تاریخ اصفهان

از هزارجریب شاه‌عباسی تا کاخ ورسای ایران

سایه‌ای از تاریخ فراموش‌شده اصفهان در محله‌های جنوبی شهر دیده می‌شود

اصفهان هم مانند هر شهر تاریخی دیگری دارای بافت تاریخی و مدرن در کنار یکدیگر است. بافت تاریخی اصفهان بیشتر در شمال زاینده‌رود واقع شده و بخشی جنوبی رودخانه معمولا به‌عنوان بخش نوساز و مدرن شهر و به اصطلاح «بالاشهر» شناخته می‌شود. غیر از جلفا که محله‌ای چهارصد‌ساله در این بافت تازه‌ساز محسوب می‌شود، معمولا کسی بــرای گــشت‌وگذار در بــافــت تــاریــخی به محله‌های مدرن جنوبی نمی‌رود. اما ما این بار سوار بر دوچرخه تاریخ از پل فردوسی وارد خیابان شیخ صدوق می‌شویم و به سمت جنوب رکاب می‌زنیم. می‌رویم که از بزرگ‌ترین باغ اصفهان یعنی باغ شخصی شاه عباس و کاخ ورسای ایران دیدار کنیم! از سایه‌هایی محو در دل تاریخی فراموش‌شده.

«سرود جمشید» در گوش اصفهان

فیلمی درباره استاد جمشید مظاهری از اصفهان‌شناسان بزرگ، در روز اصفهان اکران شد

آیین اکران مستند «سرود جمشید» درباره زندگی و زمانه استاد جمشید مظاهری روز دوشنبه یک آذرماه مقارن با روز نکوداشت اصفهان، در کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان برگزار شد. در این آیین، معاون فرهنگی شهردار و رئیس سازمان فرهنگی اجتماعی ورزشی شهرداری اصفهان ضمن تبریک روز اصفهان، اظهار کرد: مطمئنم گرامیداشت عاشقان اصفهان و کسانی که خودشان را وقف اصفهان کردند، اتفاق مهمی است و امروز زنده‌یاد جمشید مظاهری شاهد و ناظر ماست و قطعا از حضور شما خوشحال است.

از دارالیهود تا پایانه باب‌الدشت!

نگاهی گذرا به تاریخ شهرسازی اصفهان از ابتدا تا کنون

هفدهم آبان مصادف با هشتم نوامبر، روز جهانی شهرسازی بود؛ موضوعی که اگرچه در یکی‌دو دهه اخیر به دغدغه جدی‌تری برای مدیران شهری در کشور بدل شده، اما هنوز آن‌چنان که باید جایگاه مشخص و شایسته‌ای برای آن وجود ندارد و سردرگمی محسوسی در روند تدوین برنامه‌های نظری و عملی آن احساس می‌شود. به مناسبت این روز مهم بر آن شدیم تا مروری کوتاه بر تاریخ شهرسازی در شهر اصفهان داشته باشیم، شهری با شاخصه‌های مهم تاریخی، فرهنگی، مــذهــبــی و اجــتــمــاعـی که حساسیت شهرسازی در آن را صدچندان می‌کند.

در رکاب تاریخ با روایت آبادگری‌های علافی که صدراعظم شد
گزارشی از وبینار سیمای اصفهان در دوران صفویان
راهنمای استفاده از گنجینه الکترونیکی اسناد پژوهشی‌تاریخی شهرداری اصفهان

سینماگردی در چهارباغ

از چهارباغ و نقش‌جهان و هما و سپه و مایاک فقط خاطره مانده است

روزگاری، چهارباغ را به‌جای مغازه‌های فست‌فودی به سینماهایش می‌شناختند: 10 سینما که مردم بیشتر با دوچرخه، کالسکه و پیاده خودشان را به آن‌ها می‌رساندند و احتیاج به پارکینگ و فکرکردن به آن نبود. به مناسبت 21 شهریورماه، روز ملی سینما، به منابع روزنامه‌ای مراجعه کردیم تاشما را به یک سینماگردی دعوت ‌کنیم.با مراجعه به منابع روزنامه‌ای مشاهده می‌کنیم که از سال 1308 خورشیدی خبرهایی از سینما «مایاک»  در چهارباغ و سپس نام‌هایی از سینماهای سپه، ایران، شاهپور و هما به میان آمده است. به همین ترتیب سینماهای دیگری در چهارباغ سر برآوردند. در اسفند 1343 سینما «چهارباغ»  و دو سال بعد، یعنی در تیر 1345، سینمای بزرگ «نقش‌جهان» در این خیابان افتتاح شد.

چالش‌های آتشگاه

بر میراث ساسانی اصفهان چه گذشت؟

اصفهان را نماد و ویترین معماری و تمدن ایران در بعد از اسلام معرفی می‌کنند؛ اما پیدا شدن نشانه‌های حیات و زندگی جمعی در «تپه‌ اشرف» به ما گفت که این شهر پیش از اسلام نیز زیستگاه بشر و یکی از مراکز تمدنی در فلات ایران بوده است. شاید بسیاری فراموش کرده بودند که اگر در شرق اصفهان تپه‌ اشرف ما را به دوران اشکانیان می‌برد، در غرب این شهر نیز کوه آتشگاه ما را به عصر ساسانیان متصل می‌‌کند. این مطلب مروری کوتاه دارد بر کوه آتشگاه و چالش‌های آن و نیز به نکته‌ای باریک درباره حفاظت از میراث فرهنگی مشترک اشاره می‌کند.

چند تصویر از تاریخ اجتماعی چهارباغ

وقتی در مهم‌ترین معبر شهر تفکیک جنسیتی وجود داشت

خیابان چهارباغ در شهر اصفهان جایگاهی دارد که هم نکات مثبت و هم نکات منفی، خواه‌ناخواه به آن تحمیل می‌‌شوند. قصه چهارباغ فقط در کالبد خیابان و جدول‌بندی آن خلاصه نمی‌شود؛ بخش مهم آن معطوف به «چهارباغیان» است؛ یعنی کسانی که در چهارباغ می‌روند و می‌آیند. اصولا خیابان بدون مردم معنا ندارد. خیابان وقتی خیابان است که مردمی از آن گذر کنند. این مردم هم جزوی از تاریخ و هویت خیابان محسوب می‌شوند؛ پس باید موردمطالعه قرار گیرند. رفتار، نگاه، رویکرد، کنش، وسیله نقلیه، آواز و خلاصه همه‌چیز آن‌ها در خیابان به همین امر معطوف می‌شود.

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - تاریخ اصفهان