تعزیه

میراث مرثیه

درباره تعزیه در اصفهان و ظرفیت‌های نهفته در آن

«هرجا که زبان قاصر از بیان احساسات و حوادث رخ داده باشد، زبان نمایش به میان می‌آید تا بتواند بهتر و زیباتر، همه چیز را بیان کند»  این جمله اساس تعزیه‌خوانی است. هنری که امروزه ثبت جهانی شده و دل‌های بسیاری از عاشقان اهل بیت را فتح کرده است. ایران و تشیع دو عنصر جدایی‌ناپذیر و منعطف هستند. هر جای ایران اسلامی که نظر کنی هنر ملی و میراثی را می‌بینی که با زیبایی هرچه تمام‌تر با اسلام و تشیع آمیخته شده و هنر بی‌مانندی را رقم زده است. گنبدهای فیروزه‌ای اصفهان بهترین مثال این اتفاق هستند. روح ایران و ایرانی با هر کدام از این میراث ملی به وجد می‌آید و زبان را وادار به ستایش و مدح می‌کنند.

زره‌بافی برخوار، هنری آمیخته با تعزیه

آشنایی با میراث ناملموس ویژه‌ای که در دست ثبت است

شهرستان برخوار در استان اصفهان یکی از قدیمی‌ترین مناطق اصفهان و ایران است که صنایع‌دستی در میان مردمان این خطه اصفهان با داشتن فرهنگی ویژه و تأثیرگذار جایگاه خاصی دارد. پرونده ثبتی مهارت زره‌بافی شهرستان برخوار استان اصفهان نیز توسط سید جمال کشاورز، مشاور فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان در دست اجراست. بر اساس این پرونده، مهارت زره‌بافی علاوه بر اینکه در شاخه هنرهای دستی و سنتی قرار می‌گیرد، در گروه عادت‌ها و رسم‌های اجتماعی، آیین‌ها و جشن‌ها و همچنین در شاخه هنرهای نمایشی نیز جای دارد.

مناسک ماه صفر در زواره

آخرین روزهای این ماه در زواره مراسم ویژه ای برقرار بوده است

ماه صفر دومین ماه قمری است. وقوع برخی حوادث ناگوار در این ماه موجب شده که مسلمانان ذهنیت و خاطره خوشی از آن نداشته باشند. در سه ماه ذی‌القعده، ذی‌الحجه و محرم که ماه‌های حرام و قبل از ماه صفر بودند، اعراب از جنگ و خونریزی دست می‌کشیدند، ولی یکدیگر را به آمدن ماه صفر و آغاز دوباره جنگ تهدید می‌کردند و با پایان یافتن محرم، جنگ را از سر می‌گرفتند. وقایعی چون جنگ صفین، ورود کاروان اسرای کربلا به شام، اربعین امام حسین (ع) و شهدای کربلا، وفات پیامبر اسلام (ص)، شهادت امام حسن مجتبی (ع) و امام رضا (ع) در این ماه اتفاق افتاده است. در روایات آمده که مسلمانان برای رفع بلا در این ماه، بسیار صدقه بدهند. شیعیان در دهه آخر ماه صفر یعنی از  اربعین امام حسین (ع) تا شهادت امام رضا (ع) همچون ماه محرم به سوگواری و برپایی آیین‌های عزاداری می‌پردازند.

گزارشی از ثبت 10 اثر ناملموس در استان اصفهان
گفت‌و‌گوی اصفهان زیبا با هادی احمدی، تعزیه‌خوان
گفت‌وگوی اصفهان‌زیبا با اسدالله مؤمن‌زاده، یش‌کسوت هنر تعزیه‌خوانی

تعزیه اصفهان توجه جدی می‌خواهد

استاد حاج‌علی نریمانی از 7 دهه زندگی با تعزیه می گوید

ایام عزاداری و سوگواری فخر اولاد آدم، حضرت سیدالشهدا (ع) علتی شد تا به دیدار حاج استاد علی نریمانی برویم، شاعر هشتادوپنج‌ساله‌ای که از پانزده‌سالگی تاکنون عمر خود را صرف تعزیه کرده و مهم‌ترین دارایی‌اش را همین می‌داند، سراینده کتاب‌های «دیوان اشعار قائمی» که در دو مجلد به چاپ رسیده‌اند و کتاب «تعزیه‌نامه قائمی». او همچنین هشت مجلس تعزیه را به‌صورت کامل سروده و مجالس زیادی را ویراستاری کرده است. این چهره شاخص تعزیه، امروز برای ما از تهدیدها و موانع یکی از مهم‌ترین میراث فرهنگی مذهبی اصفهان روایت می‌کند.

محرم ایران از نگاه فرنگیان

سفرنامه‌نویسان فرنگی از آیین‌های محرم چه نوشته‌اند؟

جهانگردانی که در دوره‌های مختلف تاریخی به ایران سفر کرده‌اند، چه تجربه‌ای از حضور در آیین‌های محرم داشته‌اند و تجاربشان را چگونه روایت کرده‌اند؟ برای پاسخ به این سؤال می‌توانیم به تک‌تک سفرنامه‌های جهانگردان فرنگی رجوع کنیم و از میان روایت‌هایشان به دنبال پاسخ سؤالمان بگردیم؛ اما راه ساده‌تر و جذاب‌تر رجوع به کتابی با عنوان «محرم از نگاه گردشگران فرنگی» به روایت و تصویرگری مهدی تمیزی است. این کتاب توسط سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان منتشر شده و به لحاظ انتشار تصاویر کتب چاپ سنگی و معرفی میراث ناملموس ایرانیان از دریچه نگاه راویان خارجی بسیار حائز اهمیت است.

زنان خاطره نویس ایرانی

بازخوانی سرگذشت نخستین زنان خاطره‌نویس

با پیروزی جنبش مشروطیت و رواج نوگرایی، نوشتارهای زنانه، به‌صورت خاطره‌نویسی شکل گرفتند. از تفاوت‌های عمده خاطره‌نویسی زنان و مردان این است که زنان برخلاف مردان که بیشتر موضوع‌های سیاسی را مدنظر داشته‌اند، به موضوع‌های فرهنگی و اجتماعی یا حتی شخصی پرداخته‌اند. نمونه‌های خاطره‌نویسی و بیان روایت فردی بیشتر در میان اشراف و طبقات مرفه اجتماعی از دوره ناصری رواج یافت که از میان آنها می‌توان به خاطرات سردار مریم بختیاری، تاج‌السلطنه، مونس‌الدوله و مهرماه فرمانفرماییان اشاره کرد. از بین زنان طبقه متوسط نیز می‌توان به خدیجه افضل وزیری اشاره کرد.

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - تعزیه