تقویت مرام مردم‌سپاری در مدیریت شهری

مدیریت شهری به‌دنبال تسهیلگری در برنامه‌های فرهنگی است
22 تا 27 مرداد به‌عنوان هفته تشکل‌ها و مشارکت‌های اجتماعی نام‌گذاری شده است؛ به همین منظور روز گذشته مسعود مهدویان‌فر، مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری و مجتبی شاهمرادی، معاون شهردار و رئیس سازمان فرهنگی اجتماعی ورزشی شهرداری اصفهان به سالن کنفرانس کتابخانه مرکزی آمدند تا در یک نشست خبری به پرسش‌های خبرنگاران در این حوزه‌ها پاسخ دهند. توانمندسازی تشکل‌های مردمی، درصدد بودن برای توسعه کمی و کیفی متوازن تشکل‌ها، کاهش زمان صدور مجوز فعالیت تشکل‌های مردمی و توانمندسازی تشکل‌ها در حوزه فرهنگی و اجتماعی از عناوین مهم این نشست بود که این دو مدیر جوان روایت کردند.
 
یکشنبه ۲۳ مرداد ۱۴۰۱
ابتدای صحبت‌های مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اصفهان با سیاست‌گذاری واحد برای تشکل‌های مردم‌نهاد قوت گرفت: «سیاست‌گذاری واحدی برای فعالیت سمن‌ها در شورای حمایت و توسعه تشکل‌های مردم‌نهاد باوجود تنوع و تکثر فعالیت‌ها دنبال می‌شود.» مسعود مهدویان‌فر به این نکته اذعان داشت که فعالیت مجموعه‌های مردم‌نهاد و خیریه‌ای یکی از افتخارهای استان است که در کشور جایگاه بی‌نظیری دارد: «در استان اصفهان ۱۸۰۰ سمن فعالیت می‌کند که از این تعداد ۷۵۰ سمن در قالب خیریه و مابقی تشکل‌محور هستند و در سایر بخش‌ها فعالیت‌ می‌کنند. علاوه بر ظرفیت سمن‌ها و خیریه‌ها در استان سه‌هزار کانون فرهنگی‌هنری و بالغ‌بر پنج‌هزار تشکل دینی‌مذهبی در استان فعال هستند که عدد چشمگیری است؛ همچنین سه‌هزار پایگاه بسیج، دوهزار و 500 گروه جهادی و 500 مرکز نیکوکاری در استان فعال هستند.»
 استانداری در دوره جدید به‌دنبال توسعه کمی و کیفی متوازن است
او معتقد است استانداری در دوره جدید به دنبال توسعه کمی و کیفی متوازن است: «به لحاظ کمی، کیفی، ارتقا و توانمندسازی تشکل‌ها گام‌های خوبی برداشته‌شده که از اهمیت خاصی برخوردار است.» صحبت‌های دیگر مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اصفهان حول موضوع صدور مجوزها چرخید: «سبک زندگی ایرانی‌اسلامی، آسیب‌های اجتماعی، خانواده، سواد رسانه‌ای، فضای مجازی، اشتغال، دانش‌بنیان، کارآفرینی و اوقات فراغت کودکان و نوجوانان موضوع‌هایی است که در صدور مجوز به تشکل‌ها باید بیشتر مدنظر قرار گیرد. در دوران گذشته فعالیت ۳۰درصد تشکل‌های مردم‌نهاد در استان که دارای مجوز هستند، راکد و نیمه فعال شده بود که فراخوانی برای فعالیت مجدد آن‌ها داده شد.» مهدویان‌فر در ادامه فعالیت ۲۷۰ سمن در حوزه جوانان در استان را چشمگیر دانست: «بیش از هزار سمن از ۱۸۰۰ مجموعه مردمی فعال در استان اصفهان دارای مجوز از فرمانداری هستند. شهرستان اصفهان با ۲۰۰ سازمان مردم‌نهاد در رأس فراوانی فعالیت تشکل‌ها قرار دارد و کاشان و نجف‌آباد به ترتیب با داشتن ۱۳۲ و ۱۰۸ تشکل مردم‌نهاد رتبه دوم و سوم را به خود اختصاص داده‌اند.»
کاهش زمان صدور مجوز فعالیت تشکل‌های مردمی
به گفته مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری، زمان صدور مجوز فعالیت تشکل‌ها در دولت ۵۰درصد کاهش یافته است: «در گذشته فرایند صدور مجوز پنج ماه‌ونیم طول می‌کشید که در دولت جدید این زمان به دو ماه‌ونیم کاهش یافته است. فراخوانی برای دستگاه‌های مختلف ارائه شده است تا ظرفیت راکد مکانی و برنامه‌ای خود را اعلام کنند.» مهدویان‌فر معتقد است در حمایت از طرح‌ها، اولویت با موضوع‌های جوانان، خانواده و آسیب‌های اجتماعی است: «بیش از ۱۶۰ میلیارد ریال بودجه مشارکتی به همت دستگاه‌ها ازجمله شهرداری اصفهان برای حمایت و مشارکت از طرح‌های تشکل‌های مردم‌نهاد اختصاص داده‌ شده است.» صحبت درباره قانون جامع تشکل‌های اجتماعی از دیگر مطالبی بود که او به آن اشاره کرد: «طی 12 سال گذشته میان وزارت کشور و مجلس شورای اسلامی در رفت‌وبرگشت است. در حال حاضر پیش‌نویس این قانون نهایی شده است و به‌زودی اولین قانون مصوب مجلس شورای اسلامی را برای سامان‌دهی تشکل‌های مردم‌نهاد خواهیم داشت. در پیش‌نویس قانون صدور مجوز برای تشکل‌ها که اکنون به‌وسیله مراجع متعدد انجام می‌شود، به وزارت کشور واگذار شده است. در برخی موضوع‌ها مانند درمان در فعالیت تشکل‌ها به مرز اشباع رسیده‌ایم؛ اما در حوزه کودکان کار و آسیب‌های نوپدید تعداد تشکل‌های فعال دارای مجوز با نیاز تطابق ندارد.» کار شبکه‌ای، یکی از ظرفیت‌هایی است که در آیین‌نامه تشکل‌ها به آن توجه شده است. مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اصفهان در این خصوص گفت: «درواقع اگر سازمان‌های مردم‌نهاد به‌صورت شبکه‌ای فعالیت خود را ثبت کنند، شاهد انسجام بیشتری خواهیم بود. مقررشده است سامانه تشکل‌های جامع مردم‌نهاد در کشور تشکیل شود؛ اما تا زمان راه‌اندازی این سامانه، با توجه به خلائی که وجود دارد، انجام این کار را در استان آغاز کردیم و هم‌اکنون بانک اطلاعاتی در دست تهیه است.» اما موضوع محرومیت‌زدایی و بازآفرینی شهری هم مبحثی بود که مهدویان‌‌فر درباره آن صحبت کرد: «طبق آمار موجود ۴۵۰ هزار نفر در استان در مناطق حاشیه‌ای زندگی می‌کنند و بر اساس قرارداد و تفاهم‌نامه محرومیت‌زدایی، توانمندسازی و بازآفرینی شهری، هماهنگی لازم برای فعالیت سازمان‌های مردم‌نهاد در مناطق حاشیه‌ای بین کنشگران، فعالان و گروه‌های جهادی شکل گرفته است.» او در پاسخ به پرسش اصفهان‌زیبا مبنی بر انحلال جمعیت امام‌علی(ع) و چگونگی رسیدگی به تخلف‌های سمن‌ها تصریح کرد: «تخلف‌های سازمان‌های مردم‌نهاد در اصفهان نادر است. کمیته‌ای برای رسیدگی به تخلف‌ها وجود دارد که مباحثی درباره موضوع‌های مالی بوده است و لغو مجوز در مرحله آخر انجام می‌شود. مجموعه‌هایی که خارج از چهارچوب و قوانین رفتار می‌کنند، لغو مجوز می‌شوند. در استان اصفهان تاکنون مجموعه متخلفی که لغو مجوز شود، وجود نداشته است.»
 شهر را نمی‌توان بدون همراهی مردم اداره کرد
در ادامه این نشست، معاون شهردار و رئیس سازمان فرهنگی اجتماعی ورزشی شهرداری اصفهان گفت: «شهرداری تلاش کرده است شبکه‌ای از فعالان و تشکل‌های مردمی را ایجاد کند تا به شعار "شهر زندگی" نزدیک شویم. شهر را نمی‌توان بدون همراهی مردم اداره کرد و تا احساس مسئولیت به شهر در مردم ایجاد نشود، قدم‌های بعدی را نمی‌توان برداشت. زمانی اصفهان وضعیت مطلوب به‌عنوان شهر زندگی را خواهد داشت که مردم در خصوص هر آنچه در شهر رخ می‌دهد، احساس مسئولیت داشته باشند. امیدواریم روزی برسد که هر شهروند در سه یا چهار تشکل مردمی فعالیت کند.» مجتبی شاهمرادی در ادامه سخنانش درباره مردم‌سپاری و تفاوت آن با پیمانکارسپاری هم صحبت کرد: «شهرداری اصفهان با مشارکت 600 تشکل مردمی در چهار برنامه نوروز، ماه مبارک رمضان، دهه کرامت و عید غدیر سه‌میلیارد تومان هزینه کرده است که نتیجه آن برگزاری دو هزار برنامه و رویداد بود. "مردم‌سپاری" در دوره جدید مدیریت شهری اولویت در حوزه فرهنگی و اجتماعی است و این مفهوم را نباید با پیمانکارسپاری یکی بدانیم. مفهوم مردم‌سپاری تعامل، مشارکت و تسهیلگری برای مردم به‌منظور اداره امور خودشان است.» او معتقد است: «سمن‌ها و تشکل‌های مردمی بهتر از مجموعه‌های دولتی نیازهای شهر و محله را تشخیص ‌می‌دهند و ایده برای حل آن نیز دارند. در همین راستا درصددیم در هفت محور مردم‌سپاری داشته باشیم و مردم را در انجام اقدامات دخیل کنیم که مهم‌ترین آن، فراخوان مشارکتی برای مجموعه‌های مردمی است. در این زمینه نیز بانک اطلاعاتی خوبی از این مجموعه‌ها، توانایی و سوابق مشارکت آن‌ها به دست آمد.» معاون شهردار اصفهان در تشریح فراخوان‌ها به موضوع، زمان و مکان‌محوری آن‌ها اشاره کرد: «فراخوان‌ها با توجه به تناسب و نیاز شهر ارائه می‌شود. در گام نخست، تلاش شد در حوزه‌های خاص و ویژه همچون رویدادهای ملی و مذهبی به سمت مردم‌سپاری حرکت کنیم تا شهرداری تنها متولی اجرا نباشد. تجلی این نگاه را در جشن‌های عید غدیر و دهه ولایت مشاهده کردیم. در عید غدیر بیش از ۳۵۰ مجموعه مردمی اعم از هیئت‌های مذهبی، پایگاه‌های بسیج، سمن‌ها، خیریه‌ها و... مشارکت کرده‌اند و نقش مدیریت شهری در این برنامه‌ها تسهیلگری بوده است.»
لزوم حمایت از تشکل‌ها
شاهمرادی معتقد است باید از تشکل‌ها حمایت کرد: «باید از تشکل‌ها ولو آنکه بتوانند در حوزه فرهنگی اجتماعی یک شمع روشن کنند، حمایت کنیم و فعالیت آن‌ها را بهبود ببخشیم. دراین‌باره درصددیم به فراخور موقعیت جغرافیایی تشکل‌ها، پیوند خوبی با آن‌ها برقرار کنیم تا آن‌ها از پشتیبانی مدیران مناطق بهره‌مند شوند و شبکه‌های فرهنگی اجتماعی همگام با این روند کاشف مشکلات مردم باشند. حمایت‌های مدیریت شهر از تشکل‌ها بر اساس درخواست آن‌ها نیز انجام می‌شود. طی یک سال گذشته تشکل‌های بسیاری درخواست داشتند شهرداری در اجرای برنامه‌ها یاریگر آن‌ها باشد. در این مدت بیش از شش‌میلیارد تومان از مجموعه‌های مردمی در حوزه‌های مختلف حمایت شده است؛ البته اگر در اصلاح بودجه این مهم افزایش یابد، امسال بیش از ۳۰ میلیارد تومان مشارکت نقدی با مجموعه‌های مردمی خواهیم داشت.» اعلام فراخوان مسئله محور در دستور کار شهرداری است. این موضوع دیگری است که شاهمرادی درباره آن صحبت کرد: «اصفهان همچون دیگر کلان‌شهرها با مسائل و آسیب‌های اجتماعی روبه‌روست. در این زمینه به‌زودی اولین فراخوان مسئله‌محور منتشر می‌شود. بر این اساس موضوعی اجتماعی روی میز گذاشته می‌شود تا تشکل‌ها برای رفع آن راه‌حل ارائه کنند.»
 واگذاری اداره فرهنگ‌سراها و زیرساخت‌های شهر به مردم
او گفت: «در نگاه مردم‌سپاری اداره فرهنگ‌سرا و زیرساخت‌های شهر به مردم واگذار می‌شود. در این راستا هم‌اکنون ۱۱۰ مجموعه مدیریت شهر در اختیار مردم قرار دارد. اواخر سال گذشته فراخوانی برای ۳۰ مجموعه، کتابخانه، سالن مطالعه و فرهنگ‌سرا منتشر شد که بیش از ۲۰۰ مجموعه و اشخاص توانمند در این فراخوان شرکت کردند و در فرایند قانونی اداره این مجموعه‌ها واگذار شد.» شاهمرادی با بیان اینکه معاونت‌های فرهنگی در مناطق مختلف شهری مکلف شده‌اند فرایندها و برنامه‌ها را به‌صورت مشارکتی با مجموعه‌های فرهنگی پیش ببرند، تصریح کرد: «برخی از تشکل‌ها و فعالان اجتماعی مجوز لازم برای فعالیت را  ندارند و طبق مصوبه شورای شهر، شهرداری امکان حمایت از این تشکل‌ها را ندارد؛ ازاین‌رو با توجه به اینکه روند اخذ مجوزها تسهیل شده است، این افراد می‌توانند با ثبت تشکل شناسنامه‌دار از حمایت‌ها و کمک‌های شهرداری بهره‌مند شوند.» او در ادامه اشاره‌ای هم داشت به طرح کارت منزلت: «در این دوره مدیریت شهر ،تشکل‌ها را بر اساس مخاطب‌های آن‌ها یاری می‌کنیم؛ به‌طورمثال، حمایت از تشکل‌هایی که در حوزه گروه‌های آسیب‌پذیر فعالیت می‌کنند، در دستورکار قرار گرفت. بر این اساس چندی پیش کارت منزلت با مصوبه شورای اسلامی شهر و به درخواست مجموعه‌های مردم‌نهاد ارتقا یافت. در کارت منزلت ارتقایافته هفت گروه زنان سرپرست خانوار، معلولان، بیماران خاص، بازنشستگان بالای ۶۰ سال، سالمندان بالای ۶۵ سال، جانبازان بالای ۲۵درصد و مادران دارای سه فرزند برای دریافت خدمت تعریف و مشمول دریافت کارت منزلت شدند.» او معتقد است: «تلاش‌های مدیریت شهر معطوف به توانمندسازی تشکل‌ها در حوزه فرهنگی و اجتماعی است؛ زیرا در برخی حوزه‌ها یا ورودی نداشتند یا حضور جدی برای توانمندشدن آن‌ها وجود نداشت؛ بنابراین مدیریت شهر این نقش را در زمینه توانمندسازی ایفا می‌کند. بر اساس قانون یارانه‌ای که شهرداری به حوزه‌های مختلف ارائه می‌کند باید هدفمند و بر اساس عدالت توزیع شود.» صحبت‌های دیگر شاهمرادی معطوف شد به تشکل‌هایی که در حوزه کودکان کار فعال هستند: «مدیریت شهر با توجه به مسئولیت اجتماعی که بر عهده دارد، در حد توان به آن‌ها کمک می‌کند. حمایت‌های مدیریت شهر به تشکل‌های مردمی خیریه‌ای نیست؛ بلکه به انجام و تحقق سازوکارهای فرهنگی و اجتماعی در قالب این تشکل‌ها کمک می‌کند. مدیریت شهری در فعالیت‌های مشارکتی دارای برنامه مشخص است و علاوه بر نظارت دقیق، بازدید میدانی نیز دارد تا نقش تسهیلگری خود را در ارائه کمک به تشکل‌ها به‌خوبی ایفا کند.» معاون شهردار اصفهان با بیان اینکه همه تشکل‌ها در معاونت فرهنگی دارای سابقه دقیق هستند و مشخص است که طی ۱۵ سال گذشته چه مقدار حمایت شده‌اند، تصریح کرد: «گزارش‌ دقیقی شامل خوداظهاری تشکل‌ها و ارزیابی‌های شهرداری از این تشکل‌ها آماده و درجه‌بندی‌ها انجام شده است. بر این اساس حمایت‌های شهرداری تخصیص می‌یابد. همه حمایت‌ها از تشکل‌های مردمی بعد از پرداخت در سامانه شفافیت اعلام می‌شود و شهروندان می‌توانند جزئیات آن را مشاهده کنند. طبق قانون هیچ کمکی به دستگاه‌های اجرایی و حاکمیتی نداریم و فقط به مجموعه‌های مردمی بر اساس طرح، برنامه و فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی کمک‌ها اختصاص می‌یابد. ارزیابی‌ها نشان می‌دهد بعضی از تشکل‌های مردمی فعالیتشان به دلیل شیوع کرونا کم شده است یا از چرخه فعالیت مردمی خارج ‌شده‌اند. در این راستا، شهرداری کمک کرد تا دوباره فعال شوند.» اما موضوع عدالت منطقه‌ای که تأکید ویژه شهرداری در محله‌های مختلف است، از مباحثی بود که شاهمرادی هم به آن اشاره کرد: «در ایام غدیر ۳۵۰ مجموعه مردمی جشن‌های مختلفی را در محله‌ها برگزار کردند. شهرداری با بیش از یک میلیارد تومان از این مجموعه‌ها حمایت کرد؛ اما این مجموعه‌ها چند برابر رقم حمایتی شهرداری هزینه کردند تا برنامه فرهنگی اجتماعی در عید غدیر در شهر اجرا شود. طبق برنامه‌ریزی شهرداری قرار است درزمینه محله‌محوری هرسال دو محله کم‌برخوردار مناطق انتخاب و در جهت ارتقای کیفیت این محله‌ها فعالیت کند. بر این اساس، در کنار خدمات عمرانی و شهری که به کالبد محله‌ها بازمی‌گردد، بسته فرهنگی و اجتماعی نیز برای محله‌ها خواهیم داشت و برای هر محله شبکه‌سازی مختلف و رویدادهای مختلف شکل می‌گیرد.»
اجرای 40درصد برنامه‌های مشارکتی در مناطق کم‌برخوردار
رئیس سازمان فرهنگی اجتماعی و  ورزشی شهرداری اصفهان تأکید کرد: «درصددیم در محله‌های کم‌برخوردار بر مبنای شناسنامه فرهنگی اجتماعی محله‌ها که به‌روزرسانی می‌شود و معضل‌ها و نقاط قوت محله‌ها در آن مشخص است، فعالیت کنیم؛ البته این یک الزام نیست. باوجوداینکه شاخص دقیقی برای شناخت محله‌های کم‌برخوردار وجود ندارد، می‌توان گفت نزدیک به ۴۰درصد برنامه‌های مشارکتی در مناطق کم‌برخوردار انجام می‌شود.» شاهمرادی رویکرد عرصه‌محوری را نیز از دیگر اولویت‌های مدیریت شهر برای اجرای برنامه‌های فرهنگی‌اجتماعی دانست: «بر این اساس، در نظر داریم برنامه‌ها را به دل محله‌ها، پارک‌ها و میدانگاه‌ها ببریم تا همه شهروندان از آن‌ها بهره‌مند شوند. شبکه‌سازی تشکل‌های مردم‌نهاد بسیار اهمیت دارد؛ زیرا اصلی‌ترین اتفاق در آن، تجمیع خواسته‌های این تشکل‌هاست و می‌تواند برای مردم‌سپاری اقدامات فرهنگی و اجتماعی قدم روبه‌جلو باشد؛ اما متأسفانه این پراکندگی‌ها شتاب کار را کم کرده است.» او در ادامه، درباره تشکل‌های رسانه‌ای صحبت کرد: «تشکل‌های خوبی در حوزه رسانه فعال هستند. مدیریت شهری مانند گذشته حمایت از تشکل‌های رسانه‌ای را در دستور کار خود دارد؛ اما برنامه‌ریزی‌ها برای توانمندسازی اصحاب رسانه را بر عهده خود تشکل‌ها گذاشته است؛ البته شهرداری نیز درخواست رسانه‌ها برای حمایت را تحقق می‌بخشد.»
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

افزودن دیدگاه جدید

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.