حاشیه نشینی

حاشیه‌های پر متن!

مروری بر وضعیت حاشیه‌نشینی در اصفهان

بر اساس یک قاعده منطقی، میزان مشخصی از امکانات طبـیعی، زیست‌محیطی و شهری برای حجم مشخصی از جمعیت یک محدوده به نام روستا یا شهر قابلیت پاسخ‌گویی دارد و اگر حجم جمعیت از میزان امکانات فراتر برود، چرخه بده بستان مردم با امکانات موجود برهم‌خورده و مشکلات کوچک و بزرگ یک‌به‌یک به دنبال همدیگر بروز می‌کنند. این وصف‌الحال شهر اصفهان در یکی‌دو دهه اخیر است! شهری که به‌واسطه حمل وزنه‌های سنگینِ کارخانه‌های صنعتی بر شانه‌های نحیفش، یک از مقصدهای مهاجرت در دو سه دهه اخیر بوده و بیش‌ازحد توان و ظرفیتش از مهاجران خود میزبانی کرده است. اما حال که به وضعی چنین نگران‌کننده دچار شده، بد نیست بپرسیم جای‌دادن جمعیتی فراتر از توان این شهر در آنچه مضراتی را عاید شهر و مردمانش کرده، به دنبال خود چه پدیده‌هایی را به همراه داشته است؟

رضا روحانی، مدیر مرکز پژوهش‌های شورا، از جزئیات طرح «دسترنج» برای جلوگیری از حاشیه‌نشینی می‌گوید
نگاهی میان‌رشته‌ای به فقر و حاشیه‌های شهری در ایران
شهر-ناشهر، خودشیفتگی انسان شهری و محرومیت‌زدایی‌های برج ‌عاج‌نشینانه

پنهان‌کردن نامرتبی‌های زیر فرش

شهر-ناشهر، خودشیفتگی انسان شهری و محرومیت‌زدایی‌های برج ‌عاج‌نشینانه
با گسترش شهرها، فضاهای حاشیه‌ای نیز بیشتر می‌شوند. حاشیه‌ها را شاید بتوان دو دسته کرد: مناطقی که موقعیت قرارگیری‌شان، در مرز شهر و غیرشهر است1؛ و مناطقی که اگرچه درون شهر هستند، اما گویی به تدریج از مرکزیت دید خارج شده‌اند.2 چنین می‌نماید که هر دوی این دسته‌ها کم‌کم غیرشهر (جایی که شهر یا جزیی از شهر نیست) تصور شده‌اند.‌ به همین سبب از مواهب زندگی شهری خلع و به حاشیه رانده شده‌اند. چنین وضعیتی درواقع در دوگانه‌سازی میان شهر با غیرشهر به وجود می‌آید. شرایطی برآمده از افراط در آرمانی مدرن: شهرنشینی.

حاشیه نشینی نصف جهان

 شهرنشینی و صنعتی شدن را مترادف متمدن شدن و توسعه می‌دانند؛ اما اداره و ساماندهی جامعه نوین و توسعه فزاینده آن پیچیدگی‌هایی ایجاد کرده که در بیشتر موارد به درماندگی‌هایی ختم شده‌اند و امروزه با واژه بحران شناخته می‌شوند: بحران محیط زیست، بحران ایدز، بحران فقر و بالاخره بحران حاشیه‌نشینی شهری که به طور مستقیم در حوزه مدیریت شهری و توسعه قرار می‌گیرد.باید توجه داشت که افزایش میزان جرائم در سال‌های اخیر تصادفی نیست و ریشه در گسترش شتابان حاشیه نشینی شهری دارد؛ به همین خاطر کلان‌شهرهای کشور با جاذبه‌های اقتصادی‌ فرهنگی در معرض خطر هستند؛ چرا که فرایند افزایش جمعیت مهاجران مناطق، سرعت زیادی داشته است.

سایه حاشیه بر شهر

کمیته اضطراری رسیدگی به امور مناطق حاشیه‌نشین در شورای شهر تشکیل شد

زنگ خطر حاشیه‌نشینی سال‌هاست نواخته شده؛ اما انتشار تصویر نوزاد رها شده در یکی از مناطق شهر، چهره خشن آن را عریان کرد. شورای شهر اصفهان بارها درباره هزینه اندک حاشیه‌نشینی در اصفهان هشدار داده بود؛ ولی از آنجا که حاشیه‌های شهر و آسیب‌هایش متولی واحد و قدرتمند ندارد؛ بنابراین همه نهادهای ذی‌ربط و با ربط به سادگی و به بهانه کسری بودجه از زیر بار مسئولیت خود شانه خالی کردند و آنچه نباید، رخ داد. همه این سال‌ها مدیریت شهر اصفهان برای سامان‌دهی و حل مشکلات حاشیه‌های شهر تنها بود و مگر یک دست چقدر توان دارد و تا چه اندازه می‌تواند وظایف بقیه متولیان را به دوش بکشد؟

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - حاشیه نشینی