تعزیه

میراث مرثیه

درباره تعزیه در اصفهان و ظرفیت‌های نهفته در آن

«هرجا که زبان قاصر از بیان احساسات و حوادث رخ داده باشد، زبان نمایش به میان می‌آید تا بتواند بهتر و زیباتر، همه چیز را بیان کند»  این جمله اساس تعزیه‌خوانی است. هنری که امروزه ثبت جهانی شده و دل‌های بسیاری از عاشقان اهل بیت را فتح کرده است. ایران و تشیع دو عنصر جدایی‌ناپذیر و منعطف هستند. هر جای ایران اسلامی که نظر کنی هنر ملی و میراثی را می‌بینی که با زیبایی هرچه تمام‌تر با اسلام و تشیع آمیخته شده و هنر بی‌مانندی را رقم زده است. گنبدهای فیروزه‌ای اصفهان بهترین مثال این اتفاق هستند. روح ایران و ایرانی با هر کدام از این میراث ملی به وجد می‌آید و زبان را وادار به ستایش و مدح می‌کنند.

زره‌بافی برخوار، هنری آمیخته با تعزیه

آشنایی با میراث ناملموس ویژه‌ای که در دست ثبت است

شهرستان برخوار در استان اصفهان یکی از قدیمی‌ترین مناطق اصفهان و ایران است که صنایع‌دستی در میان مردمان این خطه اصفهان با داشتن فرهنگی ویژه و تأثیرگذار جایگاه خاصی دارد. پرونده ثبتی مهارت زره‌بافی شهرستان برخوار استان اصفهان نیز توسط سید جمال کشاورز، مشاور فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان در دست اجراست. بر اساس این پرونده، مهارت زره‌بافی علاوه بر اینکه در شاخه هنرهای دستی و سنتی قرار می‌گیرد، در گروه عادت‌ها و رسم‌های اجتماعی، آیین‌ها و جشن‌ها و همچنین در شاخه هنرهای نمایشی نیز جای دارد.

مناسک ماه صفر در زواره

آخرین روزهای این ماه در زواره مراسم ویژه ای برقرار بوده است

ماه صفر دومین ماه قمری است. وقوع برخی حوادث ناگوار در این ماه موجب شده که مسلمانان ذهنیت و خاطره خوشی از آن نداشته باشند. در سه ماه ذی‌القعده، ذی‌الحجه و محرم که ماه‌های حرام و قبل از ماه صفر بودند، اعراب از جنگ و خونریزی دست می‌کشیدند، ولی یکدیگر را به آمدن ماه صفر و آغاز دوباره جنگ تهدید می‌کردند و با پایان یافتن محرم، جنگ را از سر می‌گرفتند. وقایعی چون جنگ صفین، ورود کاروان اسرای کربلا به شام، اربعین امام حسین (ع) و شهدای کربلا، وفات پیامبر اسلام (ص)، شهادت امام حسن مجتبی (ع) و امام رضا (ع) در این ماه اتفاق افتاده است. در روایات آمده که مسلمانان برای رفع بلا در این ماه، بسیار صدقه بدهند. شیعیان در دهه آخر ماه صفر یعنی از  اربعین امام حسین (ع) تا شهادت امام رضا (ع) همچون ماه محرم به سوگواری و برپایی آیین‌های عزاداری می‌پردازند.

گفت‌و‌گوی اصفهان زیبا با هادی احمدی، تعزیه‌خوان
درباره تعزیه در حسینیه لمجیر
درباره تعزیه در اصفهان و ظرفیت‌های نهفته در آن

آواز ملی و موسیقی در تعزیه ایرانی

گفت‌و‌گوی اصفهان زیبا با هادی احمدی، تعزیه‌خوان

مویسقی و آواز از فاکتورهای موفقیت تعزیه بوده است و به رشد تعزیه کمک شایانی کرده است. هادی احمدی، شاگرد استاد میرزا حسین طاهری تعزیه‌خوان معروف اصفهانی که ساکن شاپورآباد برخواراست، درباره آواز ملی در تعزیه معتقد است: «یکی از نکاتی که امروز تعزیه را به یک میراث ملی تبدیل کرده ، همین آواز ملی آن است. در بحث موسیقی درست است که از یک ساز غربی استفاده می‌شود، اما تک تک موسیقی‌هایی که از ساز نواخته می‌شود، بر اساس دستگاه‌های موسیقی ایرانی است. بزرگان آواز ایران اذعان کرده‌اند که تعزیه ایرانی کمک بسیار زیادی به حفظ دستگاه‌های آوازی ایرانی کرده است». به مناسبت هشتم ربیع‌الاول (جمعه، 23 مهرماه) مصادف با شهادت امام حسن عسکری علیه‌السلام، روایت‌های کمتر شنیده‌شده‌ای درباره میراث ناملموس جهانی ایران، «تعزیه» را در این گزارش بخوانید.

شمرهایی که برای امام اشک می‌ریزند

درباره تعزیه در حسینیه لمجیر

می‌گوید خودم دیدم. با چشم‌های خودم. کلیپ‌هایش را هم دارم. محمود شمر، مخالف‌خوان بود، ولی توی تعزیه امام حسین (ع) در قتلگاه اشک می‌ریخت و تعزیه می‌خواند. همه محله‌ها همین بود. ما توی لمجیر میانه‌های خیابان امام خمینی، از قدیم تعزیه داشتیم. در نزدیک ما کوجانی‌ها هم هرسال تعزیه برپا می‌کنند. بانی آنجا عباس شمر بود. بعد هم پسرهایش کارهای حسینیه را دست گرفتند و یکی از آن‌ها حالا مخالف‌خوان است. حسینیه جدید لمجیر اما بانی‌اش محمود شمر بود. خیلی‌های دیگر هم بودند. حاج محمود حسن‌پور، حاج محمود اسماعیلی که حالا زمین‌گیر شده، حاج محمود جمشیدی، حاج حسین اسفندیاری. این‌ها همه به عشق امام حسین (ع) دور هم جمع شدند و حسینیه جدید را ساختند.

میراث مرثیه

درباره تعزیه در اصفهان و ظرفیت‌های نهفته در آن

«هرجا که زبان قاصر از بیان احساسات و حوادث رخ داده باشد، زبان نمایش به میان می‌آید تا بتواند بهتر و زیباتر، همه چیز را بیان کند»  این جمله اساس تعزیه‌خوانی است. هنری که امروزه ثبت جهانی شده و دل‌های بسیاری از عاشقان اهل بیت را فتح کرده است. ایران و تشیع دو عنصر جدایی‌ناپذیر و منعطف هستند. هر جای ایران اسلامی که نظر کنی هنر ملی و میراثی را می‌بینی که با زیبایی هرچه تمام‌تر با اسلام و تشیع آمیخته شده و هنر بی‌مانندی را رقم زده است. گنبدهای فیروزه‌ای اصفهان بهترین مثال این اتفاق هستند. روح ایران و ایرانی با هر کدام از این میراث ملی به وجد می‌آید و زبان را وادار به ستایش و مدح می‌کنند.

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - تعزیه