسنده و راوی کتاب و خانم بابایی رونمایی شد. حسام در آن مراسم در توضیحاتی درباره این کتاب گفت: این کتاب شامل مجموعه‌اتفاق‌ها و ماجراهای شگفت‌انگیز 80 سال زندگی ایشان است که 20 سال آن در ژاپن و 60 سال نیز در ایران بوده است؛ البته تمامی ماجرا را نمی‌توان در 245 صفحه کتاب نوشت. او ادامه داد: ‌وقتی به ساحت هجرت از شرق آسیا به ایران ناشناخته آن روز می‌نگریم، جذابیت‌های این اثر دوچندان می‌شود؛ آن‌هم برای فردی که علاقه‌مند به هجرت است؛ بنابراین این کتاب دو ساحت دارد؛ نخستین ساحت، هجرت از شینتو به آیین اسلام و شیعه و دیگری، مهاجرت از ژاپن به ایران است.
حلقه ارتباطی کتاب به تشخیص نویسنده اثر
به گفته این نویسنده، این قصه یک حلقه ارتباط دارد و آن اسدالله بابایی است که 60 سال پیش در یکی از شهرهای ژاپن به تجارت می‌پرداخته و کار او مقدمه آشنایی و یک زندگی پرفرازونشیب می‌شود. حسام در پایان سخنان خود با بیان اینکه در شناسنامه هیچ‌کس جز خانم یامامورا نام مادر شهید ژاپنی نوشته‌نشده و هیچ‌کسی کارت بسیج مستضعفین را با تاریخ تولد ژاپنی در اختیار ندارد، اظهار کرد: حتی سنگ مزار این شهید متفاوت است. تمام این‌ها از آن خانم بابایی است. همین چند مصداق کافی است بدانید در این اثر با موضوع منحصربه‌فردی مواجه هستیم که تحقیق و تألیف آن حدود یک سال و نیم تا دو سال زمان برد.
«مهاجر سرزمین آفتاب» سوژه‌ای بکر دارد
مسعود امیرخانی، یکی دیگر از نویسندگان کتاب «مهاجر سرزمین آفتاب» هم که معتقد است زندگی کونیکو یامامورا به دلیل ویژگی‌های خاص آن، سوژه‌ای بکر محسوب می‌شود، اواسط پاییز سال گذشته در مصاحبه با ایبنا، درباره سیر نگارش این اثر گفت: ‌دشواری خاصی در مسیر نگارش اثر وجود نداشت. ایشان [کونیکو یامامورا] به زبان فارسی مسلط هستند و تقریبا خاطره‌ها را هم به‌خوبی به خاطر داشتند. البته دوری فرزند ارشدشان از ایران، می‌توانست كار را با مشكل مواجه كند كه او هم با بزرگواری سه روز میزبان حمید حسام بود و به تكمیل خاطره‌های مادر كمک زیادی كرد. به گمان من اگر همسر خانم بابایی در قید حیات بود، این كتاب رنگ و بوی دیگری می‌گرفت.
مصاحبه‌های تکمیلی کتاب برای معرفی شخصیت همسر سبا بابایی
او درباره تکمیل ویژگی‌های شخصیتی همسر خانم بابایی هم گفت: البته ما با حضور در مسجد محله زندگی ایشان، گفت‌وگوهای خوبی با ریش‌سفیدان گرفتیم و به‌نظرم توانستیم تا حد زیادی حق مطلب را درباره مرحوم اسدالله بابایی نیز به‌جا بیاوریم. همان‌طور كه حتما خوانده‌اید، ایشان یک بازرگان ایرانی بود. در عین اینكه از مكنت مالی خوبی برخوردار بود‌، اما درنهایت سادگی می‌زیست و در دستگیری از درماندگان و كمک به محرومان و حتی زندانیان سیاسی پیش از انقلاب بسیار سخاوتمند عمل می‌كرد؛ ضمن آنكه با برخی بزرگان انقلاب هم حشرونشر داشت.
ترجمه کتاب به هفت زبان زنده دنیا، علاوه بر فارسی
امیرخانی معتقد است متن کتاب «مهاجر سرزمین آفتاب» برای مخاطب فارسی‌زبان مناسب است. او درباره‌ چنین ویژگی گفت: در چینش محتوای مطالب تلاش شد متنی روان و خواندنی در اختیار مخاطب فارسی قرار گیرد. امیرخانی افزود: كتاب بنابر اطلاع ما به زبان‌های تركی استانبولی، آذری لاتین، پشتون افغانی و روسی ترجمه و در آن كشورها منتشر شده است. ترجمه عربی لبنانی آن نیز به اتمام رسیده و قرار است به‌زودی در لبنان منتشر ‌شود. ترجمه ژاپنی و انگلیسی نیز تمام‌شده و قرارداد انتشار آن‌ در كشور ژاپن از سوی رایزن فرهنگی ایران منعقد شده است. ترجمه به زبان‌های اردو و عربی نیز در حال انجام است. ازآنجایی‌که کونیکو یامامورا اصالت ژاپنی دارد، شاید بتوان گفت ترجمه ژاپنی آن از اهمیت بیشتری برخوردار است. در این خصوص بنابر گزارش روابط‌عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، قرارداد ترجمه کتاب «مهاجر سرزمین آفتاب»  اوایل مهر سال گذشته از سوی رایزنی فرهنگی ایران در ژاپن با مشارکت انتشارات پائو در این کشور پیگیری و منعقد شد.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

دیدگاه‌ها

همین که پا به اتاق گذاشتم،

اذر
همین که پا به اتاق گذاشتم، برادرم، هیداکی، با توپ پُر به سراغم آمد و، در حالی که پدر و مادرم می‌‌شنیدند، سرم داد زد و با صدای بلند گفت: «تو هیچ می‌‌فهمی زندگی با یک مسلمان چه سختی‌‌هایی دارد؟! آن‌‌ها هر گوشتی نمی‌‌خورند! شراب نمی‌‌خورند! اصلاً تو می‌‌دانی ایران کجای دنیاست که می‌‌خواهی خاک آبا و اجدادیت را به خاطرش ترک کنی؟!»... بغض کردم و رفتم توی اتاقم؛ همان‌‌جا که اتسوکو نشسته بود و با غیظ و غضب نگاهم می‌‌کرد. ناامیدی و دلتنگی بر سرم آوار شد... همین تیکه داخل سیبوک رو که خوندم برام کافی بود تا کتاب رو خریداری کنم

افزودن دیدگاه جدید

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.